+ پاسخ به موضوع
صفحه 1 از 12 1 2 3 11 ... آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 111
  1. #1

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض فقط حسابدارها بیان تو !!!!

    فقط حسابدارها بیان تو !!!!

    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

    تاریخچه حسابداری


    در ابتدا براي اينكه بيشتر با مطالب آشنا شويد با تاريخچه پول آغاز كرده وسپس مطالب را ادامه مي دهيم . چرا كه شايد مي توان گفت كه كمابيش پول باعث شده كه به فكر اين رشته بيفتيم.

    تاریخچه پول،از مبادله کالا تا پول کاغذی
    در گذشته دیرین برای تداوم حیات، نیاز هر فرد با تلاش فردی (شکار- تولید و ...) تامین می‌شد، ولی با گذشت زمان هرگز به تولید شخصی قانع نبود و اگر در آن روز بشر نمی‌توانست با زور هرچه می‌خواهد به چنگ آورد، ناگزیر حاضر می‌شد از راه معاوضه جنس با جنس (معاوضه مستقیم کالا با کالا) نیازهای عادی زندگی را فراهم کرده و از این راه امرار معاش کند. در داد و ستدهای اولیه (قرن‌ها پیش از میلاد) معاوضه دو کالا با هم بدون تعیین ارزش و معیاری برای سنجش انجام می‌پذیرفت، تا آن که راه (مبادله غیرمستقیم کالا با کالا) را در پیش گرفت و همین انتخاب موجب پیدایش «پول» شد.
    در جوامع نخستین، تحصیل انواع کالاهای تولید شده جهت مصرف صرفا از طریق تعویض و مبادله دو کالا امکان‌پذیر بود و این مبادله مشکلات بسیاری به همراه داشت از جمله: امکان تعیین ارزش کالا براساس قبول واحد معینی که مورد تایید طرفین معامله باشد نبود و همچنین یافتن طرفین مبادله دو کالا (گوسفند و گندم) که هر دو نیاز به کالاهای عرضه شده طرف دیگر داشته و آماده مبادله باشند چندان آسان نبود. بشر در ابتدا برای حل چنین مشکلاتی اشیا و یا کالاهایی را به عنوان واسطه مبادلات به جهت سهولت داد و ستد انتخاب کرد و انتخاب آن بستگی به نوع و فراوانی آن شیء یا کالای واسطه در آن محدوده یا شهر داشت، مثل صدف در سواحل دریا و گوسفند و گاو در نواحی کوهستانی و معتدل.
    در همان زمان هم برای حفظ مقدار عددی مبادلات یا نتیجه معاملات از ریسمان‌های گره‌دار یا چوب‌خط بهره می‌جستند. گرچه با انتخاب کالاهای واسطه دو اشکال اساسی فوق ظاهرا حل شده بود، اما گاهی کالای واسطه نیز به علت غیرقابل تقسیم بودن مانع انجام معاملات کوچک می‌شد و یا به علت حجم زیاد و ارزش کم نقش اساسی را که ذخیره کالای واسطه تا زمان احتیاج به معامله باشد غیرممکن می‌ساخت و در بعضی مواقع نگهداری کالای واسطه به علت فسادپذیری امکان نداشت. تنوع تولید و لزوم رفع نیاز بشر از تولیدات مختلف در سیر گسترش اقتصاد کشورها موجب پیدایش دو کالای اقتصادی با ثبات ارزش نسبی که مورد قبول عامه باشد، شد و این دو کالای فلزی طلا و نقره بود.
    پس از آن که فلزات قیمتی (طلا و نقره) کشف شد و مزایا و وجوه تمایز آنها نسبت به کالاهای دیگر به ویژه فلزاتی مثل آهن و مس و مفرغ شناخته شد، جایگزین وسایل مبادلاتی قبلی که فاقد خصوصیات فیزیکی طلا و نقره (وفور تولید بودند) شدند و به عنوان «پول» مورد استفاده قرار گرفتند. با گذشت زمان مسوولان امور در جوامع مختلف برای رونق دادوستد و توسعه تجارت نسبت به ضرب سکه‌های طلا و نقره اقدام کردند. برای انجام این کار، شمش‌های طلا و نقره را به سکه‌های کوچک و متنوع تبدیل و سپس آنها را به مهر خود ممهور و در قلمرو جغرافیایی خویش رایج ساختند. اولین سکه‌ای که در ایران رواج یافت، در زمان داریوش اول (‌٥١٦ ق.م) ضرب شد و نام آن دریک بود.
    هرودوت در مورد ضرب سکه دریک می‌گوید: «او شاهی بود که از خود یادبودی گذارد که هرگز هیچ شاهی از خود باقی نگذاشته بود» و سکه دیگری که رواج داشت «شکل» بود به وزن ‌٥/٦ گرم نقره. همزمان با نقشی که پول فلزی در بازارهای مختلف مبادلات و معاملات پیدا کرد کار دادوستد و تجارت را توسعه بخشید و موجب گسترش حرفه صرافی شد. صاحبان این حرف واسطه عملیات پولی بین تجار در داخل و خارج از کشور بودند که عملکردشان مقدمه نشر پول کاغذی و تشکیل بانک‌های امروزی شد. نشر پول کاغذی در دوران پیشین به صور مختلف وجود داشته که در زمان‌ها و مکان‌های گوناگون دارای نقش و وظایف محدود و خاصی بوده است. مثلا در روم قبل از میلاد، صراف‌ها اسناد کاغذی (دست نوشته‌هایی) در اختیار مشتریان خود می‌گذاردند یا به اشخاصی که مسکوکات (فلزات قیمتی) خود را پیش آنها به امانت می‌گذاشتند، سندی به عنوان «قبض رسید» می‌دادند.
    این اسناد که به همین عنوان «قبض رسید» معروف بودند، به اعتبار صراف صادرکننده در بازار دست به دست می‌گشتند و عملا وظایف پول مسکوک و رایج آن زمان را انجام می‌دادند. این رویه پایه‌گذار سیستم پول کاغذی به اسکناس شد که از بدو انتشار رابطه ثابتی بین ارزش اسکناس معاملاتی با طلا و نقره برقرار ساخت و قانونمند شد و از قرن نوزدهم، در چارچوب مقررات و قوانین پولی و بانکی هر کشور و تحت عنوان پول قانونی، رایج و در اقتصاد و سرمایه‌داری متداول و مطرح شد. شاید اختراع پول یکی از کشفیات شگرف و بی‌نظیری باشد که بشر توانست مشکلات موجود در مبادله کالاها و خدمات را به کلی برطرف سازد.

    حسابداری
    مقدمه:



    چرتكه يكي از قديمي ترين ابزار حسابداري
    در عصری که جوامع بشری همواره در حال پیشرفت های علمی و صنعتی و اقتصادی می باشند و با توجه به اینکه نقش فعالیتهای مالی در هر پیشرفت و توسعه ای غیر قابل انکار می باشد نیاز به توسعه حسابداری روز به روز افزایش می یابد .
    در قرون وسطی مرسوم بوده است که فرمانروایان مالیاتها را جمع آوری می کردند و آنرا در جهت رفع نیازهای مالی مربوط به توسعه املاک به مصرف می رساندند.در آن زمان یکی از وظایف حسابداران تهیه صورتی از اموال افراد برای خزانه داری فرمانروا به منظور اخذ مالیات بود . از دیگر وظایف حسابداران آن زمان می توان به تهیه گزارش سفر افرادی که به کار تجارت بین کشورها اشتغال داشتند اشاره کرد. این گزارش در پایان هر سفر تهیه می گردید و هدف از آن تعیین سود و زیان مربوط به آن سفر بود. در قرن سیزدهم و چهاردهم به دلیل رشد عملیات تجارتی تحولاتی در سیستم نگهداری حسابها به وجود آمد.
    لوکا پاچیولی ( LUCA PACIOLI ) یک کشیش ایتالیایی و درواقع یک ریاضیدان بود که توانست با انتشار کتاب ریاضیات لوکا پاچیولی موجب گسترش فن دفترداری دوطرفه در سراسر اروپا گردد.وی در این کتاب که چند فصلش اختصاص به حسابداری داشت توانست مهارت تجزیه و تحلیل گری خود را در جهت توصیف سیستم حسابداری دوطرفه به کار برد.با وجود اینکه دراین کتاب هیچ اشاره ای به دوره مالی ، چگونگی تهیه صورتهای مالی و نگهداری حسابهای مربوط به دارائیهای ثابت وجود ندارد و نیز تمایزی بین اموال شخصی صاحب موسسه وسازمان تجاری وی نگذاشته است ، به دلیل سادگی و داشتن ارزشهای علمی در طی قرون پانزدهم و شانزدهم به اغلب زبانها ترجمه شد و مورد استفاده قرار گرفت .
    از زمان به وقوع پیوستن انقلاب صنعتی در انگلستان ، نیاز به حسابداری به شکل چشمگیری افزایش یافت . پس از انقلاب صنعتی امریکا هم از آنجا که سرمایه های شخصی زیادی در شرکتها وارد گردید و موجب توسعه هر چه بیشتر آنها شد و در نتیجه باعث به وجود آمدن غولهای صنعتی قرن بیست و یکم شد سیستمهای حسابداری از اهمیت بیشتری برخوردار گردیدند و حسابداری نیز با پیشرفت وضعیت اقتصادی توسعه و تکامل پیدا نمود.

    حسابداري از ديروز تا امروز
    شايد زماني كه لوكاپا چولي در سال 1494 ميلادي پايه هاي اصلي حسابداري را در اروپا بنا مي‌كرد حتي گمان نمي‌كرد كه روزي حسابداري تا اين حد پيشرفت كند .
    اگر بخواهيم حسابداري و تاريخچه آن را بررسي كنيم بايد به سالها پيش از لوكاپا چولي برگرديم، خوارزمي، دانشمند معروف ايراني براي اولين بار در باره مفهوم صفر ، شيوه نگارش نشانه‌اي اعداد و شمارش دهدهي در رساله " جبر و مقابله " توضيحاتي را داد و جالب است بدانيد سيستم دهدهي كنوني در واقع ترجمه اين رساله است كه بوسيله لئونارد فيبوناچي در ايتاليا انجام گرفت و از آن طريق عالمگير شد.
    مي‌توان گفت كه پيشرفت حسابداري در اواخر قرون وسطي مديون سوداگران است؛ به‌همين دليل سيستم‌هاي حسابداري به تدريج پيشرفت كرد و جايگزين سيستمهاي قديمي‌تر شد . البته نقش رشد اقتصادي را نمي توان ناديده گرفت .
    لوكاپاچولي در قرن 15 ميلادي رساله اي نوشت و فصلي از اين رساله را به حسابداري اختصاص داد و براي نخستين بار سيستم حسابداري دو طرفه را توصيف و دفاتر اصلي حسابداري را تشريح كرد .
    جاي تذكر است كه محمدبن محمد ابوالوفاي بوزجاني در قرن دهم ميلادي يعني پنج قرن قبل از لوكاپاچولي رساله اي به نام ضروريات علم حسابداري براي كاتبان و كاسبان نوشت كه راهنماي خوبي در حساب عملي بود .اما متأسفانه پژوهشي درباره اين كتاب صورت نگرفت
    در طول دو قرن بعدي تنها يك پيشرفت عمده در حسابداري دوبل اتفاق افتاد و آن تفكيك اموال شخص حاكم از حسابهاي دولتي و تفكيك اموال شخصي تاجر از حسابهاي تجارتخانه توسط سيمون استوين رياضي دان هلندي بود ( فرض تفكيك شخصيت ) در نتيجه حساب سرمايه در سيستم حسابداري دوبل ايجاد شد.
    با توجه به پيشرفتهاي انجام شده از نظر اقتصادي و اجتماعي عناصر اصلي سيستم حسابداري دوبل همچنان بدون تغيير باقي مانده است . دليل بقاي اين سيستم در اين فاصله طولاني ، سادگي اصول ، انعطاف پذيري و قابليت آن در ثبت ، انتقال و گزارش اطلاعات متنوع در قالب صورتهاي قابل اعتماد و مفهوم است .
    البته پيشرفتهائي از نظر روشها و شيوه هاي حسابداري صورت گرفته است و شاخه هايي در حسابداري پديد آمده است اما تمام آنها مبتني بر سيستم دوبل يا دو طرفه است .

    تاريخچه:
    حسابداری در جهان نزدیک به ۶۰۰۰ سال قدمت دارد و تاریخ نخستین مدارک کشف شده حسابداری به ۳۶۰۰ سال قبل از میلاد برمی گردد. پیشینه حسابداری در ایران نیز به نخستین تمدنهایی بر می گردد که دراین سرزمین پا گرفت، و مدارک حسابداری بدست آمده با ۲۵ قرن قدمت، گواه بر پیشرفت این دانش در ایران باستان اس. در طول تاریخ، روشهای حسابداری متوع و متعددی برای اداره امور حکومتی و انجام دادن فعالیتهای اقتصادی ابداع شد، که در پاسخ به نیازهای زمان، سیر تحولی و تکاملی داشته است. ممیزی املاک در تمدن ساسانی(در جریان اصلاحات انوشیروان، به منظور تشخیص مالیاتهای ارضی، کلیه زمینهای مزروعی کشور ممیزی و مشخصات آن از جمله مساحت، نوع زمین و نوع محصول در دفتری ثبت می گردید.) و تکامل حسابداری برای نگهداری حساب درآمد و مخارج حکومتی در دوران سلجوقیان(نگارش اعداد را به صورت علائمی کوتاه شده از نام اعداد عربی، حساب سیاق می نامند.
    حسابداری سیاق که احتمالا در دوران سلجوقیان تکامل یافته، روشی است که بر اساس آن، حساب جمع و خرج هر ولایت در دفتر مربوط به ان ولایت ثبت و در عین حال یک دفتر اصلی در مرکز نگهداری می شده است که خلاصه جکع و خرج هر ولایت به طور جداگانه در صفحات مربوط، در آن به خط سیاق نوشته می شده است. این روش در دوران قاجاریه تکمیل شد و کتب خمسه(دفاتر پنج گانه) برای گروههای عمده مخارج نیز نگهداری می شده است.
    و نگهداری حساب فعالیتهای بازرگانی به حساب سیاق، نمونه های بارز و پیشرفته آن است.
    با این حال حسابداری نوین( دوطرفه) همانند بسیاری از دانشهای کاربردی دیگر، به همراه ورود فراورده های صنعتی و رسوخ موسسات و شرکتهای خارجی به ایران راه یافت. و در جریان تحولات اقتصادی _اجتماعی صد سال گذشته با پیدایش سازمانهای جدید دولتی و خصوصی و دگرگونی شیوه های تولید و توزیع بسیار پیشرفت کرد.
    حساداری با تمدن همزاد است و به اندازه تمدن بشری قدمت دارد. در تمدنهای باستانی بین النهرین که قسمت اعظم ثروتهای جامعه در اختیار فرمانروا یا فرمانروایان بود. معمولا کاهنان که قشر ممتازی را در سلسله مراتب اجتماعی تشکیل می دادند و ظیفه نگارش را بطور اعم و نگهداری حساب درآمدها و ثروتهای حکومت را بطور اخص به عهده یا در واقع در انحصار داشتند و در عین حال به ثبت برخی از معاملات شهروندان نیز می پرداختند، از جمله در تمدن باستانی سومر (SUMMER) نظام مالی جامعی برقرار بود و کاهنان سومری علاوه بر نگهداری حساب درآمدهای حکومتی، به نحوی موجودی غلات، تعداد دامها و میزان املاک حکومتی را محاسبه می کردند.
    نخستین مدرک کشف شده حسابداری در جهان، لوحه های سفالین از تمدن سومر در بابل (Babylon) است و قدمت آن به ۳۶۰۰ سال قبل از میلاد می رسد و از پرداخت دستمزد تعدادی کارگر حکایت دارد.
    مدارک و شواهد بدست آمده از تمدن باستانی مصر (۵۲۵_۵۰۰۰ ق.م) حکایت از آن دارد که در اجرای طرحهای ساختمانی این تمدن، نوعی کنترل حسابداری برقرار بوده که بهره گیری از نیروی کار هزاران هزار نفر را در امر ایجاد بنا و حمل و نقل مصالح ساختمانی در تشکیلاتی منظم، میسر می کرده است، از تمدن مصر در دورانی که یونانیان و رومیان بر آن تسلط داشتند نیز مجموعه های متعددی از حسابهای نوشته شده بر پاپیروس باقی مانده است.
    شواهد و مدارک به دست آمده از یونان باستان نیز حکایت از استقرار کنترلهای حسابداری دارد. از جمله حساب معبد پارتنون در لوحه های مرمرین اکروپولیس حک و بخشی از ان هنوز هم باقی است.
    سکه به عنوان واحد پول حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد در لیدی(Lydia) ابداع گردید.(لیدی سرزمینی باستانی است که در آسیای صغیر، کنار دریای اژه بین میزی (Mysia) و کاری(Caria) قرار داشت. کرزوس (Croesus) آخرین پادشاه آن از کوروش شکست خورد.) و به سرعت در تمدنهای آن زمان رواج یافت. در ازان عصر هخامنشی ، نظام مالی و پولی (نظام پولی بدیعی توسط داریوش اول بر پایه طلا و نقره با رابطه مبادله ثابت پایه گذاری شد و سکه داریک به وزن ۸.۴۱ گرم در مقابل ۲۰ سکه نقره به نام “شکل” هر یک به وزن ۵.۶ گرم مبادله می شده است و بنابراین رابطه تبدیل طلا به نقره ( ۳/۱ ۱۳ ) ) جامع ومنسجمی بر قرار بوده و حساب درآمدها و مخارج حکومت به ریز و به دقت ثبت و ظبط و نگهداری می شده است.
    در رم و یونان باستان حسابداری پیشرفته ای وجود داشته و نوعی حساب جمع و خرج تنظیم می شده است. یک جمعدار، یک مامور دولت و یا شخصی که محافضت پول یا دارایی دیگری به او محول بوده است در مقاطعی از زمان حساب خود را به اربابش پس می داده است. برای این کار رو فهرست تفصیلی از دریافتها و پرداختها بر حسب پول، وزن یا مقیاس دیگری تهیه می شد که جمع آن دو مساوی بود. فهرست پرداخت شامل مبالغ پرداختی، کالای فروخته شده و یا به مصرف رسیده در طول یک دوره بعلاوه مانده پول و کالایی بود که نزد جمعدار باقی مانده و باید به ارباب تادیه می شد. این نوع حسابداری تا قرون وسطی ادامه یافت.
    همانطور که ملاحظه فرمودید، حسابداری باستانی تنها جنبه های محدودی از فعالیتهای مالی را در بر می گرفت و یا سیستم جامعی که کلیه عملیات مالی حکومت را ثبط و ظبط کند و یا به نگهداری حساب معاملات تجاری بپردازد، فاصله بسیاری داشت.

    سرمایه داری تجاری و رنسانس
    از دوران باستان تا اواخر قرون وسطی تغییری اساسی در جهت تبدیل حسابداری به یک سیستم جامع صورت نگرفت و تنها پیشرفت قابل ذکر گسترش دامنه نگهداری حساب برای عملیات گوناگون حکومتها و اشخاص بود.
    از اوایل قرن سیزدهم “دولت_شهرها” و یا “شهر_جمهوریهای” کوچکی خارج از سلطه پادشاهان و خوانین فئودال در ایتالیای کنونی پا گرفت که فضای سیاسی_ اقتصادی مناسبی را برای رشد سوداگری فراهم آورد.بدین معنی که در این جمهوریهای کوچک هیچ مانعی در راه تجارت آزاد، حتی تجارت با سرزمینهای دوردست وجود نداشت و استفاده از سرمایه به صورت سرمایه مولد یا سرمایه تجاری مانند کشتیها و سایر وسایل بازرگانی امکان پذیر و متداول بود. علاوه بر این، با رونق داد وستد، پول در مبادلات تجاری نقش گسترده یافت و اقتصاد پولی رواج یافت.
    در قرون سیزدهم و چهاردهم همزمان با رشد بازرگانی، صنعت و بانکداری، پیشرفت زیادی در تکنیک نگهداری حساب بوجود آمد. بزرگتر شدن اندازه موسسات، رواج معاملات نسیه و استفاده از عوامل متعدد در کسب و کار موجب شد که دیگر یک شخص به تنهایی نتواند امر موسسه بزرگی را اداره کند و این امر ابداع سیستم حسابداری کاملتری را ضروری ساخت.
    گمان می رود که کاربرد قاعده جمع وخرج در مورد حساب صندوق نخستین گام در راه پیدایش سیستم نوین بوده باشد.
    بدین معنی که صندوقدار در ازای وجوهی که دریافت می کرد بدهکار و در مقابل مبالغی که می پرداخت بستانکار می شد. این قاعده در مورد حسابهای مشتریان نیز بکار می رفت و آنان در ازای وجوهی که قرض می گرفتند و یا کالایی که به نسیه می خریدند بدهکار و در مقابل وجوهی که می پرداختند بستانکار می شدند و بدین ترتیب مانده حساب آنها معین می شد. همین قاعده در مورد نگهداری حساب بستانکاران نیز بکار می رفت. در نیمه قرن سیزدهم حسابداران ایتالیایی متوجه این نکته شدند که دریافت پول از یک بدهکار دو ثبت را ضروری می سازد. جنبه دریافت پول که باید در حساب صندوق ثبت شود و جنبه پرداخت پول که باید در حساب شخصی پرداخت کننده پول ثبت گردد. در اوایل قرن چهاردهم دو اصطلاح بدهکار و بستانکار ، یعنی دو واژه ایتالیایی دادن(dare) و گرفتن(avere) کاملا متداول گردید. پیشرفت تازه در قرن چهاردهم ابداع شکل دو طرفه حساب بود که در سمت چپ اقلام بدهکار و در سمت راست اقلام بستانکار، نوشته می شد و با این کار چگونگی ثبتها آشکار می گردید.
    حسابداری جنسی با نگهداری حسابی جداگانه برای هر محموله از کالای خریداری شده آغاز گردید و هر حساب در ازای خرید یک محموله کالا بدهکار و در مقابل حساب فروشنده یا حساب نقد بستانکار می شد.
    سپس با فروش هر مقدار از کالای یک محموله، حساب مربوطه بستانکار و در مقابل حساب مشتری یا حساب نقد، بستانکار می گردید تا این که تمامی اجناس یک محموله به فروش برسد. این کار یعنی بدهکار کردن حساب هر محموله از کالای خریداری شده به قیمت خرید و بستانکار کردن آن به قیمت فروش معمولا تفاوتی را ایجاد می کرد که به حساب سود و زیان نقل می شد. بدین ترتیب سیستم دفترداری دوطرفه به آرامی و در پی مجموعه ای از ابداعات پیاپی در فاصله سالهای ۱۲۵۰-۱۳۵۰ میلادی در چند جمهوری کوچک ایتالیا زاده شد و تکامل یافت و شهرهای فلورانس، ونیز و جنوا پیشرو این تحول بودند. برخی از صاحبنظران دفاتر حساب بجا مانده از سالهای ۱۲۹۶ تا ۱۲۹۹ را نخستین دفاتر جساب دو طرفه کامل می دانند. برخی دسگر حساب دو طرفه کاملا متوازنی را که در سال ۱۳۴۰ میلادی توسط پیشکار(steward) شهر جنوا(Genoa) تنظیم گردیده است. نحستین نمونه کامل دفاتر حساب دوطرفه ذکر می کنند. در هر حال، در آستانه قرن پانزدهم میلادی در ایتالیا و دیگر کشورهای اروپایی، سیستم دفترداری دوطرفه بکار می رفته است.
    گسترش فن دفترداری دوطرفه به سراسر اروپا مرهون انتشار کتاب ریاضیاتی است که لوکا پاچیولی (Luca Pacioli) به سال ۱۴۹۴ تالیف کرده است. پاچیولی کشیشی بود که در دانشگاههای جمهوریهای پروجا، ناپل، پیزا و فلورانس ریاضیات تدریس می کرد و با اندیشمندان بزرگ هم عصر خود از جمله پیرو دلا فرانسسکا (piro della francedca)، لئون باتیستا آلبرتی (Leon Battista Alberti) و لئونارده داوینچی (Leonardo da Vinci) دوستی نزدیک داشت. مطالب کتاب ریاضیات مزبور را پاچیولی نوشت و شکلهای آن را داوینچی ترسیم کرد.
    بخشی از این کتاب شامل چند فصل به حسابداری اختصاص داشت که نخستین توصیف مدون از سیستم حسابداری دوطرفه است. در این بخش از کتاب، پاچیولی با استفاده از منابع و روشهای موجود سه دفتر اصلی حساب را به ترتیب زیر تشریح می کند:
    دفتر باطله (Waste Book) (در ایران این دفتر را دفتر کپیه یا مسدوده هم نامیده اند.)
    که خلاصه معاملات تاجر به ترتیب تاریخ وقوع در آن ثبت می شد.
    دفتر روزنامه (Journal)
    که در آن مطالب دفتر باطله تلخیص و بر حسب بدهکار و بستانکار ثبت می گردید.
    دفتر کل (Ledger)
    حاوی حسابهای واقعی که ثبتهای دفتر روزنامه به آن نقل می گردید.
    پاچیولی لهمیت کاربرد پول را بعنوان مقیاس مشترک سنجش اقلام مختلف به درستی دریافته بود و بر لزوم تاریخ گذاری معملات و عطف متقابل دفاتر به یکدیگر تاکیدی بجا داشت. با این حال، وی درباره دوره مالی، تهیه تراز آزمایشی، تهیه صورت سود و زیان، بستن حساب سود و زیان به حساب سرمایه و تهیه ترازنامه مطلبی ندارد و تنها درباره طرز بستن و لزوم موازنه کردن حسابها به هنگام نقل حسابها از دفاتر قدیمی به دفاتر جدید توضیحات نسبتا کاملی داده است. همچنین پاچیولی بین اموال شخصی تاجر و اموال تجارتخانه تمایزی نگذاشته و درباره نگهداری حساب داراییهای ثابت نیز مطلبی ندارد.
    رساله پاچیولی (که او را پدر حسابداری می نامند) به علت سادگی، روانی و ارزشهای عملی در طول قرنهای پانزدهم و شانزدهم به اغلب زبانهای اروپایی ترجمه شد و حسابداری دوطرفه تا اواخر قرن هفدهم در اغلب کشورهای اروپایی رواج یافت.
    از قرن شانزدهم تا اوایل قرن نوزدهم تحول بنیادی در حسابداری بوجود نیامد، تنها تغییر اساسی تئوری جدیدی بود که توسط استوین (Simon Stevin) هلندی در اواخر قرن شانزدهم عنوان شد. بر اساس این تئوری در هر معامله در مقابل هر بدهکار باید یک بستانکار وجود داشته باشد. استوین همچنین ضرورت تفکیک اموال موسسه را از اموال شخصی صاحب سرمایه مطرح و لزوم نگهداری حسابی جداگانه برای سرمایه را نیز عنوان کرد. تغییرات دیگری که در این فاصله در دفترداری رخ داد عبارت بود از ایجاد ستونهای فرعی در دفاتر روزنامه و کل، منسوخ شدن دفتر باطله و جایگزینی اسناد و مدارک مربوط به معاملات (مانند فاکتور خرید و فروش) به جای آن. حسابداری جنسی نیز در این فاصله بهبود یافت و سود و زیان هر محموله محاسبه و به حساب سود و زیان نقل می گردید. تا سال ۱۸۰۰ میلادی موازنه کردن حسابها در پایان سال، تهیه صورت سود و زیان و ترازنامه معمول شد اما جز برای نگهداری سوابق فعالیتهای موسسه استفاده دیگری نداشت.
    سیستم دفترداری دوطرفه که گوته (Goethe) اندیشمند بزرگ آلمانی آن را یکی از زیباترین ابداعات بشری می داند، مجموعه منسجمی را فراهم آورد که کلیه معاملات و رویدادهای مالی ثبت، سود هر فعالیت تجاری تعیین و اموال شخصی تاجر از اموال تجارتخانه یا موسسه تجاری تفکیک گردید.
    ابداع و تکامل سیستم دفتر داری دوطرفه اولا سوداگریهای بزرگ مانند فرستادن کشتیهای عظیم حامل کالاهای گوناگون به نقاط مختلف جهان را با مشارکت بازرگانان و افراد متعدد، تسهیل کرد، زیرا با کاربرد آن سرمایه گذاری هر یک از مشارکت کنندگان در یک فعالیت سوداگرانه که معمولا به صورت کالا و اجناس گوناگون بود به سهولت بر حسب پول (سکه) اندازه گیری و حساب ان جداگانه نگهداری می شد و در خاتمه فعالیت نیز کالا و طلا و نقره ای که کسب شده بود، بر حسب پول قابل تقویم و محاسبه می شد و در نتیجه تعیین سهم هر یک از مشارکت کنندگان از کل درآمد حاصل به سادگی امکان پذیر می گردید.
    ثانیا حسابداری دو طرفه، با فراهم ساختن امکان تفکیک اموال شخصی تاجر از اموال تجارتخانه، تشکیل شرکتهای تجارتی را با مشارکت چند نفر عملی کرد، زیرا با کاربرد آن، نگهداری حساب جداگانه سهمالشرکه هر یک از شرکا در سرمایه شرکا امکان پذیر و سهم آنان از کل دارایی شرکت و منافع حاصل از فعالیت تجاری قابل اندازه گیری و محاسبه شد. این امکان، مشارکت صاحبان سرمایه ای را که خود به کار تجارت نمی پرداختند نیز عملی ساخت و بدیت ترتیب رشد و توسعه بنگاهها و موسسات تجاری را تسریع کرد.
    به رغم تحولات شگرف اقتصادی_ اجتماعی و دگرگونی و پیچیدگی و توسعه معاملات و سازمانهای تجارتی از قرن شانزدهم تا عصر حاضر، عناصر اصلی سیستم دفترداری دوطرفه همچنان بدون تغییر باقی مانده است. دلیل بقای این سیستم در طول پنج قرن در سادگی اصول، انعطاف پذیری و قابلیت ان در ثبت، انتقال و گزارش اطلاعات بسیار متنوع، در قالب صورتهای مالی قابل رسیدگی است.

    انقلاب صنعتی
    سسیتم ثبت دوطرفه که به اعتبار ابداع ان در ایتالیا، سیستم حسابداری ایتالیایی نیز نامیده می شود به سرعت در سراسر اروپا رواج یافت و در طول قرن هجدهم تقریبا کلیه موسسات مالی و تجاری بزرگ، این شیوه حسابداری را بکار می بردند. اما اروپای قرن هجدهم آبستن تحولاتی شگرف بود. انقلاب صنعتی در نیمه دوم این قرن آغاز و تا پایان نیمه اول قرن نوزدهم تداوم یافت و تحولات و تغییرات وسیع اقتصادی و اجتماعی را در پی داشت. این تحول بنیادین بر تمامی عرصه های زندگی فرعی و اجتماعی مردم اروپا اثر گذاشت و مناسبات اقتصادی_ اجتماعی و سیاسی جوامع اروپایی را دگرگون کرد و از طریق این قاره به سراسر جهان راه یافت و آثار مفید و زیانبار بسیاری به جای گذاشت.
    بارزترین عرصه تحول در انقلاب صنعتی، قرار گرفتن ماشین در خدمت تولید بود که شیوه تولید را از تولید دستی به تولید کارخانه ای متحول کرد.
    پیدایش و رشد کارخانه های بزرگ و کوچک با توانایی ساختن کالاهای همسان به مقدار زیاد، از یک سو به زوال صنایع دستی، روستایی و خانگی در مدت کوتاهی انجامید و از سوی دیگر، رقابت بین کارخانه داران را ایجاد کرد.
    حسابداری صنعتی ابتدا بیشتر به گزارش بهای تمام شده محصولات بر مبنای اطلاعات مالی گذشته تاکید داشت و در پیش بینی اینده از حدس وگمان فراتر نمی رفت.
    اما بزرگتر شدن کارخانه ها و پیچیده تر شدن روشهای تولید و در نتیجه افزایش تولیدات، رقابت بین واحدهای صنعتی را برای تسلط بر بازارهای پیوسته ملی و همچنین رقابت در عرضه تولیدات به بازارهای جهانی تشدید کرد و اداره موسسات بزرگ پیچیده به پیدایش مفهوم مدیریت علمی انجامید. مدیریت علمی، روش برخورد منظم و منطقی با مسائل به منظور یافتن بهترین راه برای انجام هر کار است.
    وجود رقابت، نیاز به آگاهی از بهای تمام شده محصول را ایجاب نمود و در پاسخ به این ضرورت نوعی دفترداری صنعتی یا دفترداری هزینه یابی که بعدها حسابداری صنعتی نامیده شد، ابداع گردید.
    علاوه بر این، در گذر زمان تکنیکهای گزارش اطلاعات مالی برای تصمیم گیریهای مدیریت تکامل یافت و با ارائه و توضیح مدلهای مقداری، امکان اتخاذ تصمیمات درست بر اساس اطلاعات موجود، تسهیل گردید. امروزه این رشته از حسابداری به معنای اعم حسابداری مدیریت نامیده می شود.

    بازار سرمایه و شرکتهای سهامی
    با بزرگتر شدن شرکتها نیاز به توسعه و همچنین سرمایه بیشتر احساس شد. لذا با بهره گیری از دو دستاورد بزرگ و مفید سرمایه داری صنعتی یعنی سازماندهی و همکاری، موجبات رشد، توسعه و تکامل شرکتهای سهامی فراهم و با سازمان یافتن بازار سرمایه، تامین مالی طرحهای بزرگ صنعتی امکان پذیر شد.
    بازار سرمایه و شرکتهای سهامی این امکان را فراهم آورد که تعداد زیادی از صاحبان سرمایه، با سرمایه های کوچک و بزرگ در یک واحد اقتصادی مشارکت کنند و به این ترتیب مشکلات تامین سرمایه های کلان برای ایجاد ساختمان، خرید ماشین آلات و احداٍ تاسیسات یک کارخانه بزرگ یا طرح بزرگ صنعتی برطرف گردید.
    در عین حال، محدودیت مسولیت صاحبان سهام به مقدار سرمایه ای که در شرکت گذاشته اند و قابلیت انتقال سهام، به رونق سرمایه گذاری و گسترش بازارهای سازمان یافته سرمایه انجامید.
    در ادامه فرایند رشد و توسعه شرکتهای سهامی، هیئت مدیره شرکتهای سهامی بزرگ، کار مدیریت اجرایی را به مدیران موظفی که برای اداره امور شرکت بر می گزینند محول و خود به تعیین خط مشی های اجرایی شرکت و نظارت بر کار مدیران می پردازند. این تحول، گروه تازه ای از مدیران کارآزموده حرفه ای را پدید آورد که در سرمایه موسساتی که اداره می کنند سهمی ناچیز دارند یا اصولا سهمی ندارند، بدین ترتیب غالبا مدیریت موسسات از مالکیت آنها تفکیک و متمایز گردید.
    سازمان جدید سرمایه، نقش شرکتهای سهامی و بورسهای اوراق بهادار بعد تازه ای به حسابداری بخشید و ان لزوم ارائه گزارشهای مالی به سهامداران برای آگاه کردن آنان از چگونگی اداره سرمایه هایشان، ارزیابی عملکرد و سنجش کارایی مدیران و گردانندگان شرکت و بالاخره آینده سرمایه گذاریشان بود.

    حسابداری حرفه ای و حسابرسی
    افزایش موارد استفاده و شمار استفاده کنندگان از اطلاعات مالی، وظیفه حسابداران را از رفع نیازهای معدودی صاحب سرمایه به پاسخگویی به نیازهای مراجع و گروههای متعدد ذینفع و ذیعلاقه، ارتقا داد و به آن نقشی اجتماعی بخشید.
    وظیفه نوین حسابداری را حسابداران شاغل در موسسات نمی توانستند به تنهایی انجام دهند زیرا وجود رابطه استخدامی مستقیم آنان را به پذیرش نظرات مدیران واحدهای اقتصادی در تهیه صورتهای مالی ناگزیر می کرد و از طرفی اشتغال آنان در موسسات، نوعی جانبداری طبیعی از آن موسسات را در پی داشت.
    حال آنکه صورتهای مالی باید نیازهای گروههای مختلف استفاده کننده با علائق و منافع متفاوت و احتمالا متضاد را برطرف می کرد.
    برای آن که گروههای مختلف استفاده کننده بتوانند به صورتهای مالی تهیه شده توسط موسسات اعتماد بیشتری نمایند، حسابداران خبره ای انتخاب شدند و وظیفه یافتند که با رسیدگی به مدارک اسناد و حسابها هر گونه تقلب و سوء استفاده را کشف و نسبت به صورتهای مالی بی طرفانه اضهار نظر کنند و این کار حسابرسی نامیده شد.
    حسابرسی به معنای عام یعنی رسیدگی به حسابها از لحاظ کشف تقلب و سو استفاده سابقه طولانی دارد و در طول تاریخ همیشه نوعی حسابرسی در موسسات دولتی و خصوصی وجود داشته است، اما حسابرسی به معنای نوین یعنی رسیدگی و اظهار نظر نسبت به صورتهای مالی به دنبال رشد و پیدایش شرکتهای سهامی که در ان مسولیت سهامداران محدود به مقدار سرمایه ای بود که در شرکت گذاشته بودند، بوجود آمد و زادگاه آن انگلستان است.
    اما تغییر شگرفی که اکنون در جریان است، تحول حسابرسی از حسابرسی مالی به حسابرسی جامع است که در آن علاوه بر رسیدگی و گزارش نسبت به صورتهای مالی واحد مورد رسیدگی، عملیات و معاملات آن از لحاظ رعایت سیاستهای مقرر شده توسط مراجع تصمیم گیرنده ( مانند مجمع عمومی) و رعایت قوانین و مقررات حاکم بر فعالیت واحدهای اقتصادی رسیدگی می شود و کارایی مدیریت واحد مورد رسیدگی از لحاظ چگونگی استفاده از منابع موجودد و نحوه اجرای برنامه و عملیات ونتایج حاصل از ان سنجیده و گزارش می شود. این گونه حسابرسی که جنبه اخیر آن حسابرسی مدیریت نامیده می شود عمدتا در مورد شرکتهای بزرگ که منابع کلان و حیطه فعالیت گسترده ای دارند و مدیریت آن از مالکیت سرمایه جداست در پاسخ به ضرورت ارزیابی عملکرد مدیریت این گونه موسسات توسط متخصصین با صلاحیت (حسابداران و متخصیصینی از رشته های دیگر) اجرا می شود و چشم انداز تکامل حسابداری حرفه ای است.

    پيشينه حسابداري دانشگاهي


    حسابداری مانند هر دانش دیگری در طول عمر پر فراز و نشیب خود تغییرات زیادی داشته است. از مهم ترین تغییرات حسابداری در طول پانصد سال گذشته تغییر ماهیت نظری آن است. حسابداری دانشگاهی در چهارصد سال اول عمر خود عمدتاً رویکردی تکنیکی و فنی داشته است. در اوایل سده بیستم اولین مباحث نظری در حوزه حسابداری مطرح و وجه علمی بودن آن به مذاق بحث گذاشته می شود. در طول دهه های آغازین سده بیستم مباحث نظری و فلسفی جدی در خصوص تعلق حسابداری به یکی از حوزه های معرفت بشری رواج داشته است. این مجادلات در طرح تخصیص حسابداری به یکی از حوزه های علم یا فن یا هنر به اوج خود میرسد. در اواسط سده بیستم و با احاطه مکتب مثبت گرایی (پازیتیویسم) بر فضای دانشگاهی جهان، نظریه های حسابداری مثبت گرایانه به ظهور میرسد. ضعفهای بنیادین نظریه های مثبت گرایانه در ظرف کمتر از ربع قرن آشکار می شود و حسابداری به تبع سایر محافل علمی وارد دنیای جدید جستارهای فلسفی و نظری می شود. طرح حسابداری انتقادی یا امثال آن نشانه این تحول نظری در حسابداری است.

    تاریخچه سیستم های حسابداری در ایران را می توان در ادوار زیر مورد مطالعه قرار داد:
    ۱- ایران قبل از اسلام





    از چگونگی سیستم های مالی و نحوه نگهداری حساب ها در ایران قبل از اسلام آثار مكتوب قابل توجهی در دست نیست. آنچه كه مسلم است در امپراتوری های هخامنشی و ساسانی حجم بزرگی از فعالیت های دیوانی و حكومتی به گرفتن باج و خراج از حكام ایالات و ولایات و پرداخت موجبات سپاهیان و دیگر عوامل حكومتی اختصاص داشته كه جهت نگهداری اطلاعات آن قطعاً سیستم های دقیق و مناسبی وجود داشته است، ولی متاسفانه به جز نوشته های تاریخی معدودی از محققین مانند ویل دورانت در كتاب هایی نظیر تاریخ تمدن، آثار مستند دیگری در این مورد در دست نیست.
    طبق این مستندات، در این دوران افرادی كه به چشم و گوش شاه موسوم بودند ضمن كارهایی كه انجام می دادند مسئله نظارت بر جمع آوری خراج را نیز بر عهده داشتند. این نظام بدون اینكه تغییرات عمده ای در آن ایجاد شود تا قبل از اسلام به همین شكل ادامه داشته است.

    در پی پذیرفتن اسلام روابط و مناسبات اقتصادی همانند دیگر شئون اجتماعی تحت تاثیر تعالیم مقدس اسلام دگرگونی بنیانی یافت ولی این دگرگونی عمدتاً در روابط فردی و ارتباطات تجاری شخصی خودنمایی كرد و در دیوانسالاری حكومت های ایرانی كه به جز یكی دو سلسله (صفویان و افشاریان) می توان آنها را حكومت های كوچك محلی نامید نمود مشخصی از قوانین اسلامی دیده نمی شود. شاید دلیل این موضوع عدم اعتقاد حكومت های نخستین اسلامی مانند امویان و عباسیان به اجتهاد در بنیانگذاری روش های مالی و اداری بر اساس تعالیم قرآن كریم و دستورات پیامبران عظیم الشان آن بوده است. به هر تقدیر اطلاعاتی كه از دوران اولیه حكومت های اسلامی مضبوط است نشان می دهد برادران برمكی (یحیی و جعفر برمكی) سیستم مالی دقیقی در دربار هارون الرشید ایجاد كرده بودند كه در قالب یك دیوان محاسبات عملیات مربوط به ثبت و ضبط عایدات مخارج حكومت وی را انجام می داده است.

    در دوران قاجاریه یك تحول ابتدایی در مورد سیستم های مالی در ایران ایجاد شد كه نقطه اوج آن دعوت مستشاران آمریكایی نظیر ژنرال شوراتسكف در امور ژاندارمری و مشخصاً مورگان شوستر در امور مالی بوده و این شخص یك سلسله فعالیت ها در زمینه ایجاد نظام های مالی و مالیاتی را آغاز می كند كه به دنبال قتل گریبایدوف و اولتیماتوم دولت روس، دولت ایران به اجبار وی را از ایران اخراج كرده و به كار او پایان می دهد.
    بعدها فردی آمریكایی به نام دكتر آرتور میلسپو به ایران دعوت می شود و او سیستم هایی در وزارت دارایی و گمركات ایجاد می كند كه بعضی از این سیستم ها هنوز در برخی موسسات دولتی رایج است. اعطای امتیاز استخراج نفت به ویلیام ناكس دارسی و به دنبال آن تاسیس شركت نفت ایران و انگلیس و همچنین اعطای امتیاز تاسیس بانك های استقراضی و شاهنشاهی به بیگانگان در اواخر دوران قاجاریه، زمینه را برای ورود روش های مالی و اداری پیشرفته به كشور فراهم ساخته ولی این روش ها تا مدت ها در حصار همین موسسات و بنگاه های اقتصادی باقیمانده و راهی در سایر موسسات و دوایر دولتی یا خصوصی پیدا نمی كند.

    نطفه حسابداری و حسابرسی نوین با پیروزی انقلاب مشروطه و تصویب قانون اساسی آن بسته می شود. انقلاب مزبور در بحبوحه وخامت شدید اوضاع اقتصادی، كسری بودجه و استقراض های خارجی فزاینده و تشدید حیف و میل های دیوانیان و درباریان، افزایش خودكامگی و دخل و تصرف های حكام ایالات و ولایات به پیروزی می رسد. پیدایش مفاهیم و ابزارهای دفترداری و حسابداری نوین (عمدتاً دولتی) در ایران موارد چنین مشغله ای بوده است كه از همان ابتدا در قوانین كشور انعكاس می یابد. نخستین قوانین مالی و اقتصادی یادگار دوره دوم مجلس شورای ملی است.
    در این دوره است كه نخستین بودجه نوین كشوری، نخستین قانون مالیاتی (قانون مالیات بلدی بر وسائط نقلیه مصوب ۱۳۲۸ قمری)، نخستین قانون تجاری (قانون قبول و نكول بروات تجاری مصوب ۱۳۲۸ قمری) و بالاخره نخستین قانون حسابداری و حسابداری دولتی (قانون محاسبات عمومی مصوب ۱۳۲۹ قمری) به تصویب می رسد.
    فكر اعزام محصل به خارج جهت فراگرفتن رشته حسابداری، اولین بار در دهه اول قرن توسط بانك ملی ایران مورد توجه قرار گرفت. ابتدا عده ای برای كارآموزی و مطالعه در رشته های مختلف بانكی، منجمله حسابداری به بانك های خارج فرستاده شدند و سپس در سال ۱۳۱۵ یك گروه ۱۲ نفری را كه از طریق كنكور انتخاب شده بودند برای تحصیل علمی و عملی در رشته تخصصی حسابداری به انگلستان اعزام كردند. به همت تعدادی از فارغ التحصیلان یاد شده سرانجام شركت ملی نفت در سال ۱۳۳۶ موافقت خود را با تاسیس یك آموزشگاه عالی حسابداری اعلام كرد. این آموزشگاه كه از سال ۱۳۵۳ شمسی نام دانشگاه حسابداری و علوم مالی به خود گرفت دارای دوره هایی تا سطح فوق لیسانس بود.
    ناگفته نماند كه بعضی موسسات فرهنگی دیگر نیز از قبیل موسسه علوم بانكی، دانشكده بازرگانی، دانشكده علوم اداری دانشگاه تهران، دانشگاه ملی و... تدوین رشته های مختلف حسابداری را تا حدودی در برنامه خود گنجانیدند.

    تغییرات ساختار اقتصادی در سال های ۱۳۴۲ و بعد از آن و گسترش نظام اقتصادی نوینی كه نام سرمایه داری وابسته گرفت سبب شد كه حسابداری به عنوان فنی كه نیازهای اطلاعاتی موسسات و شركت های جدید التاسیس را برآورده می ساخت، مطرح شود.
    این نیاز روزافزون بازار كار به وجود حسابداران تحصیل كرده موجب آن شد كه موسسات آموزش حسابداری رونق یابد. یكی از پیامدهای تحولات اقتصادی، اجتماعی یاد شده ظهور گروه های صنعتی بزرگ مانند گروه كفش ملی، گروه صنعتی بهشهر و چند شركت خودرویی از قبیل شركت جیپ (پارس خودرو)، شركت ایران ناسیونال (ایران خودرو)، شركت سایپا، زامیاد و... بود و همچنین با سرازیر شدن سرمایه های خارجی به ایران چندین شركت و موسسه چندملیتی دارویی و صنعتی در ایران تشكیل شد كه وجود این گروه های صنعتی و مجتمع های تولیدی بزرگ كه به مناسبت حجم فعالیت های خود امكان اداره كردن آنها با سیستم های سنتی وجود نداشت، موجب شد كه سیستم های مدیریت نوین با اقتباس از سیستم های مدیریت خارجی در آنها رایج شود.
    استفاده از مشاوران خارجی در امر سیستم دهی در همه ابعاد فنی و مدیریت و از جمله سیستم های مالی و صنعتی موجب بروز تحولات جدی در سیستم های حسابداری این موسسات و به تبع آن گسترش روش های نوین و معرفی سیستم های جدید در سایر موسسات شد. تشكیل شعبات شركت های بین المللی موجب شد كه موسسات حسابرسی صاحب نام خارجی، مبادرت به تاسیس شعبه در ایران نمایند كه از آن جمله موسسات كوپرز اند لیبراند، وینی مری، پیت مارویك و پرایس واترهاوس را می توان نام برد. اغلب این موسسات علاوه بر كار حسابرسی به امر طراحی سیستم های حسابداری مالی و صنعتی نیز مشغول شدند و به این ترتیب نقش مهمی در گسترش سیستم های نوین حسابداری در ایران بر عهده گرفتند.
    شاید اولین سازمان و موسسه ایرانی كه با هدف اشاعه مفاهیم نوین مدیریت و بهبود روش های اداری و سیستم های اطلاعاتی تشكیل شد سازمان مدیریت صنعتی بود كه در سال ۱۳۴۱ با تصویب هیات وزیران به عنوان یك سازمان وابسته به وزارت صنایع، كار خود را آغاز كرد.
    این سازمان بعدها در سال ۱۳۴۷ به صورت یك شركت سهامی خاص تحت پوشش سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران درآمد و تا به امروز فعالیت خود را در امر سیستم دهی و آموزش و تحقیق در همه زمینه های مدیریت منجمله طراحی و استقرار سیستم های حسابداری و مالی ادامه داده است. از اواخر دهه چهل، استفاده از كامپیوتر نیز در موسسات و شركت های بزرگ نظیر شركت ملی نفت ایران آغاز شد.
    ابتدا در سیستم های عملیاتی مانند سیستم كنترل موجودی و انبارها و به تدریج در سایر سیستم ها مانند حقوق و دستمزد و حسابداری مالی و صنعتی كاربرد كامپیوتر رایج شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اغلب موسسات یادشده منحل شدند و كارشناسان و كاركنان آنها جذب سایر سازمان ها و موسسات ایرانی شدند و بعضی مبادرت به تاسیس موسسات حسابرسی و خدمات مالی نمودند.
    ملی شدن صنایع و مصادره شدن موسسات و شركت های متعلق به وابستگان رژیم گذشته و لزوم كنترل های متمركز از سوی سازمان هایی نظیر سازمان صنایع ملی بنیاد مستضعفان، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و سایر نهادها و ارگان هایی كه متولی صنایع دولتی و تحت پوشش بودند، موجب شد كه موسسات حسابرسی وابسته به این سازمان ها تشكیل شود.
    از جمله این موسسات موسسه حسابرسی سازمان صنایع ملی و سازمان برنامه بود. این موسسه پس از تشكیل، ضرورت ایجاد واحد خدمات مدیریت برای پاسخگویی به نیازهای مدیریت شركت های تحت پوشش را احساس كرد و از این رو با دعوت از متخصصین صاحب تجربه اقدام به ایجاد چنین واحدی كرد. این موسسه كه بعدها با تشكیل سازمان حسابرسی جمهوری اسلامی ایران (مصوب پنجم دی ماه ۱۳۶۶) به آن سازمان منضم شد، در طول مدت فعالیت خود توانست نظام های حسابداری مالی و حسابداری صنعتی بسیاری را طراحی و اجرا نماید
    ۲- ایران بعد از اسلام تا دوران قاجاریه ۳- از دوران قاجاریه تا انقلاب مشروطیت ۴- از انقلاب مشروطیت تا اوایل دهه چهل ۵- از اوایل دهه چهل تاكنون ۱- سیستم های حسابداری در ایران قبل از اسلام ۲- سیستم های حسابداری در ایران پس از ظهور اسلام تا دوران قاجاریه ۳- سیستم های حسابداری از دوران قاجاریه تا انقلاب مشروطیت ۴-سیستم های حسابداری از انقلاب مشروطیت تا اوایل دهه چهل ۵- سیستم های حسابداری از اوایل دهه چهل تاكنون
    حسابداری در ایران
    حسابداری در ایران در حوزه نظری تحت تاثیر جریانات پازیتیویسم رشد کمی زیادی کرده است و پایه گذاری تحصیلات تکمیلی با این نگاه به حسابداری صورت گرفته و توسعه یافته است. با این وصف تعریفی از حسابداری در ایران غالب است که مضمون و محتوای آن صرف نظر از چینش یا تفاوت ظاهری الفاظ آن برای همه دانش آموختگان حسابداری ایران شناخته شده است. بر اساس این تعریف: حسابداری عبارت است از فرآیند شناسایی، جمع آوری، ثبت، طبقه بندی، تلخیص، گزارشگری، و تحلیل رویدادهای مالی یک شخصیت اقتصادی در یک دوره مالی معین بر اساس واحد پول ملی. این تعریف ترجمه کاملی است از تعاریف مختلفی که از حسابداری در عصر پازیتیویسم یعنی دهه های 40 الی 60 سده پیشین در دنیا رواج داشته است.لازم به ذکر است حسابداری شاخه های گوناگون دارد.شادروان" سجادی نژاد"و همچنین شادروان عرفانی و دکتر عزیز نبوی از بنیانگذاران حرفه حسابداری در ایران بشمار میروندکه با تاسیس مدرسه عالی حسابداری شرکت ملی نفت و موسسه عالی خسابداری توانستند بیش از 6000دانش آموخته رشته های حسابداری - حسابداری دولتی و حسابرسی پرورش دهند.
    دفاتر حسابداری
    .........دفاتر تجارتی
    .........دفتر کل
    .........دفتر روزنامه
    .........دفتر معین
    .........دفتر تفضیلی
    دفاتر حسابداری علاوه بر موارد ذکر شده شامل دفاتر دیگری نیز میباشد اما بطور کل و عانمیانه از این دفاتر نام برده میشود. دفاتر اصلی حسابداری که مورد قبول اداره دارایی میباشد شامل دفتر روزنامه و دفتر کل میباشد. قابل توجه اینکه اطلاعات مالی از تراز و اسناد حسابداری به دفتر روزنامه بصورت روزانه منتقل و معمولا به صورت هفتگی از دفتر روزنامه به کل منتقل میشود.
    حسابداري در ايران امروز ، با تعريف ها ، مفاهيم و بازتاب عملكرد گسترده‌اش ، جايگاه مناسبي در نظام مالي و اقتصادي يافته است ، بازتاب اين امر را مي توان در توجه خاص مديران به حسابداري و استفاده از اطلاعات مالي در تصميم‌گيريها و سياست‌گذاري‌هاي استراتژيك موسسه‌ها و شركت‌هاي تحت نظارتشان مشاهده كرد. در سطح كلان نيز شاهد اعتماد و اتكاي نظام مالي كشور به رسيدگي‌هاي حسابرسان، بررسي اسناد و مدارك فعاليت‌هاي مالي به وسيله آنان و قضاوت نهايي ايشان هستيم كه در قالب گزارش حسابرسي منتشر مي شود.
    نخستين انتشارات مستقيم به حسابداري و حسابرسي در ايران بخشنامه 13/11/1314 مي‌باشد كه براي بار اول از اصطلاحاتي از قبيل بيلان ( ترازنامه ) – بدهكار و بستانكار صحبت مي شد كه خود مقدمه‌اي برقوانين مالياتي سالهاي بعد بود.
    همچنين در سال 1322 قانون ماليات بر در آمد تدوين شد با وجود اينكه اين قانون هرگز به مورد اجرا گذاشته نشد ولي اصطلاحاتي از قبيل هزينه و درآمد در آن به كار رفته بود .حسابداري به روش جديد در ايران بيشتر به مؤسسات خارجي كه در ايران مشغول به كار بودند ، موسوم شد. ( اين مؤسسات عبارت بودند از شركت سابق نفت – بانك شاهي و ساير مؤسسات و بانكهاي خارجي ) سپس در بانك ملي ايران و ساير بانكهاي ايران رواج يافت .
    انجمن حسابداران خبره كه در سال 1353 بوجود آمده بود ، در آذرماه 1350 لايحه تأسيس شركتهاي سهامي حسابرسي به تصويب كميسيون هاي مجلسين رسيد. اين شركت در حال حاضر عمليات حسابرسي كليات مؤسسات دولتي مستقل و نيمه مستقل ( سازمان هاي دولتي به غير از وزارت خانه ها و شركتها ) مؤسساتي كه از دولت كمك مالي دريافت مي‌كنند را عهده‌دار مي‌باشد.

    نام گذاری روز حسابدار در تقویم ایران


    جامعه حسابداران رسمی و انجمن حسابداران خبره ایران برای برگزاری هفته جهانی حسابداری برنامه هائی را پیش بینی كرده اند كه نامگذاری روز حسابدار در تقویم ایران از جمله این برنامه ها است.
    جامعه حسابداران رسمی و انجمن حسابداران خبره ایران برای برگزاری هفته جهانی حسابداری برنامه هائی را پیش بینی كرده اند كه نامگذاری روز حسابدار در تقویم ایران از جمله این برنامه ها است.
    فدراسیون بین المللی حسابداران(IFAC ) در سال ۲۰۰۷ و در سی امین سالروز تاسیس خود دومین یكشنبه ماه دسامبر (اواخر آذر) هرسال را به عنوان هفته جهانی حسابداری انتخاب و به تمام اعضای خود در سراسر جهان پیشنهاد كرده كه در این هفته با برگزاری مراسم ویژه ای از حسابداران تجلیل به عمل آورند و از سوی دیگر حرفه حسابداری و نقش حسابداران را در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی به عموم بشناسانند.
    این فدراسیون هرسال از دبیركل جوامع حرفه ای عضو برای گردهمایی در یكی از كشورها و به میزبانی انجمن یا جامعه آن كشور دعوت به عمل می آورد كه در سال جاری این گردهمایی در ۱۸و ۱۹ آذر ماه دركشور ایتالیا برگزار می شود.
    براساس این گزارش، این فدراسیون دارای ۱۶۳ انجمن حرفه ای عضو از ۱۲۵ كشور جهان است و جمعا حدود ۵/۲ میلیون نفر از حسابداران را نمایندگی می كند.
    جامعه حسابداران رسمی و انجمن حسابداران خبره ایران نیز به عنوان اعضای فدراسیون بین المللی حسابداران در آذر سال گذشته روز ۱۵ آذرماه هر سال را به عنوان روز ملی حسابداری انتخاب كردند.
    براین اساس جامعه حسابداران رسمی و انجمن حسابداران خبره ایران درسال جاری برای برگزاری هفته جهانی حسابدار ی برنامه هائی را به شرح برای شناساندن فعالیتهای اعضای خود پیش بینی كرده اند.
    این برنامه شامل گردهمائی تجلیل از حسابداران در روز دوشنبه ۱۸ آذر ۸۷ ( از ساعت ۱۶تا ۱۹در سالن اجتماعات پارك ورشو) ، تهیه پوستر روز ملی حسابداری و ارسال آن به جوامع حرفه ای، دانشگاه ها،شركتهای تولیدی، دستگاه های دولتی ، اطلاع رسانی با موضوع هفته حسابداری و لزوم تجلیل از حسابداران ، تلاش برای منظور كردن روز حسابدار در تقویم ایران و گردآوری و گزارش فعالیت های انجام شده در هفته جهانی حسابداری به فدراسیون بین المللی حسابداران است.

    معرفي چند تن ازپايه گزاران حسابداري در ايران
    دکتر فضل الله اکبری - پدر حسابداری ایران



    بعد از اخذ مدرک دکترا به ایران مراجعت کرد و در موسسه علوم اداری به تدریس پرداخت و در سال 1337 به عنوان اولین مدرس حسابداری با درجه دانشیاری به عضویت هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران پذیرفته شد.
    اندیشمند برجسته، مروج حسابداری علمی،نخستین استاد حسابداری در ایران،موسس دانشکده مدیریت و علوم اداری دانشگاه تهران،صاحب تالیفات ارزشمند در رشته حسابداری و حسابرسی و

    صاحب بسیاری از عظمتهای فردی و اجتماعی.
    دکتر فضل الله اکبری در دوم اردیبهشت سال 1300 هجری شمسی برابر با سوم ماه رمضان المبارک سال 1339 هجری شمسی در شهر گلپایگان چشم به جهان گشود. تحصیلا ت ابتدایی را در شهر گلپایگان و دوره دبیرستان را در دبیرستانهای ادب، صارمیه و سعدی اصفهان طی کرد. همزمان با طی دوره دبیرستان و حتی قبل از آن به تحصیل علوم قدیمه نزد پدربزرگ مادریش مرحوم حاج فخرالعلما پرداخت و پس از آن در اصفهان از محضر استادانی چون شادروان فضل الله همایی و برادر دانشمند ایشان استاد جلا ل همایی و آقای مبارکه ای کسب فیض کرد.
    وی حساب و ریاضی و حساب سیاق نقدی و جنسی را نزد پدربزرگ و پدر فرا گرفت. دکتر فضل الله اکبری بعد از دریافت دیپلم متوسطه، در دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و از این دانشکده لیسانس گرفت.
    سپس در شرکت ملی نفت استخدام شد و همزمان با مرحوم حییم در تهیه فرهنگ لغات انگلیسی به فارسی همکاری داشت. وی در اوایل دهه 1330 در موسسه علوم اداری و بازرگانی دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و فوق لیسانس علوم اداری و بازرگانی دریافت داشت. به دنبال آن با استفاده از بورس تحصیلی به امریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و دانشگاه استانفورد به تحصیل پرداخت و در رشته مدیریت بازرگانی با گرایش حسابداری دکترا دریافت کرد.
    بعد از اخذ مدرک دکترا به ایران مراجعت کرد و در موسسه علوم اداری به تدریس پرداخت و در سال 1337 به عنوان اولین مدرس حسابداری با درجه دانشیاری به عضویت هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران پذیرفته شد.
    دکتر اکبری در مورد این دوره از زندگی خود در مصاحبه ای با مجله حسابدار (دکتر فضل الله اکبری، 1378، سرگذشت یک استاد و سرگذشت یک علم)، و بعد در مقاله ای در سال 1378 درباره چگونگی شروع تدریس حسابداری در دانشگاه تهران برای چاپ در مجله حسابرس (دکتر فضل الله اکبری، 1378، چگونگی تدریس حسابداری...) چنین می نویسد:
    "همیشه فکر می کنم آدمی تا اندازه ای به جایی راه می برد که مقدر است . سرانجام هم وضعیتی پیش آمد که بتوانم از بورسی در این رشته بهره مند شوم. بدین ترتیب عملا به قلمروحسابداری وارد شدم... پس از مراجعت از خارج، دانشگاه تهران اعلا م کرد که برای تدریس رشته های حسابداری و حسابرسی دانشیار می پذیرد و من برای این کار داوطلب شدم."
    " من تنها داوطلب بودم. ... باید اذعان کنم در آن زمان دو- سه نفری بودند که بیش از من حسابداری می دانستند و تجربه بیشتری هم داشتند، ولی چون داشتن درجه دکتری یکی از شرایط استخدام بود با وجود علا قه ای که داشتند، واجد شرایط و داوطلب نشدند.
    سالها حسابداری به عنوان رشته ای قابل قبول برای تدریس در دانشگاه شناخته نمی شد. تا سال 1333 در هیچ دانشگاه و موسسه آموزش عالی حسابداری رسماً تدریس نمی شد. ... متاسفانه در ایران آن زمان، اغلب افراد به جهت عدم اطلا ع کافی از محتوای دروس مزبور، علوم مالی و حسابداری را در سطح سایر رشته های دانشگاه به حساب نمی آوردند... .
    محتوای رشته حسابداری، اهمیت و لزوم آن در انتظام امور سازمانها و تاثیر آن در پیشرفت کشور، سالها همچنان ناشناخته باقی ماند. در سال 1334 که داوطلب تدریس حسابداری در دانشگاه شدم، یکی از اولیای دانشگاه گفت شک دارد جایگاه تدریس حسابداری در دانشگاه باشد، و اضافه کرد در گذشته هم حسابداری در سال ششم رشته تجارت دبیرستانها تدریس می شده است و اگر حسابداری را رشته ای دانشگاهی بشناسیم بزودی داوطلبانی هم برای تدریس خانه داری، گله داری و باغداری پیدا می شوند؛ دانشگاه را تدریس حساب کافی است.
    دو - سه سالی طول کشید تا با مراجعات مکرر و مستمر، ارائه شرح دروس حسابداری و رشته های مختلف آن، اهمیت و فرق آن را با حساب و ریاضی توجیه کنم و توضیح دهم. بالا خره قرار شد در دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران برای انتخاب و استخدام یک نفر دانشیار اقدام کنند."
    " در طول سال 1342 توضیحاتم رئیس وقت دانشگاه تهران را متقاعد و مصمم کرد که دانشگاه تهران، مانند بسیاری از مهمترین دانشگاههای جهان، و به لحاظ نیاز کشور، می باید دانشکده ای برای آموزش و تحقیقات مدیریت داشته باشد. در ابتدای شهریور 1343 شادروان دکتر صالح رئیس دانشگاه، در جلسه ای پرشور و با مخالفتهای بسیار، بالا خره تاسیس دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی را به تصویب شورایعالی فرهنگ رسانید.... مخالفتها با تاسیس این دانشکده، اولین در نوع خود در کشور، بیشتر از ناشناخته بودن مدیریت به عنوان رشته ای از دانش ناشی می شد." (دکتر اکبری، 1378، نوبت من نیست، ص 15)
    دکتر فضل الله اکبری پس از تاسیس دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران، به مدت 8 سال رئیس این دانشکده بود. پس از سال 1350، به سمت معاون آموزشی و پژوهشی وزارت علوم و آموزش عالی برگزیده شد و همزمان به تدریس رشته حسابداری در دانشگاهها و موسسات مختلف آموزش عالی به ویژه بانک ملی ایران، اشتغال داشت. در این دوره با شرکت اطلا عات اعتباری که به وسیله بانک مرکزی تاسیس شده بود، نیز همکاری داشت.
    در فاصله سالهای 1350-53 که در وزارت علوم به کار اشتغال داشت، خدمات گسترده ای در زمینه ارزشیابی مدارک تحصیلی و ارزیابی علمی دانشگاهها و مراکز علمی کشور به انجام رسانید. وی در اواخر سال 1353 به دانشگاه تهران بازگشت و به عنوان استاد دانشکده علوم اداری و بازرگانی دانشگاه تهران در سمت معاون و قائم مقام رئیس دانشگاه تهران به کار ادامه داد.
    پس از انقلاب در اوایل سال 1358 در سمت استادی دانشگاه بازنشسته شد اما تا پایان سال تحصیلی 58-1357 همچنان به تدریس ادامه داد.
    از اوایل دهه 1360 سازمان حسابرسی این افتخار را یافت تا از همکاری ایشان با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی این سازمان برخوردار شود. کتاب و مقالا ت مختلفی که در این دوران توسط ایشان تالیف و تدوین و توسط سازمان حسابرسی منتشر شده است حاصل این دوران پربار است.
    دکتر فضل الله اکبری در اواخر دهه 1360 به امریکا مسافرت کرد و به مدت دو سال با سمت استادی در دوره های فوق لیسانس دانشکده مدیریت بازرگانی دانشگاه استانفورد که یکی از معتبرترین دانشکده های این رشته در سراسر دنیا به شمار می آید، به تدریس پرداخت.
    پس از آن به انگلستان رفت و یک سال نیز در دانشکده مدیریت دولتی تدریس داشت. ایشان از اواسط دهه 1370 به ایران مراجعت کرد و همچنان همکاری خود را در زمینه تحقیق و تالیف با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی ادامه داد و در این مدت است که مقالا ت متعددی هم برای مجله حسابرس تهیه کرد.
    کتاب بررسی تحلیلی دکتر فضل الله اکبری در سال 1381 به عنوان کتاب درخور تقدیر برگزیده و به وسیله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلا می در مراسم هفته کتاب مورد تقدیر قرار گرفت.
    آقای دکتر اکبری دانشمندی بی¬طرف و واقع¬گرا بود. در عین¬حال که حرمت همگان را نگه می-داشتند با اطرافیان رفتاری محکم، منطقی و مهربان داشتند.استوار و قاطع اما اهل اعتدال بودند. بی¬ادعا بودند و فروتن.از نقد و نفی دیگران پرهیز می¬کردند و مراعات حقوق دیگران را از هر حیث می کردند.
    نقش فردی دکتر فضل الله اکبری در توسعه دانش حسابداری در ایران به نحو قاطع تعیین کننده بوده است. این نقش به گفته خود ایشان محصول «علاقه به کار» و به قضاوت آنانی که او را از نزدیک می¬شناختند محصول احساس «مسئولیت» نسبت به توسعه و پیشرفت جامعه و «ایمان» به چاره جوئیها و راهگشاییهای «علم» نیز بوده است.
    زنده یاد دکتر فضل الله اکبری در 13فروردین1384 جان به جان آفرین تسلیم کرد و در قطعه 229 بهشت زهرا به خاک سپرده شد.از ایشان 4 فرزند ، 2پسر و 2 دختر ، باقی مانده است.
    ● کتابها
    ▪ حسابداری صنعتی، دانشگاه تهران، با تجدید چاپ به دفعات و توسط ناشران دیگر، 1338
    ▪ اصول حسابداری، دانشگاه تهران، با تجدید چاپ به دفعات، 1340
    ▪ تجزیه و تحلیل صورتهای مالی، سازمان حسابرسی، با پنج بار تجدید چاپ و تجدیدنظر، 1366
    ▪ حسابداری بازرگانی، دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی، 1354
    ▪ تهیه بودجه بازرگانی و صنعتی، انتشارات فروردین، 1365
    ▪ حسابداری استهلا ک، سازمان حسابرسی، اولین چاپ 1371، چاپ هفتم، 1380
    ▪ فرهنگ اصطلا حات حسابداری (انگلیسی- فارسی)، سازمان حسابرسی، جلد اول، 1376
    ▪ بررسی تحلیلی یا استفاده از تجزیه و تحلیل صورتهای مالی در حسابرسی، سازمان حسابرسی، 1379
    ● مقالات
    ▪ سرگذشت یک استاد و سرگذشت یک علم (مصاحبه با مجله حسابدار- مرداد 1372 )
    ▪ تجزیه و تحلیل صورتهای مالی (حسابرس 3، مجموعه مقالا ت- تابستان 1374)
    ▪ واژه سرنوشت ساز (فصلنامه حسابرس شماره 1، زمستان 1377)
    ▪ نوبت من نیست (فصلنامه حسابرس شماره 3، بهار 1378)
    ▪ به یاد دوست (مجله حسابدار، شماره 132، شهریور1378)
    ▪ چگونه تدریس حسابداری در دانشگاه برای اولین بار شروع شد (فصلنامه حسابرس شماره 4 و5، پاییز و زمستان 1378)
    ▪ آموخته های آموخته را نیاموختیم (فصلنامه حسابرس شماره 9، زمستان 1379)
    ▪ مصطفی علی مدد: اندیشمندی پرمایه، پرکار و پربار (فصلنامه حسابرس شماره 16، مهر و آبان 1381)
    ▪ نرفته ام (فصلنامه حسابرس شماره 23، بهار 1383)
    ز منتخبات حسابرس (فصلنامه حسابرس شماره 23، بهار 1383)
    نشریه تحلیلی پژوهشی سازمان حسابرسی

    اسمعیل عرفان
    اسمعیل عرفانی از بنیانگذاران دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران است



    این زمان دیگر نام اسمعیل عرفانی تنها برروی کتابهایی برجای مانده است که آن زنده یاد در رشته حسابداری و حسابرسی تالیف کرده است و در آن قطع خاص انتشارات دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران منتشر می شد و اکنون در کتابخانه های معتبر نگهداری می شود و تنها در بررسیهای تاریخی تحولات دانش حسابداری در ایران به آن مراجعه می شود.
    بیش از این اما در دوران اخیر کمتر از او یاد کرده ایم؛ او را که واضع واژه های حسابرس و حسابرسی، استاد حسابداری، مشاور دکتر محمد مصدق، از بنیانگذاران دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران، از شمار مولفان و بنیانگذاران برجسته دانش نوین حسابداری و حسابرسی کشور، بنیانگذار نخستین انجمن حرفه ای ایران، از کارگزاران بلند پایه بانک ملی ایران، معاون بانک مرکزی، مشاور سازمان برنامه و رییس هیئت عالی بازرسی شرکت ملی نفت ایران، عضو هیئت نمایندگی ایران در دادگاه لاهه و تحلیلگر چیره دست اقتصاد بود. اعتبار او البته از نقشها و سمتهایی که داشت مایه نمی گرفت بلکه عملکردش در مشاغل پیشگفته بود، که به او اعتبار می بخشید و می توان از خلال بررسی آن آموزه های کم نظیری از چگونه حسابرس بودن را در اختیار نسل کنونی حسابداران نهاد و به نسلهای آینده سپرد.
    اسمعیل عرفانی پیش از آنکه پیر شود، از میان ما رفت، اما بیش از آنکه از یاد رفتنی باشد به یادماندنی است.
    نوشته حاضر حاصل کوششی است که از آغاز سال 1372 و در راستای بازشناخت استاد اسمعیل عرفانی آغاز شد و همچنان ادامه دارد. اما در هرگامی با محدودیتهای پیشبینی نشدنی در دستیابی به اطلاعات مستند روبه رو بود. برای نمونه، دستاورد این همه سال جستجویمان، تنها یک امضا از استاد بود که آن هم در پرتو لطف یکی از شاگردان استاد به دست آمد. بیش از این دریغ از دستیابی به جمله ای دست نوشته استاد. اما در برابر این دشواریها هر آنچه نیز که تاکنون فراهم آمده در پرتو نیک خواهیها و راه گشاییهای بستگان، شاگردان و دوستان استاد بوده است.
    نخست باید از دکتر پرویز شمس استاد ادبیات بسیاری از حسابداران یادکرد که بررسیهای نخستین را آسان کرد و مرا خانه به خانه با بستگان آن شادروان آشنا ساخت؛ از فیروز عرفانی برادر استاد و خدیجه حسن پور معلم گرانقدر فرزندان این مرز و بوم دختر عمه شادروان که مرا در خانه هایشان پذیرا شدند و از هیچگونه یاری در کار بررسی دریغ نکردند، از آقای مهندس علی خیام عرفانی خواهرزاده استاد که حق بسیاری در این کوشش دارند، عکسهایی دست نیافتنی از استاد را در اختیار گذاشتند، پرسشنامه های تهیه شده مرا در ایران و خارج از کشور به بستگان و آشنایان استاد ارائه کردند، پاسخهای آنان را گردآوردند و به من سپردند و از غلامرضا حیدرخویی شاگرد استاد که مدارک درخور استفاده ای را فراهم آوردند و خاطرات خود را از استاد بازگو کردند و سرانجام از پروین عرفانی خواهر و پرویز عرفانی برادر و مسعود عرفانی خواهرزاده استاد که با دقتی بیشینه به پرسشهای پرسشنامه ها پاسخ گفتند و به یافته های بررسی کننده اعتبار بخشیدند.
    اسمعیل عرفانی فرزند میرزا ابوطالب خان عرفانی است. خود ابوطالب خان در رودبار متولد شده است. او پس از پایان گرفتن تحصیلاتش در شاهزاده عبدالعظیم (شهرری)، برای مطالعه و آشنایی با روشهای نوین آموزش و پرورش به قفقاز رفت و در آنجا مدرسه ای برای ایرانیان مقیم قفقاز تاسیس کرد. پس از آن راهی سمرقند شد و در آنجا نیز به تاسیس مدرسه برای فرزندان ایرانیان مقیم آن شهر همت گماشت. شادروان ابوطالب عرفانی پس از انقلاب اکتبر، مانند بسیاری از ایرانیان مهاجر، به میهن بازگشت و در بندر انزلی دست به تاسیس مدرسه ای زد که اسمعیل و برادرش ابراهیم از نخستین شاگردان آن بودند. سپس برای اینکه فرزندانش به دانشگاه راه یابند در سال 1309 به تهران آمد. ابوطالب خان عرفانی از یاران و همرزمان میرزا کوچک خان بود و مدتی را همراه سردار جنگل در اقامتگاه او سپری کرد و در همانجا همسر و یکی از فرزندانش را از دست داد.
    در کتاب سردار جنگل، نوشته ابراهیم فخرایی نیز از او به نام میرزا ابوطالب یاد شده است. از آن زمان به بعد چون پیشینه سیاسی و مبارزاتی وی با اوضاع و احوال سیاسی آن زمان سازگار نبود، کوشید تا زندگی خود را در گمنامی بگذراند.
    ابوطالب عرفانی، خدمتگزار فرهنگ این مرز و بوم سرانجام در پی چهل سال تلاش در راه ایجاد مدارس جدید و تصدی مشاغلی چون ریاست فرهنگ انزلی، کفالت فرهنگ گیلان و ریاست مدرسه ناصرخسرو سرانجام در سال 1325 چشم از جهان فروبست.
    اسمعیل عرفانی فرزند سوم از چهار فرزند نخستین ازدواج پدر در سال 1295 در بندر انزلی بدنیا آمد، تحصیلات مقدماتی خود را در مدرسه ای که پدر تاسیس کرده بود، در انزلی به پایان رسانید و بعد برای ادامه تحصیل به رشت رفت و دوره متوسطه را در آن شهر گذراند. درآن زمان دانش آموزان می توانستند در صورت برخورداری از استعداد و توانایی تحصیلی چشمگیر چند کلاس را در یکسال بگذرانند و اسمعیل عرفانی نیز با استفاده از این حق و به اتکای استعداد وظرفیت خارق العاده اش توانست در سن 15 سالگی به اخذ دیپلم کامل متوسطه و پس از سه سال در 18 سالگی به دریافت درجه لیسانس حقوق نایل آید. او پس از پایان دوره دانشکده حقوق به استخدام بانک ملی ایران درآمد و دوسال بعد، در سال 1315 همراه نخستین گروه اعزامی از سوی بانک ملی ایران برای تحصیل در رشته حسابداری به انگلستان رفت، و این دوره را که مدت آن هشت سال بود در پنج سال به پایان رسانید و با موافقت بانک ملی ایران دو سال نیز در مدرسه اقتصاد لندن به تحصیلات عالی در رشته اقتصاد پرداخت و در این رشته موفق به دریافت درجه فوق لیسانس شد.
    بازگشت اسمعیل عرفانی به میهن، تا پایان جنگ جهانگیر دوم به طول انجامید. در این زمان او نخستین حسابدار خبره ای بود که به ایران برگشت و در بانک ملی ایران به خدمت ادامه داد و به دستور مدیر عامل وقت این بانک، به بررسی و بازنگری سازمان بانک یاد شده ماموریت یافت.
    اسمعیل عرفانی، با کمال تاسف، در سال 1326؛ یعنی در سن 30 سالگی، در جریان مسافرت به شمال کشور، در اثر تصادفی شدید هنگام رانندگی از ناحیه کمر به شدت آسیب دید و از هر دوپا فلج شد. این حادثه تاثیری ناگوار بر روحیه او نهاد و افسردگی شدیدی بروی عارض کرد تا آنکه از سوی بانک ملی ایران به منظور معالجه برای مدت 6 ماه به انگلستان فرستاده شد. منتها معالجات نتیجه ای در پی نداشت، اما چون این مدت را در میان معلولان جنگی جنگ جهانگیر دوم به سر برد، از مشاهده روحیه امیدوار و فعالیت و تحرک آنان روحیه اش بکلی دگرگون شد و از آن پس به مدت 27 سال روی صندلی چرخدار با نهایت جدیت و امیدواری به فعالیتهای علمی و فرهنگی خود ادامه داد.
    به گفته دکتر فضل ا… اکبری:“بخش درخور توجه عمرشان که زمان بعد از تصادف را دربر می گرفت، روی تحت و در یک اتاق در طبقه زیر زمین بانک ملی و سپس بانک مرکزی سپری کردند”.
    در این زمان مبارزات مردم ایران در راه ملی کردن صنعت نفت آغاز شده بود و او با همان وضعی که داشت به این مبارزات پیوست و در همان حال در اجتماعات حضور می یافت و در راه پیماییها شرکت می کرد. افزون بر این با انتشار مقاله های اقتصادی در روزنامه های کیهان و اطلاعات نظریه های جدیدی برای سازماندهی اقتصاد بدون اتکا به درآمد نفت ارائه کرد که مورد توجه دکتر محمد مصدق قرار گرفت و او را در شمار مشاوران اقتصادی خود برگزید و هفته ای چند بار با وی به مشورت می پرداخت.
    در همین زمان بود که گروهی از نمایندگان مجلس شورای ملی به تحریک دشمنان نهضت، به شدت برعلیه دکتر مصدق به مخالفت برخاستند. اسمعیل عرفانی از طریق یکی از دوستانش توانست فهرست اسامی سهامداران ایرانی شرکت سابق نفت انگلیس را که از شمار مخالفان مصدق بودند به دست آورد و این فهرست را در روزنامه ها منتشر ساخت و آشکار شد وکلایی که به سرکردگی جمال امامی با اقدامات دکتر مصدق مخالفت می کردند، از سهامداران شرکت نفت بوده اند. این اقدام او سبب شد که از شدت مخالفتها کاسته شود و دکتر مصدق نیز وی را مورد تشویق قرارداد. او در همین زمان به عنوان رییس هیئت عالی بازرسی شرکت ملی نفت در جریان خلع ید از شرکت انگلیسی منصوب شد و به همراهی دوست و همکار همیشگی اش زنده یاد استاد حسن سجادی نژاد به استقرار نظام مالی صنعت نفت یاری رسانید.
    اسمعیل عرفانی از بنیانگذاران دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران است. دکتر فضل ا... اکبری در این باره می گوید: “ایشان به لحاظ وضع جسمانی خود نمی توانستند درکارهای اجرایی فعالیت یا حتی تدریس کنند، مرحوم سجادی نژاد دانشکده یاد شده را پایه گذاری کردند و ریاست آنرا برعهده گرفتند، منتها در همه حال از یاری و همراهی مرحوم اسمعیل عرفانی بهره مند بوند”،.
    غلامرضا حیدر خویی از شاگردان اسمعیل عرفانی فضای جلسه اعلام موافقت با به رسمیت شناختن مقاطع تحصیلی مدرسه عالی حسابداری و علوم مالی را به وسیله استاد چنین توصیف کرده است: “آن جثه رنجور به کمک یاران صمیمی اش برروی صندلی چرخدار پشت تریبون قرار گرفت و موافقت مسئولان وقت را با صدایی آرام، نگاهی نافذ و تبسمی حاکی از احساس رضایت به آگاهی مشتاقان حاضر در جلسه رسانید. سکوتی ژرف فضای جلسه را فرا گرفت و با جدا شدن صندلی چرخدار از تریبون بود که حاضران به احترام به پا خاستند و با کف زدنهای ممتد استاد و پشتیبان خود را ستودند”. او پیش از این نیز مدرسه حسابداری بانک ملی ایران را که گواهینامه دانشگاهی نمی داد، تاسیس کرده بود و نخستین کتاب حسابداری و حسابرسی خود را برای آموزش در این مدرسه تالیف کرد.
    اسمعیل عرفانی تا آنجا که توانست به تدریس پرداخت و همراه آن به تالیف کتابهایی در رشته حسابداری، از جمله سه جلد کتابهای حسابداری مدیریت و کتاب حسابرسی همت گماشت. کتابهای پیشگفته معتبرترین منبع مطالعه در زمینه حسابداری مدیریت و حسابرسی تا سالهای اخیر و انتشار کتابهای جدید در این رشته بود.
    عملکرد شغلی و رفتار حرفه ای او درخور توجه بسیار است. ذکر داستانی در این مورد خالی از لطف نیست. زمانی که عرفانی رییس هیئت عالی بازرسی شرکت نفت بود، آگاه شد تعدادی از اعضای هیئت مدیره این شرکت برخلاف قانون در شرکتهای نفت خارجی سهم دارند. نخست در آمریکا و پس از توفیق نیافتن در این باره در کتابخانه پارلمان کانادا به جستجو پرداخت و موفق به دستیابی به مدارک مورد نیاز جهت اثبات موضوع شد و اعضای مورد نظر را در موقعیتی قرار داد که ناگزیر بودند یا از سهام خود در شرکتهای پیشگفته صرفنظر کنند یا آنکه از عضویت هیئت مدیره شرکت نفت استعفا دهند.
    زمانی دیگر با خبر شد برخی از شرکتهای نفتی در قراردادهای خود با یکی از کشورهای بحرین یا کویت امتیازهای درخور توجهی را برای این کشورها در نظر گرفته اند در حالی که در موارد مشابه، همان امتیازها را از ایران دریغ داشته بودند و وجود چنین امتیازاتی را در قرارداد با سایر کشورها نیز انکار می کردند. او درصدد اثبات موضوع برآمد، تا آنکه به منظور بررسی سیستمهای مالی شرکتهای نفتی خارجی به آمریکا اعزام شد. در آنجا کوشید تا در کتابخانه معروف کنگره به قراردادهای موردنظر دست یابد، اما رییس قسمت خاورمیانه کتابخانه یادشده، از هرگونه همکاری در این زمینه، به دلیل محرمانه بودن اسناد مذکور خودداری کرد. اسمعیل عرفانی با وضعیت جسمی خود رنج سفر را برخود هموار کرد و فاصله دو هزار کیلومتری واشینگتن تا کانادا را طی کرد اما بازهم به نتیجه نرسید.
    به شیکاگو که قراربود سیستمهای مالی شرکتهای استاندارد اویل و ایندیانا را در آنجا مطالعه کند، بازگشت و سرانجام با کوششها و پیگیریهای وصف ناپذیر و هوشمندانه و در پرتو شناخت و آگاهی که از مناسبات و سیستمهای اداری و اطلاعاتی آن شرکتها داشت به اسناد مورد نظر دست یافت و امکان دسترسی به امتیارات مورد انتظار را در مذاکرات بعدی فراهم ساخت. زمانی نیز موفق به کشف تقلب و حساب سازی در حسابهای کنسرسیوم شد، اما مدیران کنسرسیوم با اتکا به پشتیبانی دربار به گزارشهای او وقعی نگذاشتند. اسمعیل عرفانی آنان را تهدید کرد که در صورت نپرداختن حقوق کامل شرکت ملی نفت ایران، آنان را به دلیل رعایت نکردن قوانین مالیاتی آمریکا درخود آن کشور تعقیب خواهد کرد، همین تهدید سبب شد که کنسرسیوم جبران خسارتهای وارد شده به ایران از این بابت را بپذیرد. مدعای عرفانی نزدیک به 50 میلیون دلار بود، اما دکتر امینی نخست وزیر وقت که برای وصول این مطالبات به خارج رفته بود، در آنجا کل خسارت را به 20 میلیون دلار مصالحه کرد و این موضوع باعث رنجش عرفانی شد که معتقد بود، حق با ایران بوده و می توانسته اند تمامی خسارت را مطالبه کنند.
    در اواخر خدمتش در شرکت نفت به علت اختلافهایی که بین او و دکتر اقبال به خاطر گزارشهای او در مورد تخلفات شرکتهای خارجی بروز کرده بود، ناگزیر شد، شرکت نفت را ترک کند و به بانک مرکزی بازگردد. در آنجا فعالیت خود را به عنوان معاون مطالعاتی این بانک ادامه داد، یک سال هم در این سمت بود که بازنشسته شد و در سال 1352، در سن 57 سالگی به علت نارسایی کلیه درگذشت.
    به گفته دکتر فضل ا... اکبری “...اصطلاحهای حسابرس و حسابرسی را برای نخستین بار مرحوم اسمعیل عرفانی به کار بردند. پیش از این که ایشان این اصطلاحها را پدید آورند، واژه های ممیز و ممیزی به کار می رفت که صرف نظر از مفهوم کلی، در عرف مردم بیشتر به رسیدگی از دید و برای تشخیص مالیات اطلاق می شد”.
    اسمعیل عرفانی پیشگام تاسیس تشکلهای حرفه ای در ایران بود، دکتر اکبری در این باره گفته است: “علاقه ایشان به پیشرفت حرفه و توسعه و تشکل آن به حدی بود که به رغم مشکلات جسمی و گرفتاریهای شغلی برتمامی فعالیتها نظارت می کردند و خودشان نیز پا به پای دیگران در تمام کارها مشارکت می جستند. در واقع دلیل پیشرفتهای درخور توجه حرفه در دوره فعالیت ایشان همین بود”.
    نخستین انجمن حسابداران ایران در سال 1342 به ثبت رسید. دکتر اکبری گفته است:“.... بانی تاسیس این انجمن مرحوم اسمعیل عرفانی بودند و جلسات نیز در دفتر ایشان تشکیل می شد و پیگیری و پایه گذاری آنرا خود ایشان برعهده داشتند”.
    جنبه دیگر شخصیت اسمعیل عرفانی، وجه فردی، رفتاری و فرهنگی اوست. دکتر اکبری در این باره گفته است: “... شخصیت ممتازی بودند و دفترشان مرکز تجمع حسابداران برجسته وصاحبنظران آن زمان بود و سمت پیشکسوتی داشتند. نقش جشمگیر ایشان در تاسیس انجمن حسابداران و تالیف کتابهای حسابداری و حسابرسی بر همگان روشن است. در واقع هر کار و کوششی از دفتر ایشان آغاز می شد”. دکتر اکبری همچنین گفته است: “دو صفت تیزهوشی و جدی بودن را بیش از سایر ویژگیهای ایشان به خاطر دارم و فکر می کنم این صفات با کیفیتی که در مرحوم اسمعیل عرفانی وجود داشت، در کمتر کسی یافت می شود، بویژه در شرایطی که ایشان به فلج مبتلا بودند و پیامدهایی که این بیماری برای ایشان داشت. با این حال چنان فعال بودند که بندرت می توان فردی این گونه فعال سراغ کرد”.
    در میان طیف گسترده علائق و دلبستگیهای او مانند فعالیتهای حرفه ای، فعالیتهای اجتماعی، تالیف و تدریس و متشکل ساختن حرفه و تاسیس دانشگاه و جز آن، شعر نیز از امتیاز چشمگیری نزد او برخوردار بود. در میان شعرای ایرانی، به اشعار سعدی و حافظ و بیش از همه به مولانا دلبستگی داشت و به مطالعه و بررسی عرفان علاقمند بود.
    به مسافرت و گذران در طبیعت و مناطق کوهستانی علاقه بسیار داشت و پیش از آنکه آن حادثه دردناک، شیوه دلخواهانه زندگی را از او دریغ نماید، از هر فرصتی برای اقامت همراه دوستان و بستگانش در طبیعت کوهساران بهره می جست.
    برای افراد درستکار و صادق و کوشا احترام بسیار قائل بود و از دروغ و ریا و شنیدن حرفهای نسنجیده و ناروا برآشفته می شد. بسیار صریح بود و ناخرسندی خود را از دیگران به آسانی با آنان در میان می نهاد. روابط او با دیگران دوستانه و همراه با احترام بود، درستکار و دقیق و سختکوش بود و با دیگران مناسباتی جدی، صمیمانه، ملاطفت آمیز و مهربان داشت. در عین حال در مواردی که ادامه روابط خود را با دیگران مناسب نمی دانست، بسیار صریح نظر خود را ابراز می داشت و در منتهای خونسردی و احترام بتدریج با آنان قطع رابطه می کرد. از ورود به حوزه شخصی زندگی افراد به شدت پرهیز می کرد و به دیگران نیز اجازه نمی داد که به مسائل شخصی او بپردازند. با دانشجویانش صمیمی و حمایتگرانه و در عین حال با انضباط و جدی رفتار می کرد. ساده و بی پیرایه می زیست، قانع و از تجملات بیزار بود، معاشرت با دوستان و بستگانی را که ساده زندگی می کردند بسیار دوست داشت و تا حد امکان از حضور در مراسمی که با تشریفات و تجملات همراه بود، پرهیز می کرد، اما از مشارکت در امور اجتماعی به هر شکلی که ممکن بود، از جمله به صورت اهدای کمکهای مالی موثر استقبال می کرد.
    بالاترین آرزویش این بود که مردم خوب و درست کارکنند و کار به کاردان سپرده شود و دیگر اینکه، مگر روزی بهبود یابد و از رنج بیماری وارهد.
    خانواده اسمعیل عرفانی برایش احترام بسیار قایل بودند، کوششهای او را تقدیر می کردند و وی را موجب مباهات خود می دانستند.
    اسمعیل عرفانی معتقد بود:“ اگر واقعاً سیستم حسابداری و حسابرسی درستی در مملکت نداشته باشیم، هیچگاه اصلاحات اقتصادی به جایی نمی رسد”.
    منابع:
    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
    نشریه تحلیلی پژوهشی سازمان حسابرسی
    روزنامه تفاهم
    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
    daneshname.roshd.ir



  2. 4 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  3. #2

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض بزرگان حسابداری ايران

    بزرگان حسابداری ايران


    دکتر علی وثوق در سال 1304 در تهران متولد شد. وی در سال 1326 مدرک کارشناسی حقوق قضایی و در سال 1339 مدرک کارشناسی ارشد علوم اداری را از دانشکده حقوق دانشگاه تهران دریافت کرد. روانشاد دکتر علی وثوق دوره دکترای علوم سیاسی را نیز درهمان دانشکده طی کرد و در سال 1345 از رساله خود درباره حسابداری دولتی و امور مالی شهرداریها دفاع کرد. وی از همان زمان به عنوان استادیار، همکاری علمی خود را با دانشگاه تهران آغاز کرد و در سال 1355 درجه فوق تخصص رشته حسابداری را از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی آمریکا دریافت کرد. فقید سعید دکتر وثوق از سال 1351 مدیریت بخش حسابداری دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران را به عهده گرفت و پس از چند سال تصدی معاونت دانشکده مزبور، ریاست این دانشکده را پس از انقلاب عهده دار شد و به مدت 8 سال در این سمت انجام وظیفه کرد. روانشاد دکتر وثوق با اکثر دانشگاههای ایران همکاری داشت و آثار متعددی در زمینه های علمی و پژوهشی از وی به جای مانده است. وی عضویت در مجامع متعددی از جمله شورایعالی انقلاب فرهنگی، فرهنگستان علوم، و هیئت ممیزه مرکزی وزارت علوم و تحقیقات و فناوری را به عهده داشت.

    "...در رابطه با علی مدد، صفاتی با مصادیق عملی آنها، که خود طی سالها ناظر بوده ام، به خاطر می رسد: دقت نظر، سرعت انتقال، پایبندی به اصول، صراحت لهجه، بی باکی و...؛ اینها علاوه بر صفات مردمی او که اهم آنها تواضع و فروتنی و خلوص نیت است، جلوه گری می کنند. گاه جمع اضداد را در او می یابید : فروتنی وصف ناشدنی در مقابل بی باکی ، ستیز و تسلیم ناپذیری آن گاه که پای تخطی از اصول در بین باشد.اگر از من می پرسید صفت ممتاز علی مدد چیست، صفتی که بیش از هرچیز جلب توجه می کند، بی درنگ می گویم ژرف اندیشی و گزیده گویی . بسیار می اندیشد و کم می گوید ولی سنجیده ، به موقع و به مورد می گوید.او این امتیاز را مدیون ذهنی است تحلیلگر، وقاد و نقاد که خداوند به او عطا فرموده است."

    دکتر فضل الله اکبری 1381
    اندیشمندی پرمایه ،پرکار و پربار - مجله حسابرس

    در آذرماه 1315 در تهران در خانواده ای متوسط متولد شدم. پدرم، مرحوم ابوالقاسم علی مدد متخلص به قطره، نانوا بود و در عین حال، در مدح و در رثای پیامبر، ائمه و معصومین، مدیحه و مرثیه می سرود و چند کتاب مدایح و مراثی حاصل کار او است.
    دوران دبستان و دبیرستان را در تهران و در مدارس دولتی گذرانیدم و در سال 1334 دیپلم ریاضی گرفتم. در سال 1337 در مؤسسه علوم اداری دانشگاه تهران پذیرفته شدم و در سال 1339 گواهینامه عالی حسابداری گرفتم. در سال 1343 در مؤسسه عالی حسابداری به ادامه تحصیل در رشته حسابداری پرداختم و در سال 1347 لیسانس گرفتم. در مهر 1347 در دوره فوق لیسانس دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در رشته اقتصاد مالی پذیرفته شدم و در بهمن 1348 دوره را تمام کردم. در سالهای 57-1351 به تناوب به انگلستان رفتم و مطالعاتی را انجام دادم که به مدرکی نینجامید.

    اندیشمند برجسته، مروج حسابداری علمی،
    نخستین استاد حسابداری در ایران،
    موسس دانشکده مدیریت و علوم اداری دانشگاه تهران،
    صاحب تالیفات ارزشمند در رشته حسابداری و حسابرسی و
    صاحب بسیاری از عظمتهای فردی و اجتماعی
    دکتر فضل الله اکبری در دوم اردیبهشت سال 1300 هجری شمسی برابر با سوم ماه رمضان المبارک سال 1339 هجری شمسی در شهر گلپایگان چشم به جهان گشود. تحصیلا ت ابتدایی را در شهر گلپایگان و دوره دبیرستان را در دبیرستانهای ادب، صارمیه و سعدی اصفهان طی کرد. همزمان با طی دوره دبیرستان و حتی قبل از آن به تحصیل علوم قدیمه نزد پدربزرگ مادریش مرحوم حاج فخرالعلما پرداخت و پس از آن در اصفهان از محضر استادانی چون شادروان فضل الله همایی و برادر دانشمند ایشان استاد جلا ل همایی و آقای مبارکه ای کسب فیض کرد. وی حساب و ریاضی و حساب سیاق نقدی و جنسی را نزد پدربزرگ و پدر فرا گرفت. دکتر فضل الله اکبری بعد از دریافت دیپلم متوسطه، در دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و از این دانشکده لیسانس گرفت. سپس در شرکت ملی نفت استخدام شد و همزمان با مرحوم حییم در تهیه فرهنگ لغات انگلیسی به فارسی همکاری داشت. وی در اوایل دهه 1330 در موسسه علوم اداری و بازرگانی دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و فوق لیسانس علوم اداری و بازرگانی دریافت داشت. به دنبال آن با استفاده از بورس تحصیلی به امریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و دانشگاه استانفورد به تحصیل پرداخت و در رشته مدیریت بازرگانی با گرایش حسابداری دکترا دریافت کرد.
    بعد از اخذ مدرک دکترا به ایران مراجعت کرد و در موسسه علوم اداری به تدریس پرداخت و در سال 1337 به عنوان اولین مدرس حسابداری با درجه دانشیاری به عضویت هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران پذیرفته شد.
    دکتر اکبری در مورد این دوره از زندگی خود در مصاحبه ای با مجله حسابدار (دکتر فضل الله اکبری، 1378، سرگذشت یک استاد و سرگذشت یک علم)، و بعد در مقاله ای در سال 1378 درباره چگونگی شروع تدریس حسابداری در دانشگاه تهران برای چاپ در مجله حسابرس (دکتر فضل الله اکبری، 1378، چگونگی تدریس حسابداری...) چنین می نویسد:
    "همیشه فکر می کنم آدمی تا اندازه ای به جایی راه می برد که مقدر است . سرانجام هم وضعیتی پیش آمد که بتوانم از بورسی در این رشته بهره مند شوم. بدین ترتیب عملا به قلمروحسابداری وارد شدم... پس از مراجعت از خارج، دانشگاه تهران اعلا م کرد که برای تدریس رشته های حسابداری و حسابرسی دانشیار می پذیرد و من برای این کار داوطلب شدم."
    " من تنها داوطلب بودم. ... باید اذعان کنم در آن زمان دو- سه نفری بودند که بیش از من حسابداری می دانستند و تجربه بیشتری هم داشتند، ولی چون داشتن درجه دکتری یکی از شرایط استخدام بود با وجود علا قه ای که داشتند، واجد شرایط و داوطلب نشدند.
    سالها حسابداری به عنوان رشته ای قابل قبول برای تدریس در دانشگاه شناخته نمی شد. تا سال 1333 در هیچ دانشگاه و موسسه آموزش عالی حسابداری رسماً تدریس نمی شد. ... متاسفانه در ایران آن زمان، اغلب افراد به جهت عدم اطلا ع کافی از محتوای دروس مزبور، علوم مالی و حسابداری را در سطح سایر رشته های دانشگاه به حساب نمی آوردند... . محتوای رشته حسابداری، اهمیت و لزوم آن در انتظام امور سازمانها و تاثیر آن در پیشرفت کشور، سالها همچنان ناشناخته باقی ماند. در سال 1334 که داوطلب تدریس حسابداری در دانشگاه شدم، یکی از اولیای دانشگاه گفت شک دارد جایگاه تدریس حسابداری در دانشگاه باشد، و اضافه کرد در گذشته هم حسابداری در سال ششم رشته تجارت دبیرستانها تدریس می شده است و اگر حسابداری را رشته ای دانشگاهی بشناسیم بزودی داوطلبانی هم برای تدریس خانه داری، گله داری و باغداری پیدا می شوند؛ دانشگاه را تدریس حساب کافی است.
    دو-سه سالی طول کشید تا با مراجعات مکرر و مستمر، ارائه شرح دروس حسابداری و رشته های مختلف آن، اهمیت و فرق آن را با حساب و ریاضی توجیه کنم و توضیح دهم. بالا خره قرار شد در دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران برای انتخاب و استخدام یک نفر دانشیار اقدام کنند."علی اصغر آموخته (نام کامل: علی اصغر آموخته) در سال 1284 در خانواده ای فرهنگی، در فضایی سرشار از عشق و زنده دلی در طبیعت زیبای بندرانزلی دیده بر جهان گشود. پدرش در وزارت معارف وقت به کار اشتغال داشت. او تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه هدایت و دوره متوسطه را در مدرسه علمیه تهران گذراند و از سال 1300 یعنی سن 16 سالگی وارد خدمات دولتی شد. مدت 6 سال در اداره فرهنگ گیلان مشغول به کار بود و از سال 1306 تا 1315 در بانک شاهنشاهی ایران در تهران به کار پرداخت. علی اصغر آموخته در این مدت کار حرفه ای را کافی ندانست و همچنان به مطالعه و گسترش آموخته هایش ادامه می داد. او ضمن آموزش زبان انگلیسی، فرانسه و روسی، به صورت مکاتبه ای، دانشجوی انجمن بانکداری لندن شد و در زمینه های حسابداری تجاری، صنعتی، بانکی و اقتصاد ارز خارجی تحصیلات عالی خود را دنبال کرد. سه سال بعد برایش فرصتی فراهم آمد تا با کار کردن در بانک فلاحتی و صنعتی ایران، وزارت بازرگانی و شهرداری تهران، خود را برای ورود به اصلی ترین محل کار خویش آماده تر سازد. علی اصغر آموخته در خرداد ماه سال 1318 به عنوان کارمند با امضای نماینده مختار، کار خود را در اداره حسابداری کل بانک ملی ایران شروع کرد و این آغاز دوره ای طولانی، پرکار و موثر بود که سیر آن چنین ادامه یافت:

    • مهر 1318: رییس اداره دوم اداره حسابداری کل بانک ملی ایران
    • آذر 1318: انتقال به وزارت دارایی به عنوان رییس اداره کل حسابداری قسمت اقتصادی
    • دی 1321: رییس اداره کل حسابداری بانک ملی ایران
    • مهر 1327: رییس نمایندگی بانک ملی ایران در لندن
    • تیر 1332: نماینده بانک ملی ایران در کمیسیون ارز (انتقال موقت به وزارت دارایی)
    • فروردین 1334: عضویت در هیئت مدیره بانک رهنی
    • بهمن 1338: پس از 38 سال خدمت دولتی به افتخار بازنشستگی نایل آمد.

    اسمعیل عرفانی
    این زمان دیگر نام اسمعیل عرفانی تنها برروی کتابهایی برجای مانده است که آن زنده یاد در رشته حسابداری و حسابرسی تالیف کرده است و در آن قطع خاص انتشارات دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران منتشر می شد و اکنون در کتابخانه های معتبر نگهداری می شود و تنها در بررسیهای تاریخی تحولات دانش حسابداری در ایران به آن مراجعه می شود. بیش از این اما در دوران اخیر کمتر از او یاد کرده ایم؛ او را که واضع واژه های حسابرس و حسابرسی، استاد حسابداری، مشاور دکتر محمد مصدق، از بنیانگذاران دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران، از شمار مولفان و بنیانگذاران برجسته دانش نوین حسابداری و حسابرسی کشور، بنیانگذار نخستین انجمن حرفه ای ایران، از کارگزاران بلند پایه بانک ملی ایران، معاون بانک مرکزی، مشاور سازمان برنامه و رییس هیئت عالی بازرسی شرکت ملی نفت ایران، عضو هیئت نمایندگی ایران در دادگاه لاهه و تحلیلگر چیره دست اقتصاد بود. اعتبار او البته از نقشها و سمتهایی که داشت مایه نمی گرفت بلکه عملکردش در مشاغل پیشگفته بود، که به او اعتبار می بخشید و می توان از خلال بررسی آن آموزه های کم نظیری از چگونه حسابرس بودن را در اختیار نسل کنونی حسابداران نهاد و به نسلهای آینده سپرد.
    اسمعیل عرفانی پیش از آنکه پیر شود، از میان ما رفت، اما بیش از آنکه از یاد رفتنی باشد به یادماندنی است.
    نوشته حاضر حاصل کوششی است که از آغاز سال 1372 و در راستای بازشناخت استاد اسمعیل عرفانی آغاز شد و همچنان ادامه دارد. اما در هرگامی با محدودیتهای پیشبینی نشدنی در دستیابی به اطلاعات مستند روبه رو بود. برای نمونه، دستاورد این همه سال جستجویمان، تنها یک امضا از استاد بود که آن هم در پرتو لطف یکی از شاگردان استاد به دست آمد. بیش از این دریغ از دستیابی به جمله ای دست نوشته استاد. اما در برابر این دشواریها هر آنچه نیز که تاکنون فراهم آمده در پرتو نیک خواهیها و راه گشاییهای بستگان، شاگردان و دوستان استاد بوده است.
    نخست باید از دکتر پرویز شمس استاد ادبیات بسیاری از حسابداران یادکرد که بررسیهای نخستین را آسان کرد و مرا خانه به خانه با بستگان آن شادروان آشنا ساخت؛ از فیروز عرفانی برادر استاد و خدیجه حسن پور معلم گرانقدر فرزندان این مرز و بوم دختر عمه شادروان که مرا در خانه هایشان پذیرا شدند و از هیچگونه یاری در کار بررسی دریغ نکردند، از آقای مهندس علی خیام عرفانی خواهرزاده استاد که حق بسیاری در این کوشش دارند، عکسهایی دست نیافتنی از استاد را در اختیار گذاشتند، پرسشنامه های تهیه شده مرا در ایران و خارج از کشور به بستگان و آشنایان استاد ارائه کردند، پاسخهای آنان را گردآوردند و به من سپردند و از غلامرضا حیدرخویی شاگرد استاد که مدارک درخور استفاده ای را فراهم آوردند و خاطرات خود را از استاد بازگو کردند و سرانجام از پروین عرفانی خواهر و پرویز عرفانی برادر و مسعود عرفانی خواهرزاده استاد که با دقتی بیشینه به پرسشهای پرسشنامه ها پاسخ گفتند و به یافته های بررسی کننده اعتبار بخشیدند.
    اسمعیل عرفانی فرزند میرزا ابوطالب خان عرفانی است. خود ابوطالب خان در رودبار متولد شده است. او پس از پایان گرفتن تحصیلاتش در شاهزاده عبدالعظیم (شهرری)، برای مطالعه و آشنایی با روشهای نوین آموزش و پرورش به قفقاز رفت و در آنجا مدرسه ای برای ایرانیان مقیم قفقاز تاسیس کرد. پس از آن راهی سمرقند شد و در آنجا نیز به تاسیس مدرسه برای فرزندان ایرانیان مقیم آن شهر همت گماشت. شادروان ابوطالب عرفانی پس از انقلاب اکتبر، مانند بسیاری از ایرانیان مهاجر، به میهن بازگشت و در بندر انزلی دست به تاسیس مدرسه ای زد که اسمعیل و برادرش ابراهیم از نخستین شاگردان آن بودند. سپس برای اینکه فرزندانش به دانشگاه راه یابند در سال 1309 به تهران آمد. ابوطالب خان عرفانی از یاران و همرزمان میرزا کوچک خان بود و مدتی را همراه سردار جنگل در اقامتگاه او سپری کرد و در همانجا همسر و یکی از فرزندانش را از دست داد.


    محققان و پژوهشگران در باب دغدغه های فکری جامعه اندیشه می کنند و حاصل کار خود را تدوین و به جامعه عرضه می کنند. هرچه مبادله و تعاطی آرا و نظریه های اندیشمندان با اعضای جامعه بیشتر باشد, خردمندی وسلامت و سعادت بیشتری نصیب جامعه خواهد شد. اگر وسیله انتقال آرای اندیشمندان فراهم نباشد, و اگر جامعه به سخن و تالیف دانشمندان خود کم توجه باشد, ارزشمندترین علم و دانشِ دانشمندان سودی به بار نخواهد آورد؛ مانند سنگ گرانبهایی که نه در نگین انگشتری که درخاک و سنگ فرومانده باشد.
    نقش فرهنگ دوستان, ساختن انگشتری زر و جای دادن سنگ گرانبها درآن است. آن ظرف و این مظروف لازم و ملزوم یکدیگرند. اگر بگوییم فرهنگ دوستی و اشاعه فرهنگ, همسنگ علم اندوزی و علم پژوهی است, گزاف نگفته ایم.

    سازمان حسابرسی و مدیرعامل آن آقای سید محمد رضا فاطمی, نقشی شایسته و ستودنی در ارتقای مقام حرفه و منزلت حسابداری درکشور داشته اند و بدون تردید تلاش ایشان برای اعتلای فرهنگ حسابداری به نامشان ثبت خواهد شد.
    درهمایش باشکوهی که در روز سوم مردادماه 1380 به کوشش مدیرعامل سازمان حسابرسی و با حضور مدیران و مسئولان بلندپایه سازمان و محققان برجسته مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری وحسابرسی سازمان حسابرسی تشکیل شد, از نقش شایسته دکتر رضا شباهنگ در ادبیات حسابداری کشور تجلیل به عمل آمد.
    در این گردهمایی استاد برجسته حسابداری آقای دکتر فضل ا... اکبری با کلامی شیوا و پر احساس از آقای دکتر شباهنگ تجلیل و تقدیر به عمل آوردند. (سخنرانی آقای دکتر اکبری در ادامه مطلب درج شده است.)

    دکتر شباهنگ
    درسال 1351 در زمانی که کتابهای اصول حسابداری به زبان فارسی در ایران انگشت شمار بود, کتاب تئوریهای حسابداری راتالیف کردند. تسلط ایشان به مبحث تئوریهای حسابداری و نیاز مبرم دانشپژوهان دوره دکترای حسابداری به کتابی مرجع دراین مبحث موجب شده است که ایشان تالیف کتاب جدیدی با همین عنوان را در برنامه کار خود قراردهند.

    آقای دکتر شباهنگ از سال 1365 همکاری خود را با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی آغاز کردند که هنوز ادامه دارد. ثمره این همکاری انتشار کتابهای متعدد در زمینه های حسابداری مالی, حسابداری مدیریت, مدیریت مالی و حسابرسی عملکرد بوده است. آثار ارزنده دکتر شباهنگ توجه محافل علمی را به خود جلب کرده و چندین جایزه را به خود اختصاص داده است.

    در سال 1323، خانواده ای مؤمن و فرهنگی در قزوین صاحب فرزندی خوش یمن شدند که به حُب مولایشان امیرمؤمنان، نام علی بر او نهادند. پدر و مادر خانواده هر دو از رهروان آموزش بودند که به فرزندان میهن پاک خود دانش و ادب می آموختند. علی سه ساله بود که شمع فروزان وجود مادر خاموش و از گرمای هستی و مهر مادر محروم شد؛ و از همان اوان کودکی، دوران تجربه پایداری و شکیبایی وی آغاز گردید. در سایه حضور پدری آموزگار و دوراندیش، علی دوران تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را با موفقیت پشت سر گذاشت و در سال 1341 با دریافت دیپلم ریاضی از دبیرستان محمد قزوینی فارغ التحصیل شد.

    وی در اولین فرصت ممکن در همان خدمت سربازی راه پدر و سیره مادر- پیشه معلمی- را پی گرفت و با استفاده از دوره سپاه دانش، قدم در راهی گذاشت که هیچ گاه از آن روی برنگرداند.
    دکتر علی ثقفی در سال 1345 با ورود به مؤسسه عالی حسابداری، دوران تحصیلات تخصصی و عالی خود را پایه ریزی کرد و به طور همزمان در رشته حسابداری دانشکده حسابداری شرکت نفت نیز بر آموزه های خود افزود. همزمان با تحصیل، از سال 1346 در وزارت دارایی وارد حوزه تشخیص مالیات شد و مدت دو سال کمک ممیز و سه سال ممیز بود. از سال 1349 تا1351 نیز با تشکیل و اداره مؤسسه حسابرسی فن پال بر تجارب خود افزود. وی در بهمن سال 1349 موفق به دریافت درجه لیسانس از مؤسسه عالی حسابداری شد و با گذشت دو سال، در سال 1351 برای ادامه تحصیلات عالی به خارج از کشور رفت.

    دکتر ثقفی دوره کارشناسی ارشد حسابداری را در سال 1351 در دانشگاه ایالتی ایندیانای آمریکا شروع کرد و در سال 1353، با معدل 8/19 این دوره را پشت سر گذاشت. وی بلافاصله در دوره دکترای حسابداری دانشگاه میسوری کلمبیای آمریکا پذیرفته شد که به طور همزمان اصول حسابداری 1 و 2 و حسابداری صنعتی 1 و 2 را نیز در این دانشگاه تدریس می کرد. پس از دریافت درجه دکترا (1356) از دانشگاه میسوری، این دانشگاه وی را به عنوان استادیار جذب کرد. سه سال نیز در دانشگاه میسوری با تدریس دروس حسابرسی، حسابداری پیشرفته و اصول حسابداری به تعلیم و تربیت پرداخت.

    در سال 1359 زمانی که تحصیلکرده ها و غرب دیده ها یارای تحمل مشکلات میهن خود را نداشتند و جلای وطن می کردند، وطن پرستی و آموزه های جان بخش پدر و مادر، دکتر ثقفی را به وطن کشاند. و از این زمان است که خدمات پرقدرشان آغاز می گردد.

    دکتر ثقفی به محض ورود، در دانشگاههای شهید بهشتی، دانشکده حسابداری شرکت نفت و مؤسسه عالی بازرگانی به تدریس پرداخت و آموزه های خود را به شاگردان تقدیم کرد.

    دکتر عزیز نبوی

    موسس موسسه عالی حسابداری و مولفی برجسته در دانش حسابداری

    نبوی را به عنوان مدیری موفق می­شناسیم. وی مولفی برجسته بود. چاپ مکرر کتابهایش در طول 40 سال گذشته و انبوه متقاضی برای آنها حاکی از اهمیت و ارزش کاربردی تالیفاتش است. نبوی معلمی دانشمند و توانا بود که دانش وسیعش از مطالعات گسترده ­اش در زمینه ­های مختلف پدید آمده بود.

    مصطفی علی­مدد - یادنامه استاد عزیز نبوی ـ من مرگ این عزیزراباورنمی­کنم ـ مجله حسابدار شماره 156

    عزیز نبوی فرزند میربابا نبوی از فرهیختگان و آزادی­خواهان آذربایجان در صدر مشروطه است. ایشان در بیان شرح حال خود می­گوید:
    « در سال 1311 در بندرانزلی متولد شدم، اما در تهران زندگی کردم. نخست لیسانس حقوق و پس از آن فوق­ لیسانس علوم اداری و سرانجام در اولین دوره دکترا در ایران، دکترای اقتصاد گرفتم و در سال 1340(1960 میلادی) موفق به اخذ درجه دکترای علوم اداری با تخصص در زمینه حسابداری از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی شدم. استاد دانشکده حقوق و علوم و اقتصاد دانشگاه تهران، استاد دانشکده اقتصاد و بانکداری دانشگاه ملی و بنیانگذار و رئیس موسسه عالی حسابداری بودم. افتخارم این است که هزاران جوان تحصیلکرده برای کشورم تربیت کرده­ ام. از سال 1355 به بعد استاد دانشگاه کشور سوئیس بودم و در دانشگاه اروپایی سوئیس روش علمی تحقیق، حسابداری مالی و حسابداری مدیریت تدریس کردم.»
    دکتر عزیز نبوی خدمات دولتی را در وزارت امور اقتصادی و دارایی آغاز کرد و سالها در مقام مشاور عالی وزارت دارایی، مشاور مالی وزارت کشور و مشاور مالی وزارت پست و تلگراف و تلفن بکار مشغول بود. مدیریت مجله تجارت دانشکده حقوق و علوم اقتصادی دانشگاه تهران، عضویت در هیئت مدیره انجمن حسابداران قسم خورده ایران، سردبیری مجله بانکها در وزارت دارایی و نمایندگی دولت ایران در کنفرانس جهانی امور مالی در ایتالیا در سال 1964 میلادی از دیگر اموری بود که ایشان به آنها اشتغال داشت.
    زنده یاد استاد سید حسن سجادی نژاد در اسفندماه 1296 در خانواده ای متدین و عالم در شهر اصفهان دیده به جهان گشود. پیش از آنکه در آذر ماه 1315 از طرف بانک ملی ایران برای تحصیل در رشته حسابداری عازم انگلستان شود، علاوه بر تحصیلات متوسطه و دریافت دیپلم علمی، در رشته ریاضیات عمومی، فیزیک و شیمی نیز کسب علم کرد. شواهد نشان می دهد که این مطالعات بعد از آن نیز به شیوه ای غیرکلاسیک ادامه یافته است. در سال 1323 (1945 میلادی) به عضویت وابسته انجمن حسابداران خبره انگلستان و در سال 1338 (1960 میلادی) به عضویت پیوسته آن انجمن درآمد. در سال 1324 پس از پایان تحصیلات عالی در انگلستان، به ایران برگشت و از سال 1330 به اتفاق تنی چند از هم دوره های خود مامور خدمت در شرکت نفت شد و خدمتش در آنجا تا زمان بازنشستگی ادامه یافت.


    اما با وجود این سوابق کار اجرایی، شادروان سجادی نژاد بیش از هر چیز معلم بود، و معلمی شغلی است که بازنشستگی نمی شناسد. او تا پایان عمر آموخت و آموزش داد. از همسر ایشان نقل شده است که “استاد یا مطالعه می کردند، یا می اندیشیدند و یا می نوشتند”. از یکی از شاگردان قدیم ایشان نقل است که “حتی اگر در سر امتحان از ایشان سئوالی داشتی که احساس می کردند پاسخ به آن، از نظر جنبه آموزشی ضرورت دارد، علیرغم کمک احتمالی به پاسخگویی به سئوالات امتحان، حتماً به آن پاسخ می دادند”. این شاگرد قدیمی استاد، خود چنین موردی را تجربه کرده بود.


    حاصل عمر پربار ایشان، انبوهی از آثار آموزشی و تخصصی است. و از این دستاورد، آنچه منتشر شده بدین شرح است:
    • حسابداری مقدماتی (به همراهی آقای ابوالقاسم خردجو) سال 1338
    • اصول هزینه یابی و حسابداری صنعتی (جلد1) سال 1340
    • اصول دفترداری و حسابداری بازرگانی (جلد1) سال 1342
    • اصول دفترداری و حسابداری بازرگانی (جلد2) سال 1343
    • اصول دفترداری و حسابداری بازرگانی (جلد3) سال 1344
    • اصول دفترداری و حسابداری بازرگانی (جلد4) سال 1347
    • اصول دفترداری و حسابداری بازرگانی (جلد5) سال 1346
    • حسابداری صنعتی و کاربرد آن در مدیریت (جلد 1) سال 1356
    • حسابداری صنعتی و کاربرد آن در مدیریت (جلد 2) سال 1356
    • حسابداری صنعتی و کاربرد آن در مدیریت (جلد 3) سال 1357
    • حسابداری صنعتی و کاربرد آن در مدیریت (جلد 4) سال 1368
    • اصول هزینه یابی و روشهای حسابداری صنعتی (جلد1) سال 1367
    • اصول هزینه یابی و روشهای حسابداری صنعتی (جلد2) سال 1376
    • با همکاری آقایان ملک آرایی و نظری (فرهنگ اصطلاحات حسابداری سال 1376) با همکاری دکتر فضل الله اکبری (توضیح آنکه فترت بین سالهای 1347 تا 1356، ظاهراً به دلیل همزمانی فعالیتهای پژوهشی با مسئولیت ریاست دانشکده حسابداری و امورمالی شرکت نفت و شروع به بازنگری ایشان به بعضی از کتابهایشان بوده است.)




  4. 3 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  5. #3

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض نحوه نگارش پروپزال

    نحوه نگارش پروپزال


    جهت نگارش پروپزال اولين قدم انتخاب موضوع براي انجام پژوهش مي باشد.

    براي انتخاب موضوع راه حل هاي زير پيشنهاد مي گردد:

    1. ابتدا بايستي از طريق پايان نامه هايي كه در اختيار داريد:

    "هم در كتابخانه دانشگاه موجود مي باشد يا از بانك هاي اطلاعاتي (كه در وبسايت معرفي شده) كه حاوي منابع زيادي از نشريات متنوع و پايان نامه ها و مقالات با موضوعات مختلف مي باشد مراجعه نموده."

    اقدام به انتخاب يكي از متغير هاي موجود درآن نموده :

    در اين مرحله ممكن است كه شما موضوع يا متغيير دلخواهي قبلا" مد نظر داشته ايد كه علاقه منديد يكي از متغيير هاي شما را تشكيل دهد.

    مي توانيد در منابع معرفي شده بالا در پي متغير مورد نظر باشيد كه آيا مي توانيد در داخل مدلي از آن داشته باشيد كه در ادامه كار مشكلي براي شما ايجاد نشود

    (مشكلاتي كه ممكن است در ادامه داشته باشيد عدم داشتن مدل مناسب در خصوص مدل مورد نظر مي باشد.كه بعدها توسط استاد راهنما و مشاور مورد انتقاد قرار نگيرد)

    2. يا مدل خارجي از منابع معتبري داشته باشيد كه ابتدا بايستي به استاد راهنماي مد نظر خود نشان داده تا مورد توافق قرار بگيرد و سپس به ادامه كار بپردازي.

    ادامه دارد




  6. 3 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  7. #4

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض چگونه یک مقاله علمی - پژوهشی بنویسیم

    چگونه یک مقاله علمی - پژوهشی بنویسیم


    معیارهای یک مقاله علمی - پژوهشی

    مقدمه: در این نوشته به ویـژگی‌هـای کلّی یک مقاله علمی - پژوهشی برای انتشــار در نشریاتـی که مقـالات آنها مـورد داوری قرار می‌گیرند (Refereed Journals) پرداخته شده است. این نشریات یا مجلّه‌ها پس از دریافت مقاله آن را برای داوری نزد سه یا چند نفر از داوران که به موضوع مورد بحث مقاله آشنایی دارند ارسال می‌دارند. پس از دریافت نظرات و پیشنهادات داوران، در صورتی که مقاله قابلّیت انتشار داشته باشد، نشریه مقاله مورد بحث را منتشر می‌نماید. چارچوب‌های آورده شده در این نوشته نیز می‌تواند برای مقاله‌های ارسالی برای همایش‌های علمی که مقالات آنها داوری می‌شوند مورد توجّه قرارگیرد.



    توصیه جدّی می‌شود که معیارهای زیر در هر مقاله علمی - پژوهشی مورد رعایت قرارگیرند. رعایت این معیارها باعث انسجام و استحکام مقاله شده و امکان پذیرش آن را در یک مجله علمی - پژوهشی افزایش می‌دهد.

    الف- مرتبط بودن مطالب و کامل بودن

    • تمام موضوعات مطرح شده‌اند.

    • استدلال‌ها و بحث‌ها در کلیت متن مرتبط هستند.

    • منابع و مراجع ادبیات تحقیق آورده شده‌اند.

    • منطق و پیوستگی بین استدلال‌ها رعایت شده است.



    ب- برخورداری از یک سازمان منسجم:

    • مقاله از یک ساختار شفاف مفهومی برخوردار است.

    • عنوان‌ها و زیر‌عنوان‌های مناسب، صحیح و مرتبطی به کار برده شده‌اند.

    • نظام ارجاع دهی با ثبات و مناسب است.



    پ- برخورداری از یک محوریّت تحقیقی در کلّیت و ترکیب مقاله:

    • تفکر خلاق، ترکیب و استدلال ظهور و بروز دارد.

    • دقت فکری در باره عنوان اصلی دیده می‌شود.

    • مفاهیم مرتبط به نحو مناسبی تحقیق شده‌اند.

    • استدلال‌ها و اثبات‌ها به وسیله مدارک و مستندات یا ارجاعات پشتیبانی شده‌اند.

    • شواهد کافی برای فهم موضوع وجود دارد.

    • ادبیات تحقیق مورد نقد و تحلیل قرار گرفته‌اند.

    • ارتباط لازم بین ادبیات تحقیق و موضوع مورد تحقیق مقاله ارائه شده است.



    3- ساختار عمومی مقاله

    یک مقاله تحقیقی به طور کلی می‌تواند در برگیرنده ساختاری مشابه ساختار زیر باشد.



    1) عنوان مقاله:

    • پرهیز از عنوان‌های کلی و روزنامه‌ای؛

    • استفاده از صفت و موصوف‌های لازم برای گویاتر نمودن عنوان؛

    • دارا بودن جذّابیت برای جذب مخاطب؛

    • فشرده و مختصر و یادآوردنی؛

    • پرهیز از اصطلاحات نامأنوس و اختصار

    • توجه به این نکته که عنوان یک برچسب است نه جمله.

    2) نام نویسنده/نویسندگان:

    • مشخص کردن نام و رابطه عضویتی نویسنده یا نویسندگان.

    3) چکیده:

    • دربرگیرنده (معرفی کلی و گویای تحقیق / بیان هدف و قلمرو تحقیق، اهمیت کلّی تحقیق ، مروری فشرده بر ساختار مقاله، اشاره کلّی به نوآوری‌ها و دستاوردهای مقاله)؛

    • پرهیز جدی از آوردن مراجع، فرمول و علامت‌های ویژه؛

    • رعایت کوتاهی و فشرده بودن ( در حد یک بند و سقف 200 تا 250 کلمه)؛

    • توجه به این نکته که تعداد افرادی که چکیده را می‌خوانند بسیار بیشتر از کسانی است که مقاله را می‌خوانند.

    4) کلید واژه‌ها:

    • تا سقف پنج کلمه و یا اصطلاح

    5) مقدمه:

    • تعریف مسئله و قلمرو تحقیق؛

    • طرح اهمیت تحقیق؛

    • طرح سوابق تاریخی موضوع؛

    • طرح طبقه‌بندی‌ها و شاخه‌های مرتبط با موضوع؛

    • ارائه تعاریف اصطلاخات اصلی و علائم و اختصارات؛

    • مروری کلی بر بقیه مقاله.

    • این بخش می‌تواند با بخش بعدی ترکیب شود.

    6) بررسی ادبیات موضوع/ سابقه تحقیق:

    • طرح سابقه بر اساس یک نظم زمانی/ دیدگاهی/مکتب فکری یا هر طبقه‌بندی دیگر؛

    • طرح ارتباط ادبیات مورد بررسی با موضوع تحقیق؛

    • بیان نقاط قوّت، ضعف و محدودیت‌های ادبیات موضوع؛

    • صرف نظر از طرح مطالب شخصی و تعصب آمیز؛

    • طرح یافته‌های موافق و مخالف در ادبیات؛

    • ارائه روند و سیر تحقیق و طرح جهت‌گیری آن؛

    • نقد و بررسی تئوری‌های طرح شده؛

    • مشخص کردن محدوده زمانی مورد بررسی؛

    • برقراری ارتباط بین ادبیات موضوع با موضوع مورد تحقیق.

    7) بدنه اصلی مقاله:

    • متشکل از یک تا چند بخش و در برگیرنده اصل تحقیق و مطالعه نظیر روش و متدولوژی، فرضیات، مدل ریاضی.

    8) نتایج ارائه خروجی‌های آزمایش‌ها، مدل‌ها یا محاسبات.

    9) بحث در باره نتایج:

    • استخراج اصول،روابط و ارائه تعمیم‌های ممکن؛

    • ارائه تحلیل مدل یا تئوری؛

    • ارائه ارتباط بین نتایج و تحلیل‌ها.

    • جمع بندی و نتیجه‌گیری طرح نتایج مهم و پیامدهای آنها؛

    • بیان استثناء ها و محدودیت‌ها؛

    • طرح افق‌های تحقیقاتی برای ادامه و توسعه تحقیق.

    10) سپاسگزاری (در صورت نیاز):

    • قدردانی از مؤسسات و یا اشخاصی که در به ثمر رسیدن تحقیق و یا بهتر انجام شدن فعالیت‌های مربوط به مقاله تأثیرگذار بوده‌اند.

    11) منابع:

    • ارائه فهرست مرتب شده منابع.

    12) پیوست‌ها (در صورت نیاز):

    • ارائه مطالب ضروری برای فهم و پشتیبانی از مطالب اصلی مقاله.





    4- موارد ویرایشی

    • رعایت ملاحظات دستوری در جملات و سعی در نوشتن جملات کوتاه و گویا؛

    • شماره گذاری عنوان بخش‌ها و زیربخش‌ها؛

    • شماره گذاری روابط و فرمول‌ها؛

    • ارائه شرح مفید و گویا در بالای جداول و پائین شکل‌ها؛

    • شماره گذاری جداول و شکل‌ها به طور جداگانه؛

    • ارجاع دهی به هر جدول و یا هر شکل در متن از طریق شماره مربوطه؛

    • رعایت دندانه‌گذاری مناسب به منظور تفکیک بهتر و خواناتر نمودن نوشتار؛

    • پرهیز از شکسته‌شدن کلمات در دو خط متوالی (نظیر "می" در آخر خط و "شود" در ابتدای خط بعدی)؛

    • پرهیز از کپی‌کردن تصاویر ناخوانای مراجع و منابع، سعی در بازطراحی آنها با ذکر دقیق مأخذ در ذیل آنها.



    5- نکات ویژه

    • سعی جدی در ثبات رویه‌های اتخاذ شده در نوشتار مقاله (مانند اندازه حروف، ضخامت خطوط در جداول و شکل‌ها، نوع خطوط لاتین در کلمات لاتین, فاصله شماره‌ها با متن یا روابط)؛

    • الگوبرداری از ساختار آخرین مقالات منتشر شده در نشریه یا ژورنال هدف (نشریه‌ای که قصد دارید مقاله خودرا برای انتشار ارسال دارید)؛

    • ارائه مقاله کامل شده به اشخاص مطّلع و مرتبط با موضوع مقاله و دریافت نظرات آنان و انجام عمل بالعکس در مورد آنان؛

    • واگذاری تهیه مقالات مروری به محققان با تجربه و نویسندگانی که در زمینه مورد بررسی صاحب نظر بوده و لااقل چند مقاله در این رابطه منتشر نموده‌اند؛

    • اطمینان از دسترسی به مقالات مرجع مربوط به موضوع مقاله به ویژه مقالات جدید؛

    • رعایت امانت، صداقت و اخلاق از اصول مهم هر فعالیت علمی و تحقیقی است. مراعات نمودن این اصول از ضرورت بسیار بالائی برخوردار است.

    نقل از: سایت دانشگاه تربیت مدرس



  8. 3 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  9. #5

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض راه کارهای برای نگارش مقاله علمی

    راه کارهای برای نگارش مقاله علمی


    مهمترین بخش در مقاله نوشتن یاد گرفتن و استفاده از نکات بسیار مفیدی است که پیشتر آموخته شده ‏اند. نوشتن مقالات طی چهار تا شش مرحله انجام می ‏شود که این مراحل نوشتن یک مقاله کامل را پوشش می‏دهند، موضوعی که راهنمای زیر به آن می‏ پردازد.


    متن زیر که پیش از این در سایت "انسان‏ شناسی و فرهنگ" منتشر شده است، برگرفته از یکی از کتابچه‏ های انتشارات راتلج است که توسط بیتا نقاشیان ترجمه شده است و به طور خلاصه، مختصر و مفید، در باب نوشتن یک مقاله علمی سخن می‏ گوید. با توجه به اهمیت این موضوع و معضلات و کاستی های بسیاری که در نظام آموزشی ما در رابطه با چگونگی نگارش یک مقاله علمی وجود دارد، به نظر می‏رسد بازنشر این مطلب ضرورتی انکارناپذیر باشد.


    1. مقاله‏ نویسی


    به‏ عنوان یک دانشجو، شما اغلب اوقات مجبور به نوشتن یک مقاله در طی یک ترم تحصیلی هستید. گاهی یک مقاله طی یک ترم تحصیلی نوشته می‏شود و تحت ارزیابی دیگران قرار می‏گیرد و دیگران به سؤالاتی که در امتحان مطرح می‏شود با استفاده از این اطلاعات پاسخ می‏دهند.


    یک مقاله معمولاً به ‏عنوان یک قطعه پیوسته نوشته می‏شود و شامل حداقل 500 کلمه تا 5000 کلمه در هر مقاله تخصصی یا عمومی می‏شود. این کتابچه مراحل مختلفی را که شما برای نوشتن یک مقاله نیاز دارید به شما می‏ آموزد. زمانی که لازم است برای هریک از مراحل نوشتن یک مقاله صرف کنید مسلماً با شرایط محیطی و سطح مطالعاتی که انجام می‏ دهید مطابق است. اجازه دهید تا نگاهی به مرحله اولی که در نوشتن یک مقاله پشت سر می ‏گذارید بیاندازیم.


    چرا مقاله بنویسیم؟

    اینکه بدانیم ارزش انجام دادن هرچیزی چقدر است، معمولاً به ما کمک می‏ کند تا احساس مثبتی در مورد برخی از کارهایی که قرار است انجام دهیم داشته باشیم. بنابراین ارزش نوشتن یک مقاله چقدر است؟ مطرح شدن ایده‏ های نو می ‏توانید بیشتر در مورد این موارد بیاندیشید. این کار شما را مجبور می‏ کند تا اهداف خود را طبقه‏ بندی کنید. به ‏عنوان حس اول، نوشتن، یک مرحله تعیین کننده است که به شما کمک می ‏کند تا با ایده‏ های نو و تجربیات جدید روبرو شوید. بدون این مرحله، دانستن چگونگی درک مسائل برای شما سخت تر است.




    ایده‏ ها، اطلاعات نو، یا هرآنچه در نوشتن مطرح است، درواقع مهارت هایی هستند که شما برای انجام دادن هرکاری لازم دارید. نوشتن مقاله تمرینی است برای اینکه شما این مهارت ها را در خود پرورش دهید. چنانچه اکنون یک ترم تحصیلی است، شما می‏ توانید سطح توانایی نوشتن خود را طی گذراندن یک امتحان بسنجید، و فراموش نکنید که مقاله، بازبینی بسیار مفیدی از اطلاعات را فراهم می‏آورد.



    درنهایت این راهنما برای شما شانس رسیدن به پشتیبانی یک استاد خصوصی را فراهم می‏ آورد تا به شما چگونگی برقرار کردن رابطه با موضوع را بیاموزد. با استاد خصوصی خود، شما می‏ توانید نقاط ضعف و قوت خود را بشناسید و انرژی خود را روی زمان متمرکز کنید. بنابراین شما می‏ توانید یک مقاله را به شکل مثبت بنویسید. این کتابچه بسیاری از قابلیت های یادگیری را در اختیارتان می‏ گذارد.



    مسیر متعارف کدام است؟


    شما باید هرگونه نیاز برای نوشتن یک مقاله را بررسی کنید. چه مدت باید این بررسی طول بکشد؟ آیا این بررسی می‏ت واند به‏ صورت ویژه انجام شود؟ چنانچه پاسخ این سؤالات را می‏ دانید، این پاسخ ها می‏ تواند به شما کمک کند تا احساس نزدیکتری با این موضوع پیدا کنید.

    نوشتن بر اساس سخن شفاهی

    نکته در این مرحله به یاد آوردن اختلاف بین رابطه برقرار کردن به وسیله نوشتن و صحبت کردن است. شما باید کلمات را با دقت انتخاب کنید و جملات را به‏ صورت کاملاً واضح و پخته و بامعنی بیان کنید. به‏ یاد داشته باشید که شما به‏ عنوان یک خواننده نمی ‏توانید مفهوم جملات مشکوک و نامفهوم را به‏ راحتی درک کنید. بسیارمهم است که به‏ عنوان یک مرحله خودتان به‏ جای خواننده متن، جملات را خوانده و تصور کنید که خواننده می ‏تواند با آنچه مد نظر شما بوده است همراه باشد. هرگونه اهمیت در بیان کلمات، جملات و یا تأکیدات را باید درنظر داشت، و به‏علت اینکه خواننده می‏ تواند با تصور خود متن را دنبال کند، چنانچه لازم باشد نوشته باید جزئیات بیشتری را برای متمرکز کردن فکر خواننده و جلوگیری از انحراف فکری او در نوشتن مطرح کرد. این موارد از اصول کلی است که شما برای نوشتن یک مقاله نیاز دارید. اکنون به مرحله بعدی می ‏رویم.

    2. مسئله شما چیست؟


    فهم مسئله
    شما نیاز دارید تا کلمات استفاده شده در یک مسئله را بررسی کنید، تا مطابق با آن در واقع آنچه را از شما خواسته شده است انجام دهید. همچنین نیاز دارید تا فرضیات مطرح در پشت یک مسئله را بررسی کنید و پیچیدگی هایی را که در فرضیات یا طریقه مطرح شدن یک مسئله وجود دارد، بفهمید. آیا موضوع مسئله نیاز به ارائه یک مرجع خاص برای ارائه یک جلوه مناسب از مسئله دارد؟ آیا تجربیات شخصی شما کافی است و تجربه کردن پیچیدگی نظریه ‏ها آسان است - یا باید از دانش دیگران نیز برای فهمیدن منظور یک مسئله استفاده کنید؟


    واژگان کلیدی
    معمولاً در این مرحله دانستن کلمات کلیدی و فکر کردن در مورد آنها و اینکه یک مسئله با به‏ کار بردن چه کلماتی می‏ تواند مطرح شود بسیار مفید است. جستجو برای کلمات حیاتی یا عباراتی که می ‏توانند حالت و ساختار پاسخی را که شما برای سؤال مطرح شده می ‏نویسید مشخص کنند، اهمیت دارد. در زیر یک لیست ازکلمات کلیدی که می‏ تواند در یک مقاله یا در عنوان مقاله استفاده شوند ارائه شده است و ممکن است به شما کمک کند تا بفهمید که چه چیز در یک مأموریت از شما خواسته شده است.


    برخی واژه ها که به طور مستقیم در سؤالات مقاله نویسی استفاده می‏ شوند:

    مقایسه
    به دنبال تشابه و اختلافات بین عبارات گشتن و دستیابی به یک جمع ‏بندی قابل قبول.


    وضوح

    مرتب کردن تناقض ها براساس اختلافات موجود.



    انتقاد

    به شما امکان یک قضاوت درمورد شایستگی تئوری ها، یا ایده و نظرهایا در مورد درست بودن یک واقعیت را می ‏دهد. قضاوت خود را با توضیح دادن یک رخداد یا دلایل پیدایش یک رخداد انجام دهید.



    مشخص کردن و تعریف کردن



    جفت و جور کردن معانی کلمات و عبارات. در اغلب حالات ممکن است لازم باشد تا تعاریف مختلف یا ممکن را بررسی و آزمایش کنید.



    شرح و توضیح



    یک شماتیک (نمونه) از جزئیات را ارزیابی و ارائه می‏ کند.



    بحث و گفتگو



    نظریات را با ارائه یک بحث ارزیابی یا آزمایش می‏ کند؛ وارسی کردن و مناقشه؛ دلایل و مخالفت ها را مطرح می‏ کند. همچنین پیچیدگی ها را بررسی می‏ کند.



    ارزیابی

    یک ارزیابی، ارزش چیزها را از منظر درست بودن یا مفید بودن آن چیز انجام می‏ دهد، و البته در درجات پایین تر شامل ایده و نظریات شخصی خودتان نیز می‏ شود.



    شرح دادن



    تفسیر کردن و تشریح دلایل و نظریات.



    توضیح دادن با مثال



    استفاده از اشکال یا نمودارها برای شرح دادن واضح تر موضوعات، یا استفاده از مثال های مختلف برای بیان روشنتر.



    تفسیر کردن



    بیان معانی عبارات، به‏ صورت واضح و روشن، معمولاً در قضاوت کردن شما نیز استفاده می‏ شود.



    قضاوت کردن



    نشان دادن زمینه ‏های اضافی برای تصمیم‏ گیری یا نتیجه‏ گیری؛ پاسخ دادن به موضوعات اصلی مطابق با آنچه مورد نظر شما بوده است.



    نمای کلی



    یک مرز یا مقدمات اصلی را برای ارائه یک موضوع، حذف جزئیات و تأکید روی موارد مهم و ساختاربندی و مرتب کردن عبارات ارائه می‏کند.



    بازگو کردن



    الف. بیان کردن به‏ صورت داستانی در بررسی ها بسیار مفید است.



    ب. نشان دادن اینکه چگونه چیزهای مختلف با یکدیگر ارتباط دارند، و اینکه چه شباهاتی بین آنها وجود دارد یا اینکه چطور روی هم تأثیر می‏ گذارند.



    مرور



    مطمئن شدن از بررسی دقیق از یک موضوع.



    اظهار کردن و تصریح کردن



    بیان کردن یک موضوع به طور مستقیم، صریح و واضح.



    خلاصه کردن



    ارائه یک ارزیابی مختصر در مورد نکات اصلی یک موضوع و رویداد، و حذف کردن جزئیات و مثال های غیر لازم.



    تعقیب کردن



    دنبال کردن یک فرآیند یا تاریخچه یک موضوع مربوط به نقطه شروع و مرجع.



    میدان دید یک مسئله


    دونکته دیگر که باید به آنها اشاره کرد: شما نیاز دارید تا ببینید یک سؤال از چند بخش تشکیل شده تا به قسمت های مختلف سؤال پاسخ دهید و بدانید به هر یک از این بخش ها به چه میزان باید پاسخ داده شود. و دیگر اینکه محدوده موضوع چقدر است؟ در این مرحله خیلی مهم است که شما با یک تحقیق با انتهای آزاد روبرو نیستید. شما باید برای دستیابی به مواد مورد نیاز خود در یک نوشته قابلیت انتخاب داشته باشید و متن خود را با انتخاب موادی که مربوط به سؤالات مطرح شده است بنویسید.


    سؤال

    یادآوری- چنانچه هنوز مطمئن نیستید، شما منابع دیگری نیز در اختیار دارید که ممکن است به شما کمک کنند، از طریق صحبت با دانشجویان، استفاده ازپایگاه مدیریت داده و سایر موارد نیز می‏ توانید آنچه را که در سؤال خواسته شده است، پیدا کنید. چنانچه هنوز در شک و تردید هستید، از استاد خود سؤال کنید. بعد از همه این مراحل، وی سؤال را متناسب با دید شما و ارزیابی زمان، مجدد مطرح می‏کند. وقتی از این موضوع مطمئن شدید که در سؤال از شما چه خواسته شده است، آماده ‏اید تا به مرحله سوم و جمع‏ آوری مواد بروید.



    3. جمع‏ آوری مواد



    آنچه در جمع‏ آوری مواد مهم است، این است که داده‏ ها مرتبط و وابسته باشند. اما چگونه این کار را باید انجام داد؟ به‏ دست آوردن یک کتاب که مفید باشد آسان است. اینکار می‏ تواند به‏ صورت یک سرگرمی انجام شود و شما ممکن است چیزهایی را طی انجام دادن آن یاد بگیرید. اما این کار به شما کمک نمی‏ کند تا مقاله خودتان را بنویسید.



    سؤالها- خواندن هدفمند



    شما باید هدفمند و سیستماتیک یک مطلب را بخوانید و طبق سؤالی که شروع به کار بر روی آن کرده ‏اید آن را فرموله کنید. موضوع نوشته را مجدد بررسی کنیدو سؤالات کمی را بنویسید که نیاز به پاسخ دادن به آنها را دارید و باید آنها را پوشش دهید. همان طور که می‏خوانید، سؤالات خاص بیشتری برای شما مطرح خواهد شد، که می‏ توانید به ‏دنبال جواب آنها باشید. یک محدودیت برای چگونگی تحقیق کردن درمورد آنچه می‏ توانید انجام دهید وجود دارد، بنابراین از پیداکردن پاسخ اولین سؤال مطمئن شوید و سپس به سؤال دوم بروید.



    زودتر شروع کنید


    این ایده خوبی است که هرچه زودتر یک کار را شروع کنید. ابتدا فکر کنید و سؤالات بعدی را تا حد ممکن بعد از اینکه سؤال های پیش آمده را بررسی کردید فرموله کنید. این کار به شما کمک می‏ کند تا وقت داشته باشید تا نوشته ‏های خود را مرور کنید.



    تنوع منابع



    یک منبع عظیم از ایده‏ها و اطلاعات، لیست کتاب تهیه شده است- شما می‏توانید این لیست را تهیه و تاریخچه کتابها را در لیست کتابهای عمومی بررسی کنید و ببینید که آیا این کتابها می‏توانند برای شما مفید باشند. همچنین، استفاده از دایره‏ المعارف، مقالات پژوهشی، مجلات، و اسناد دولتی نیز می‏توانند مفید باشد. یادداشتهای شخصی شما از سخنرانیها و یا طی خواندن متون نیزمی‏توانند مواد مفیدی باشند. ولی به منابع دیگری که می‏توانند در رابطه با یک مباحثه و سخنرانی دوست شما یا یک مصاحبه تلوزیونی باشند نیز اشکال نگیرید ومی‏ توانید از آنها نیز استفاده کنید.



    استفاده از یک دفتر یادداشت



    از هرگونه منابعی که در اختیار دارید استفاده کنیدبهتر است در یک دفتر،ایده‏هایی که با آنها برخورد می‏کنید، سؤال ها، یا مثاله ایی را که در این راستا مشخص می ‏شوند یادداشت کنید و چنانچه لازم است، می‏توانید بعداً از آنها استفاده کنید. اگر شما آنها را ثبت نکرده باشید، به‏طور حتم خیلی از آنها را فراموش خواهید کرد. به‏عنوان یک پیشنهاد، برخی دانشجویان ترجیح می‏دهند تا از کارتهایی پنج در هشت سانتی‏متری استفاده کنند که می‏توان به آسانی آنها را مرتب کرد و نگه داشت و وقتی می‏خواهید مقاله خود را بنویسید از آنها استفاده کنید.





    منابع را ثبت کنید



    شما باید همه منابعی را که از آنها استفاده می‏کنید، ثبت کنید و می‏توانیدبه طور مثال این کار را در دفترچه یادداشت خودتان انجام دهید. عنوان ونویسنده کتاب، یا نام سخنران را یادداشت کنید. به یاد داشته باشید باید این اطلاعات را بعداً در انتهای مقاله خود ذکر کنید.



    آثار ادبی دیگران را سرقت نکنید



    چنانچه از یک عبارت نقلی به طور مستقیم استفاده می‏کنید، باید آن را در پاورقی با ذکر منبعی که این عبارت را از آن استخراج کرده‏اید معرفی کنید. استفاده از کارهای دیگران به هر شکل حتی قابل قبولی اغلب مشکلات خاص خود را به همراه دارد. چنانچه از کلمات خودتان استفاده کنید و موضوعاتی را که خودتان فهمیده‏اید، مطرح کنید به شما کمک می‏کند تا با این مشکلات روبرو نشوید. ولی به یاد داشته باشید، سرقت آثار ادبی نویسندگان دیگر، بدون ذکر نام نویسندگان آنها مشکل‏آفرین است و وقتی مقاله خودتان را می‏نویسید باید از آن احتراز کنید.



    4. طرح ریزی ظاهر بیرونی مقاله



    اهمیت طراحی



    طراحی ظاهر بیرونی مقاله به شما ساختار مقدماتی لازم برای کار شما رامی‏دهد. این کار به شما کمک می‏کند تا ایده‏ها و جزئیات با اهمیتی را که برای شرح یا پرورش ایده‏ها لازم دارید تنظیم کنید.



    ممکن است شما نوشتن مقاله خود را با طراحی ظاهر بیرونی آن آسانتر انجام دهید. خواننده نیز امکان دارد آسانتر متنی را که نوشتید دنبال کند. نکته دیگری که باید به یاد داشته باشید این است که در یک امتحان چنانچه زمان کمی در اختیار داشته باشید، یک طراحی از خطوط بیرونی می‏تواند حداقل نیمی ازنمره به پایان رساندن یک مقاله را برای شما به دنبال داشته باشد. البته شما نباید نسبت به این موضوع سخت‏گیر باشید که نمی‏توانید از این حدود مشخص فراتر روید.



    ممکن است برخی ایده‏های جدید یا ایده‏های مرتبط نیز به ذهن شما برسد و شما مجبور به طراحی و جمع‏آوری مواد جدید مرتبط با این ایده شوید. ولی مراقب باشید که این کار در حقیقت برای تصمیم‏گیری شما برای بازآرایی اطلاعات جمع‏آوری شده و طراحی مجدد مفید است و نه برای نوشتن متن اضافی.



    انتخاب مواد



    نکات اصلی را انتخاب کنید و اجازه دهید تا فضای کافی برای تشریح آنها ایجاد شود و سپس آنها را شرح دهید که این بخش مسلماً سختترین بخش نوشتن یک مقاله است. از هر مرحله با دقت به مرحله بعد بروید. مراحل دو و سه کمک می‏کنند تا موادی را جمع کنید که مرتبط با موضوعی هستند که شما مطابق با آن موضوع مقاله را فرموله می‏کنید.



    معمولاً رد کردن موادی که زمان زیادی برای جمع کردنآنها صرف شده است ناراحت کننده است ولی این ایده خوبی نیست که از همه مواد جمع‏آوری شده به طور کامل استفاده شود. خیلی سخت در مورد رابطه بین نکات موردنظر خودتان و این موضوع فکر کنید- این کار به‏عنوان یک طرح واقعا به شما کمک می‏کند.



    برخی افراد متوجه می‏شوند که استفاده از یادداشتهایشان به آنها کمک می‏کند تا بخشهای کاری را که انجام می‏دهند درست انتخاب و مرتب کنند. از طرفی باقی افراد تنها یک جانبه به یادداشتهای خود نگاه می‏کنند و سپس آنها را تفکیک و مرتب می‏کنند. اگر چه این کار به نظر می‏رسد هزینه‏بردارتر باشد (چنانکه شما را نگران می‏کند تا از یادداشتهای دور ریخته نیز استفاده کنید)، اما می‏تواند سبب صرفه‏جویی در وقت شما شود.



    مقدمه



    متن اصلی مقاله



    نتیجه گیری



    ولی ممکن است ارزش داشته باشد تا این موضوع را شرح دهیم که چه چیز بین این سه بخش مشترک است.

    مقدمه شامل برخی توضیحات در زمینه موضوع مقاله است- ممکن است توضیح دادن درمورد موضوع مقاله لازم باشد، این بخش همچنین بیان می‏کند که هرجنبه ازموضوع مقاله برای چه و چگونه مطرح می‏شود. به یاد داشته باشید که شما یک کتابن می‏نویسید، بنابراین تنها سه یا چهار بحث اصلی را باید انتخاب و شرح دهید. مقدمه بدین ترتیب خواننده را به طور کامل درمورد چیزی که می‏خواند راهنمایی می‏کند و مشخص می‏کند که چه چیزی را دنبال می‏کند.



    در متن اصلی مقاله نیز هریک از این نکات باید رعایت شده باشد، و در این بخش مقاله متن با ارائه مثالها و توضیحات بیشتری نوشته می‏شود. در ادامه دراین کتابچه می‏توانید درمورد اینکه چگونه می‏توان از پاراگرافها و جملات برای ارائه ایده‏های اصلی و دلایل و مدارک استفاده کرد، بخوانید.



    چنانچه مطرح کردن برخی ایده‏ها به طور مفصلتر و مطولتر به درک بیشتر مقاله کمک می‏کند، طول هر بخش را می‏توان بدین منظور به‏صورت زیر تنظیم کرد:



    مقدمه: هفت تا هشت در صد کل متن مقاله



    نتیجه‏گیری: 12 تا 15 در صد کل متن مقاله



    روشهای دیگر طراحی



    شما مسلماً با تجربه کردن راههای طراحی مقاله خود می‏توانید روشهای موردعلاقه خود را شناسایی کنید. سایر روشهای طراحی که در این بخش به آنها اشاره نشد ممکن است خارج از تصور باشند و فکر کردن به آنها سخت باشد.



    آیا درمورد الگوی یادداشت‏برداری چیزی شنیده‏اید؟ الگوی یادداشت‏برداری روشی است که می‏تواند برای یادداشت‏برداری در رابطه با طراحی ایده‏های مورداستفاده در مقاله استفاده شود و این روش توسط تونی بوزان (Tony Buzan) مطرح و توسعه داده شده است.



    با شروع کردن از بالا و مرتب کردن جملات یا تهیه یک لیست، می‏توان ایده‏های اصلی و شاخه های منشعب از این ایده‏ها را به طور مستقیم تفکیک و شناسایی کرد. بوزان نشان داد که مغز با یک الگوی خطی کار نمی‏کند وراههای تجربی زیادی برای یادداشت‏برداری و طراحی وجود دارد که البته اغلب آنها مفید نیستند. چنانچه مغز با یک تصور کلیدی و با یک الگوی پیوسته کارکند، نسبت به ساختار یادداشت‏برداری ما و رابطه میان کلمات در این روش واکنش خوبی دارد.



    خیلی از دانشجویان متوجه شده‏اند که این نوع کار کردن برای آنها قابل قبولتر بوده و می‏تواند راه خیلی سازنده‏ای باشد تا نظر خود را بتوانند ایده خود را حول ایده مرکزی مطرح کنند. وقتی الگو کامل می‏شود، همه اطلاعات به طور آماده در دسترس بوده و همه اطلاعات لازم برای تصمیم‏گیری نهایی وجود دارد و می‏توان این اطلاعات را ارائه کرد. بوزان از دانشجویان می‏خواهد تا از این تکنیک در دانشگاه آکسفورد استفاده کنند تا بتوانند یکمقاله را در یک سوم زمان قبلی که برای نوشتن مقاله صرف می‏کردند، تمام کرده و بالاترین نمره را بگیرند.



    شکل

    چنانچه مایلید تا بیشتر در مورد ایده‏های بوزان بخوانید، به کتاب Use Your Head، فصل پنجم، "الگوی مغز- برای به یاد آوردن اطلاعات و خلاقیت" و فصل ششم، "الگوی مغز- روشهای پیشرفته و کاربرد آنها" مراجعه کنید.



    برخی دانشجویان نوشتن آخرین پاراگراف را قبل از شروع نوشتن مقاله، بهترین تکنیک برای نوشتن مقاله می‏دانند. این روش جهت حرکت مقاله را مشخص می‏کند و این اطمینان را ایجاد می‏کند که یک نتیجه‏گیری ثابت- متناسب با الگوی مطرح کردن ایده‏ها توسط شما، انجام می‏شود.



    همیشه طراحی را در نظر داشته باشید



    به یاد داشته باشید که طراحی ممکن است دقایق کمی را (به‏عنوان مثال دریک امتحان) به خود اختصاص داده و زمان بیشتر برای یافتن اطلاعات و ایده‏ها و توضیح دادن آنها و ایده‏پردازی صرف شود. ولی به هرحال بهتر است در مرحله اول افکار خود را سازمان‏دهی کرده و یک طرح برای آن در نظر بگیرید. تنها با آماده کردن یک نقشه می‏توانید کنترلی روی اطلاعات و ارائه موضوع مقاله به طور خلاق داشته باشید و یک نتیجه‏گیری منسجم و منطقی را انجام دهید.



    5. نوشتن مقاله



    درنهایت به مرحله‏ای رسیدیم که اغلب افراد فکر می‏کنند که در این مرحله نوشتن مقاله شروع می‏شود. ولی این مرحله وقتی آسان خواهد بود که ابتدا پیشنهادهای مطرح شده در زیر را انجام دهید. تا جای ممکن، ابتدا یک پیش‏نویس تهیه کنید، تا نگران به کاربردن کلمات دقیق نباشید. از نقشه خود پیروی کنید وهمه ایده‏هایی را که در نظر داشتید پیاده کنید.



    به طور ایده‏آل، بهتر است پیش‏نویس خود را برای چند روزی ترک کرده، و سپس مجدداً آن را مرور کنید. بدین ترتیب به طور مؤثرتری می‏توانید آن را اصلاح کنید.



    سبک

    دانشجویان زیادی در مورد سبک نوشته‏های خود نگرانند ولی به یاد داشته باشید که کلماتی که استفاده می‏کنید، افکار شما را مطرح می‏کنند و شما طرح وفهم واقعی از موادی را که استفاده می‏کنید در اختیار دارید و حالا با نوشتن عبارات به‏صورت واضح و مرتبط با هم عدم جذابیت نوشته خود را کم می‏کنید.



    خیلی بهتر است که از زبانی ساده و قبل فهم برای نوشتن استفاده کنید، البته میان نوشتن و صحبت کردن تفاوتهایی وجود دارد که بعداً شرح داده خواهد شد. این بدین معنی نیست که شما باید از کلمات پیچیده و نامفهوم استفاده کنید- بلکه باید از به کار بردن عبارات محاوره‏ای و اختصارات و جملات محاوره به فرمهای دیگری که برای ایجاد ارتباط با دیگران هنگام صحبت به کار می‏رود احتراز کرد.



    به طور کلی، از جملات کوتاه استفاده کنید. البته در یک مشاوره و متن حقوقی ممکن است از جملات بلندتری استفاده شود. ولی موضوع اصلی واضح، فشرده و مختصر بودن متن برای خواننده است، و اینکه خواننده بتواند استدلالهای مورد نظر شما را تعقیب کند و از متن منحرف نشود.



    صفحه‏آرایی



    وقتی موضوع مقاله خود را معرفی کردید، باید بدانید که در هر پاراگراف چه موضوعی مطرح خواهد شد. طراحی و نقشه شما در اینجا شما را راهنمایی می‏کند، ولی اکنون باید برای جزئیات بیشتری تصمیم‏گیری کنید:



    چه نمودارهایی لازم است و در کجا باید آنها را قرار داد؟



    پاراگراف ها چگونه می‏توانند به بهترین شکل در یک سکانس منطقی آرایش یابند؟



    آیا عناوین و سرتیترها به خواننده کمک می‏کنند؟



    پاراگرافها



    وقتی قصد دارید تا در مقاله خود ایده‏هایتان را مطرح کنید، ابتدا باید توضیحات کلی در مورد هریک بدهید، همچنین باید مطمئن شوید که هر پاراگراف به یک موضوع می‏پردازد و باید به طور طبیعی یک رابطه با پاراگرافهای بعدی خود داشته باشد.



    یک پاراگراف به طور معمول به یک موضوع یا جنبه خاص می‏پردازد- ممکن است اهداف اصلی را مطرح کند، یا یک ایده را بسط دهد. هر دو پاراگراف ممکن استموضوعات مختلفی را دنبال کنند ولی یک رابطه، از استدلالهای مثبت یا منفی، قبل یا بعد از هر یک از آنها وجود دارد. معمولاً جمله اول هر پاراگراف جمله‏ای است که موضوع آن پاراگراف را مطرح می‏کند و تم اصلی پاراگراف رامشخص می‏کند.



    تغییروضعیت

    عبور از یک پاراگراف به پاراگراف بعدی معمولاً با مشکلاتی همراه است- اما برای ایجاد پیوستگی در متن و راهنمایی کردن خواننده‏تان و نشان دادن اینکه چگونه در متن حرکت کرده‏اید باید این مشکلات را حل کرد. برخی از متداولترین کلمات و عباراتی که می‏توان با آنها بین دو پاراگراف ارتباط ایجاد کرد عبارتند از:





    "ولی"، "به هرحال"، "از طرف دیگر" و "حتی" که برای مقایسه و نشان دادن زمینه استفاده می‏شوند؛ "به‏عنوان مثال" و "عبارت است از" که برای تشریح و توضیح دادن موضوع استفاده می‏شوند؛ "همین طور"، "علاوه بر این"، "به‏علاوه" و "از این گذشته" که برای توضیح دادن بیشتر و طولانی کردن متن استفاده می‏شوند؛ "سپس"، "بعد از" و "سرانجام" که مراحل بعدی بحث را نشان می‏دهند.



    فهرست کتب



    در پایان مقاله خود باید یک لیست هرچند ساده از انتشارات و کتابهایی را که استفاده کرده‏اید، ذکر کنید. همچنین لیست افراد و سازمانهایی که با آنها رابطه برقرار کرده‏اید. این لیست برای خواننده مفید است، و همچنین به شمانیز کمک می‏کند تا چنانچه بخواهید بعداً مروری روی چگونگی بسط دادن ایده‏های خود داشته باشید در زمان کمتری این کار را انجام دهید.



    بازبینی

    همانطور که قبلاً اشاره شد، یک بازبینی زمانی مفید است که نیازی به بازنویسی زیادی نداشته باشد. شما ممکن است حتی از دوست خود بخواهید تا وقتی متن را بازخوانی می‏کنید به آن گوش کند- این کار می‏تواند تا حد زیادی کمک کند تا ساختار جملات یا عبارات غیر منطقی که با آنها ایده‏های خود را مطرح کرده‏اید، دقیقتر اصلاح کنید.



    چنانچه دوست ندارید دوست شما زمانی را برای این کار صرف کند، سعی کنید تا از یک ضبط صوت استفاده کنید تا ضمن خواندن متن آن را ضبط کرده و بعداً به‏عنوان یک شنونده سوم به آن گوش کنید و رابطه منطقی بین عبارات را درک کنید.



    یک چک لیست برای بازبینی



    در اینجا یک چک لیست بازبینی مفید، برای اینکه شما بتوانید با استفاده ازآن همه فرآیندهای لازم و ضروری را برای آماده کردن مقاله خود بازبینی کنید، ارائه می‏کنیم.



    •آیا من به سؤالات خاصی که مطرح بوده‏اند، پاسخ داده‏ام؟



    •آیا همه جنبه‏های اصلی را پوشش داده‏ام؟



    •آیا به حد کافی عمیق این جنبه‏ها را پوشش داده‏ام؟



    •آیا محتوا و مضمون متن با هم مرتبطند؟



    •آیا محتوای متن درست و صحیح است؟



    •آیا مواد را به‏صورت منطقی مرتب کرده‏ام؟



    •آیا در مقاله با سرعت مناسبی از یک بخش به بخش دیگر، و از یک پاراگراف به پاراگراف بعد حرکت کرده‏ام؟



    •آیا هریک از نکاتی که به آنها پرداخته شده است با یک مثال و استدلال توضیح بیشتری برای آن داده شده است؟



    •آیا همه منابع و مراجع استفاده شده را معرفی کرده‏ام؟



    •آیا به طور واضح تفاوت میان ایده‏های خودم و ایده‏های دیگران را مشخص کرده‏ام؟



    •آیا مقاله، با توجه به محدوده کلمات و اهداف مشخص شده، به حد کافی بلند نوشته شده است؟



    •آیا متن را به سادگی و قابل فهم نوشته‏ام؟



    •آیا گرامر، نشانه‏گذاریها و دیکته کلمات قابل قبول است؟



    •آیا مقاله به طور خوانا و مرتب نوشته شده است؟



    •آیا حالات متقاعد کننده‏ای را که می‏توانستم شرح دهم مطرح کرده و شرح داده‏ام؟



    ظاهر

    درنهایت اکنون وقت آن رسیده تا ظاهر یک مقاله را شرح دهیم. آیا متن واضح نوشته شده است یا این کار با استفاده از یک برنامه تایپ و کلمه‏پرداز انجام شده است؟ آیا صفحه‏آرایی زیبایی دارد؟ این موارد مهم بوده و به هرحال به نظر می‏رسد از مؤلفه‏های اولیه و بنیادین برای نوشتن یک مقاله باشند.



    6. میزان یادگیری با مطالعه مقاله



    شما اکنون نکات بسیار زیادی در مورد نحوه نگارش مقاله و چیزهایی در موردتحقیق و پژوهش یاد گرفته‏اید. در نگارش مقاله، شما این آموخته‏ها را به طور یک جا استفاده می‏کنید. ولی ممکن است به‏عنوان مثال نظرات بسیار گوناگونی به شما پیشنهاد شود. همه این نظرات وقتی شما استدلالهایهای تازه‏ای را درنظرمی‏گیرد می‏توانند کاملاً مورد ملاحظه قرار گیرند.



    البته ممکن است اصلاح این استدلالها یا اشتباهات موجود در آنها به آسانی انجام شود. ممکن است تفاسیر مختلفی درمورد نوشته‏های شما و سبک نگارش شمامطرح شود که بیان کنند که چگونه می‏توانید خودتان و نظریاتتان را واضحترشرح دهید- یا درمورد جزئیات مطرح شده و ساختار مقاله شما نظرات مختلفی ممکن است وجود داشته باشد. همه این نظرات را به دقت بررسی کنید.



    پیشنهادهای کلی را که دریافت می‏کنید، ارزیابی و در مقاله خود اعمال کنید. واین امکان وجود دارد که اعمال این نظرات نمره مقاله شما را افزایش دهد. استاد شما توجه خاصی به این پیشنهادها و اینکه تا چه حد می‏توانند برای شما مفید باشند دارد.



    این جزئیات که توسط استاد شما مطرح می‏شوند می‏توانند در مقاله نویسی شمارعایت شوند- که دلیل خوبی برای ایجاد یک فضای بزرگ برای صفحه‏آرایی، تنظیم کردن حاشیه صفحه‏ها، فاصله میان خطوط یا استفاده از صفحات تک رو برای نگارش مقاله‏اند.




  10. 3 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  11. #6

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض راهنماي نگارش كار تحقيقي

    راهنماي نگارش كار تحقيقي


    كار تحقيقي‌ را از چند ديدگاه‌ مي‌توان‌ دسته‌بندي‌ كرد. يكي‌ از اين‌ دسته‌بندي‌ها مي‌تواند بر اساس‌ محتواي‌ اطلاعات‌ كار تحقيقي‌ باشد كه‌ از اين‌ منظر كار تحقيقي‌ به‌ چهار نوع‌ تحقيقي‌، تحليلي‌، مروري‌ و گردآوري‌ تقسيم‌ مي‌شوند:
    1. كار تحقيقي تحقيقي‌ (پژوهشي‌): برگرفته‌ از تحقيقي‌ است‌ كه‌ به‌تازگي‌ پايان‌ يافته‌ است‌ و چون‌ متكي‌ بر يافته‌هاي‌ تحقيقاتي‌ است‌، گزارش‌ تحقيق‌ نيز به‌ آن‌ گفته‌ مي‌شود.
    2. كار تحقيقي تحليلي‌: اين‌ نوع‌ كار تحقيقي‌ كه‌ به‌ نام‌ كار تحقيقي‌ نظري‌ نيز شناخته‌ مي‌شود، كار تحقيقي‌اي‌ است‌ كه‌ مؤلف‌ با استفاده‌ از منابع‌ پژوهشي‌ پيشين‌، نظرية‌ خاصي‌ را در حوزة‌ كار خود مطرح‌ مي‌نمايد. در اين‌ نوع‌ كار تحقيقي‌ نويسنده‌ ممكن‌ است‌ نظريه‌هاي‌ قبلي‌ را گسترش‌ دهد، آنها را با استفاده‌ از شواهد استحكام‌ بخشد، آنها را به‌شكل‌ ديگري‌ بيان‌ كند يا آنها را مورد تأمل‌ و ترديد قرار دهد.
    3. كار تحقيقي مروري‌: اين‌ كار تحقيقي‌ به‌ تحليل‌ كلان‌ و ارزيابي‌ انتقادي‌ نوشته‌هايي‌ مي‌پردازد كه‌ قبلاً منتشر شده‌ است‌. مؤلف‌ كار تحقيقي‌ مروري‌ از طريق‌ مقوله‌بندي‌، يكپارچه‌سازي‌، و ارزشيابي‌ متون‌ منتشر شدة‌ پيشين‌، سير پيشرفت‌ پژوهش‌هاي‌ جاري‌ را در جهت‌ روشن‌ ساختن‌ مسئله‌اي‌ مشخص‌ دنبال‌ مي‌كند.
    4. كار تحقيقي‌ گردآوري‌: اين‌ نوع‌ كار تحقيقي‌ صرفاً به‌ گردآوري‌ و انعكاس‌ نقطه‌نظرهاي‌ مختلف‌ مندرج‌ در نوشته‌هاي‌ مرتبط‌ با موضوعي‌ خاص‌ مي‌پردازد و در واقع‌ كار تازه‌اي‌ را عرضه‌ نمي‌كند. تفاوت‌ آن‌ با كار تحقيقي‌ تحليلي‌ اين‌ است‌ كه‌ به‌ ارائه‌ نظريه‌ جديدي‌ منتهي‌ نمي‌شود و نيز با كار تحقيقي‌ مروري‌ اين‌ تفاوت‌ را دارد كه‌ الزاماً به‌ سنجش‌ و ارزيابي‌ كليه‌ آثار قبلي‌ نمي‌پردازد.
    البته‌ علاوه‌ بر 4 مورد ذكر شده‌، گونه‌هاي‌ ديگري‌ از نوشته‌هاي‌ مجلات‌ وجود دارند كه‌ از فراواني‌ كمتري‌ برخوردارند؛ نظير ياداشت‌هاي‌ انتقادي‌، نقد و بررسي‌، گزارش‌ كوتاه‌ و... كه‌ براي‌ پرهيز از اطاله‌ كلام‌ از توضيح‌ آنها خودداري‌ مي‌شود (حري‌، 1380).
    با توجه‌ به‌ اينكه‌ نوشته‌ حاضر بيشتر بر كار تحقيقي‌ تحقيقي‌ تأكيد دارد، لازم‌ است‌ ابتدا اجزاء كار تحقيقي‌ تحقيقي‌ و در ادامه‌ شيوه‌ نوشتن‌ اين‌گونه‌ كار تحقيقي‌ها مورد بحث‌ و بررسي‌ واقع‌ شود.

    اجزاء كار تحقيقي‌
    عنوان‌
    عنوان‌ هر اثر جلوه‌اي‌ از هويت‌ آن‌ اثر است‌؛ خواه‌ اثر هنري‌ باشد يا علمي‌. عنوان‌ فشرده‌اي‌ منظبط‌ از مطالب‌ متن‌ است‌ (حري‌، 1380). عنوان‌ بايد مختصر، گويا و جذاب‌ باشد تا بتواند علاوه‌ بر ايجاد انگيزه‌ مطالعه‌ در خواننده‌، او را در انتخاب‌ كار تحقيقي‌ مورد نيازش‌ راهنمايي‌ كند.
    چكيده‌
    چكيده‌ خلاصه‌ كوتاهي‌ از كار تحقيقي‌ همراه‌ با نكات‌ اصلي‌ متن‌ كار تحقيقي‌ است‌ و به‌گونه‌اي‌ تنظيم‌ مي‌شود كه‌ خواننده‌ را در تصميم‌گيري‌ براي‌ مراجعه‌ يا عدم‌ مراجعه‌ به‌ اصل‌ كار تحقيقي‌ قادر مي‌سازد. محتواي‌ چكيده‌ حاوي‌ مطالبي‌ است‌ كه‌ نويسنده‌ كار تحقيقي‌ بر آنها تأكيد ورزيده‌ است‌. طول‌ چكيده‌ معمولاً تابع‌ نوع‌ كار تحقيقي‌ در دست‌ چكيده‌نويسي‌ است‌ (نشاط‌، ج‌ 1).
    مقدمه‌
    مقدمه‌ سرآغاز هر مطلب‌ يا مبحث‌ است‌ و با اشاره‌ به‌ مسائل‌ و مشكلات‌ موجود در آن‌ زمينه‌، يافته‌هاي‌ قبلي‌ در باره‌ موضوع‌ مورد بحث‌ را به‌ اختصار شرح‌ مي‌دهد و در پايان‌ به‌ ارائه‌ راه‌حل‌ مي‌پردازد. درواقع‌ پيوند ميان‌ نويسنده‌ و خواننده‌ از طريق‌ مقدمه‌ صورت‌ مي‌گيرد و ضروري‌ است‌ كه‌ روان‌ و جذاب‌ باشد (ابوالحسني‌، 1381).
    متن‌ اصلي‌
    متن‌ يا بدنه‌ اصلي‌ كار تحقيقي‌ شامل‌ اهداف‌، روش‌ كار، پيشينه‌ پژوهش‌، محدوديت‌ها و نارسايي‌ها، يافته‌ها و نتيجه‌گيري‌ است‌. بنابر اين‌ بايد پيام‌ اصلي‌ نويسنده‌ را به‌طور مفصل‌ بيان‌ كند به‌ نحوي‌ كه‌ خواننده‌ با مطالعه‌ آن‌ بتواند نتيجه‌ مورد انتظار را دريافت‌ نمايد. معمولاً پس‌ از بدنه‌ اصلي‌ كار تحقيقي‌، يعني‌ در پايان‌ كار تحقيقي‌ يا تحقيق‌ از كساني‌ كه‌ در تهيه‌ نوشته‌ يا تحقيق‌ به‌ او كمك‌ كرده‌اند تشكر و قدرداني‌ مي‌كند. آخرين‌ بخش‌ كار تحقيقي‌ فهرست‌ مآخذ مي‌باشد.

    شيوه‌ نوشتن‌ كار تحقيقي‌
    براي‌ نوشتن‌ كار تحقيقي‌، بايد مراحل‌ و اقداماتي‌ به‌صورت‌ گام‌ به‌ گام‌ طي‌ كنيم‌ كه‌ در اينجا به‌ بررسي‌ آنها مي‌پردازيم‌:
    1. مشخص‌ كردن‌ موضوع‌ كلي‌ .
    داشتن‌ انگيزه‌ لازم‌ براي‌ يافتن‌ موضوع‌ مناسب‌ و توجه‌ به‌ نيازهاي‌ جامعه‌ از مسائل‌ مهم‌ در اين‌ مرحله‌ است‌.
    2. بررسي‌ و تحليل‌ موضوع‌ به‌لحاظ‌ ارزشمندي‌ و امكان‌پذيري‌.
    براي‌ ارزشيابي‌ و امكان‌پذير بودن‌ نگارش‌ كار تحقيقي‌ مي‌توان‌ چند سؤال‌ طرح‌ كرد:
    موضوع‌ كار تحقيقي‌ تا چه‌ اندازه‌ ارزشمند و بديع‌ است‌؟ از چه‌ جنبه‌اي‌ و براي‌ چه‌ كساني‌ مفيد خواهد بود؟ آيا تهيه‌ چنين‌ كار تحقيقي‌اي‌ امكان‌پذير است‌ و موانع‌ ومشكلات‌ احتمالي‌ انجام‌ كار كدام‌ است‌؟ در صورتي‌ كه‌ بتوانيم‌ براي‌ اين‌ پرسش‌ها پاسخي‌ مناسب‌ بيابيم‌، طبيعتاً مراحل‌ نوشتن‌ آسانتر خواهد بود.
    3. طرح‌ريزي‌ مقدماتي‌ و تدوين‌ ساختار كلي‌
    تهيه‌ فهرست‌ مقدماتي‌ مطالب‌، تهيه‌ عنوان‌ بخش‌هاي‌ اصلي‌ و فرعي‌، توجه‌ به‌ هدف‌ و طيف‌ مخاطبين‌، هماهنگي‌ بين‌ ساختار و نوع‌ كار تحقيقي‌ و مشورت‌ با افراد صاحب‌نظر از مواردي‌ است‌ كه‌ در اين‌ مرحله‌ بايد در نظر گرفته‌ شود.
    4. تعيين‌ برنامه‌ زماني‌ براي‌ انجام‌ كار (مديريت‌ زمان‌)
    زمانبندي‌ مناسب‌ و انجام‌ مرحله‌ به‌ مرحله‌ كارها از مسائلي‌ است‌ كه‌ تهيه‌ و تدوين‌ كار تحقيقي‌ را در مدت‌ زمان‌ از پيش‌ تعيين‌ شده‌ امكان‌پذير مي‌سازد.
    5. جستجو براي‌ يافتن‌ منابع‌ اطلاعاتي‌ پايه‌
    منابع‌ اطلاعاتي‌ پايه‌ شامل‌ دايره‌المعارف‌هاي‌ موضوعي‌، خلاصه‌ كار تحقيقي‌ و... است‌.
    6. جستجو براي‌ يافتن‌ اطلاعات‌ مرتبط‌ (تهيه‌ كتابشناسي‌ مقدماتي‌)
    پس‌ از مطالعه‌ و بررسي‌ منابع‌ پايه‌، با استفاده‌ از برگه‌دان‌ كتابخانه‌ و يا از طريق‌ جستجو در شبكه‌هاي‌ اطلاعاتي‌ (اينترنت‌) مي‌توان‌ كتابشناسي‌ اوليه‌ را تهيه‌ و منابع‌ اطلاعاتي‌ تخصصي‌ را شناسايي‌ و گردآوري‌ كرد.
    7. مطالعه‌ منابع‌ اطلاعاتي‌ مهم‌ و مرتبط‌ براي‌ محدود و مشخص‌ كردن‌ موضوع‌ و رويكرد كار تحقيقي‌.
    با مطالعه‌ منابع‌ اطلاعاتي‌ اصلي‌ و كليدي‌ مي‌توان‌ دامنه‌ موضوعي‌ را مشخص‌ كرد. علاوه‌ بر اين‌ اعتبار و غناي‌ كار تحقيقي‌ بستگي‌ به‌ منابعي‌ دارد كه‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد.
    8. مطالعه‌ عميق‌ منابع‌ گردآوري‌ شده‌ و يادداشت‌برداري‌ هدفمند
    9. مرتب‌ كردن‌ يادداشت‌ها بر اساس‌ فهرست‌ مطالب‌ و بازنگري‌ و پالايش‌ آنها
    10. نوشتن‌ متن‌ كار تحقيقي‌ (نسخه‌ اوليه‌)
    بهتر است‌ نوشتن‌ كار تحقيقي‌ با مطالب‌ ساده‌تر شروع‌ و از پرنويسي‌ و اطاله‌ كلام‌ خودداري‌ شود. توجه‌ به‌ هدف‌، ساختار و مخاطب‌ و رعايت‌ انسجام‌ و پيوند منطقي‌ ميان‌ بخش‌ها و پاراگراف‌ها و رعايت‌ آيين‌ نگارش‌ صحيح‌ از نكات‌ مهمي‌ است‌ كه‌ نويسنده‌ كار تحقيقي‌ بايد به‌ آن‌ توجه‌ كند.
    11. مرور متن‌ اوليه‌ و اصلاح‌ آن‌ (تهيه‌ نسخه‌ دوم‌)
    بسياري‌ از صاحب‌نظران‌ پيشنهاد مي‌كنند كه‌ پس‌ از آماده‌ شدن‌ نسخه‌ اوليه‌، يك‌ يا چند روز كار تحقيقي‌ را كنار بگذاريم‌ و پس‌ از آن‌ به‌ بررسي‌ و مرور كار تحقيقي‌ بپردازيم‌. هنگام‌ بررسي‌ كار تحقيقي‌ بايد جملات‌ و پارگراف‌هاي‌ غير ضروري‌ حذف‌ شوند و نكات‌ مهم‌ كار تحقيقي‌ در مقايسه‌ با كار تحقيقي‌ ديگر برجسته‌ شود. توالي‌ و ترتيب‌ مطالب‌ به‌ درستي‌ كنترل‌ شود.
    12. مشورت‌ با افراد متخصص‌ و صاحب‌نظر و اصلاح‌ نهايي‌ كار تحقيقي‌
    13. تهيه‌ و تدوين‌ چكيده‌، كليدواژه‌، مقدمه‌ و فهرست‌ مآخذ و در پايان‌ تهيه‌ نسخه‌ نهايي‌ كار تحقيقي‌
    نكته‌ قابل‌ تأمل‌ در اين‌ مورد اين‌ است‌ كه‌ تمام‌ موارد ذكر شده‌ در اين‌ بند بايد پس‌ از اتمام‌ نوشتن‌ متن‌ اصلي‌ صورت‌ گيرد، و در واقع‌ چكيده‌ برگرفته‌ از كل‌ متن‌ است‌، و مقدمه‌ بر اساس‌ متن‌ نوشته‌ شده‌ تهيه‌ مي‌گردد، در حالي‌كه‌ گاهي‌ اوقات‌ برخي‌ افراد در پاسخ‌ به‌ فراخوان‌ كار تحقيقي‌ سمينارها و كنفرانس‌ها ابتدا چكيده‌ يا خلاصه‌ كار تحقيقي‌ خود را تهيه‌ و ارسال‌ مي‌كنند و اگر چكيده‌ كار تحقيقي‌ مورد قبول‌ برگزار كنندگان‌ واقع‌ شد اقدام‌ به‌ تهيه‌ متن‌ كامل‌ كار تحقيقي‌ مي‌كنند كه‌ اين‌ كار مسلماً ساختار و محتواي‌ كار تحقيقي‌ لطمه‌ خواهد زد. همچنين‌ در خصوص‌ فهرست‌ مآخذ بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ يكي‌ از اصول‌ اخلاقي‌ و مهم‌ در نگارش‌، استناد به‌ منابع‌ و مآخذي‌ است‌ كه‌ در حين‌ كار مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد. استناد و ذكر منابع‌ مورد استفاده‌ علاوه‌بر ارج‌ نهادن‌ به‌ آثار ديگران‌، باعث‌ افزايش‌ اعتبار و ارزش‌ اثر خواهد شد.
    14. انتخاب‌ مجله‌ مناسب‌ و ارسال‌ كار تحقيقي‌ براي‌ چاپ‌ و انتشار آن‌ (فتاحي‌، 1384).
    توجه‌ به‌ سابقه‌، درجه‌ اعتبار ( علمي‌- پژوهشي‌، ترويجي‌ و...) و خط‌مشي‌ مجله‌ (گرايش‌ موضوعي‌)، مدت‌ زمان‌ انتظار براي‌ چاپ‌ كار تحقيقي‌، از نكاتي‌ است‌ كه‌ هنگام‌ انتخاب‌ مجله‌ بايد مد نظر گرفته‌ شود.

    معيارهاي‌ كنترل‌ طرح‌ و ساختار اوليه‌ كار تحقيقي‌
    اگر بخواهيم‌ بر اساس‌ پژوهشي‌ كه‌ در حوزه‌ موضوعي‌ مورد علاقه‌ خود انجام‌ داده‌ايم‌، كار تحقيقي‌ بنويسيم‌، مي‌توانيم‌ با طرح‌ چند سؤال‌ به‌ ارزيابي‌ طرح‌ و ساختار اوليه‌ كار تحقيقي‌ بپردازيم‌.
    - دليل‌ انجام‌ تحقيق‌ چه‌ بود؟
    - چه‌ فرضيه‌هايي‌ مورد آزمايش‌ قرار گرفتند و چه‌ نتايجي‌ به‌دست‌ آمد؟
    - چه‌ روش‌هايي‌ مورد استفاده‌ قرار گرفت‌ و اطلاعات‌ چگونه‌ جمع‌آوري‌ شد؟
    - چه‌ پيشنهادهايي‌ براي‌ انجام‌ اين‌گونه‌ پژوهش‌ها در آينده‌ وجود دارد؟
    همانطور كه‌ مي‌دانيم‌ هر نويسنده‌اي‌ به‌ قصد چاپ‌ و نشر كار تحقيقي‌اش‌ در مجلات‌ معتبر دست‌ به‌ قلم‌ برده‌ و مطلبي‌ را مي‌نويسد. از طرف‌ ديگر مي‌دانيم‌ كه‌ هر مجله‌اي‌ با توجه‌ به‌ خط‌مشي‌ خود، كيفيت‌ و محتواي‌ كار تحقيقي‌ دريافت‌ شده‌ را مورد بررسي‌ و ارزشيابي‌ قرار مي‌دهد. بنابراين‌ بهتر است‌ پرسش‌هايي‌ كه‌ از طرف‌ داوران‌ مجله‌ براي‌ ارزيابي‌ كار تحقيقي‌ مطرح‌ مي‌شوند، پيشاپيش‌ از سوي‌ نويسنده‌ مطرح‌ و به‌ آنها پاسخ‌ مناسب‌ داده‌ شود. اين‌ روش‌ علاوه‌ بر صيقل‌ خوردن‌ كار تحقيقي‌ باعث‌ مي‌شود تا نارسايي‌هاي‌ احتمالي‌ آن‌ برطرف‌ شده‌ و از استحكام‌ لازم‌ برخوردار گردد.

    كلام‌ آخر
    براي‌ نوشتن‌ بايد از همين‌ امروز شروع‌ كرد. بنويسيد، بنويسيد، اصلاح‌ كنيد و باز بنويسيد و اصلاح‌ كنيد تا ترس‌ از نوشتن‌ را از بين‌ برده‌ و به‌ مرحله‌ ورزيدگي‌ برسيد. هيچ‌وقت‌ انتظار نداشته‌ باشيد كه‌ بدون‌ تمرين‌ عملي‌، اولين‌ نوشته‌ شما بي‌عيب‌ و نقص‌ از كار درآيد و مطمئن‌ باشيد نويسندگان‌ سرشناسي‌ كه‌ امروز با آثار ارزشمند آنها آشنا هستيم‌ نيز اين‌ مراحل‌ را گام‌ به‌ گام‌ سپري‌ كرده‌اند. بنابراين‌ اگر مي‌خواهيد در اين‌ راه‌ موفقيتي‌ كسب‌ نماييد، بدون‌ هيچ‌ وقفه‌ و ترديدي‌ از همين‌ حالا قلم‌ را برداريد و شروع‌ به‌ نوشتن‌ كنيد. سخن‌ آخر اينكه‌ بنويسيد، بنويسيد، اصلاح‌ كنيد و باز بنويسيد


    منبع:موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی نمایه



  12. 3 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  13. #7

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض طريقة‌ نگارش‌ مقالات‌ تحقيقي‌

    طريقة‌ نگارش‌ مقالات‌ تحقيقي‌


    راهنمايي‌ ساده‌ براي‌ غير انگليسي‌ زبانها


    پاول‌ استا پلتون‌
    مركز تحقيقات‌ بين‌ المللي‌ كشاورزي‌ استراليا
    كانبرا 1987


    مترجمان: دكتر حسين غريبي، شهرياري تمامي

    ( توجه : شكلها و تصاوير اين مقاله در دسترس نيست )


    از آنجا كه‌ تنها براي‌ تعداد كمي‌ از محققين‌ نوشتن‌ مقاله‌ تحقيقي‌ كار آساني‌ است‌ و از طرف‌ ديگر در صورت‌عدم‌ انتشار و چاپ‌ يك‌ كار تحقيقي‌ ، بيشتر نتايج‌ و حاصل‌ كار از دست‌ رفته‌ و باعث‌ دوباره‌ كاري‌ مي‌ گردد .لزوم‌ ارائه‌ راهنمايي‌ مؤثر جهت‌ نوشتن‌ مقالات‌ تحقيقي‌، بوضوح‌ احساس‌ مي‌شود. دانشمنداني‌ كه‌ دركشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ به‌ تحقيق‌ مشغولند به‌ راحتي‌ نتايج‌ كار خود را در يكي‌ از مجلاتي‌ كه‌ به‌ زبان‌ خودشان‌يعني‌ انگليسي‌ آلماني‌ يا فرانسوي‌ است‌ چاپ‌ مي‌نمايند و از اين‌ نظر مشكلي‌ در نوشتن‌ مقاله‌ ندارند ، ولي‌محققين‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ از چنين‌ مزيتي‌ برخوردار نبوده‌ و از آنجا كه‌ زبان‌ اصلي‌ و مادريشان‌ غيرانگليسي‌ مي‌ باشد نوشتن‌ مقاله‌ تحقيقي‌ به‌ زبان‌ هاي‌ علمي‌ روز برايشان‌ بسيار مشكل‌ است‌ .



    پيش‌ گفتار مؤلفين‌
    از آنجا كه‌ تنها براي‌ تعداد كمي‌ از محققين‌ نوشتن‌ مقاله‌ تحقيقي‌ كار آساني‌ است‌ و از طرف‌ ديگر در صورت‌عدم‌ انتشار و چاپ‌ يك‌ كار تحقيقي‌ ، بيشتر نتايج‌ و حاصل‌ كار از دست‌ رفته‌ و باعث‌ دوباره‌ كاري‌ مي‌ گردد .لزوم‌ ارائه‌ راهنمايي‌ مؤثر جهت‌ نوشتن‌ مقالات‌ تحقيقي‌، بوضوح‌ احساس‌ مي‌شود. دانشمنداني‌ كه‌ دركشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ به‌ تحقيق‌ مشغولند به‌ راحتي‌ نتايج‌ كار خود را در يكي‌ از مجلاتي‌ كه‌ به‌ زبان‌ خودشان‌يعني‌ انگليسي‌ آلماني‌ يا فرانسوي‌ است‌ چاپ‌ مي‌نمايند و از اين‌ نظر مشكلي‌ در نوشتن‌ مقاله‌ ندارند ، ولي‌محققين‌ كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ از چنين‌ مزيتي‌ برخوردار نبوده‌ و از آنجا كه‌ زبان‌ اصلي‌ و مادريشان‌ غيرانگليسي‌ مي‌ باشد نوشتن‌ مقاله‌ تحقيقي‌ به‌ زبان‌ هاي‌ علمي‌ روز برايشان‌ بسيار مشكل‌ است‌ .
    به‌ دليل‌ اينكه‌ زبان‌ انگليسي‌ زبان‌ علمي‌ شناخته‌ شده‌ دنياست‌ اين‌ راهنما براي‌ آندسته‌ از محققيني‌ نوشته‌ شده‌كه‌ انگليسي‌ زبان‌ نبوده‌ و تمايل‌ دارند مقاله‌ خود را به‌ زبان‌ انگليسي‌ بنويسندACIAR ( مركز بين‌ المللي‌تحقيقات‌ كشاورزي‌ استراليا ) اميدوار است‌ كه‌ اين‌ راهنما مناسب‌ بوده‌ و مفيد واقع‌ شود . اين‌ راهنما كارمشتركي‌ از ACIAR و شعبه‌ اندونزيايي‌ تحقيقات‌ و توسعه‌ كشاورزي‌ (AARD) است‌ كه‌ اين‌ شعبه‌ مسئول‌چاپ‌ مجلة‌ علوم‌ كشاورزي‌ در اندونزي‌ مي‌ باشد داير نمودن‌ و چاپ‌ اين‌ مجله‌ دقيق‌ و انگليسي‌ زبان‌ دراندونزي‌، كشوري‌ كه‌ مردم‌ آن‌ عمدتاً به‌ زباني‌ غير از انگليسي‌ تكلّم‌ مي‌ نمايند، اقدامي‌ جسورانه‌ بود كه‌ توسط‌آقايان‌ . اس‌ . وي‌ ساديكين‌ مدير عامل‌ AARD و پروفسور. جي‌. آر. مك‌ ويليام‌ رئيس‌ ACIAR موردحمايت‌ جدي‌ قرار گرفت‌. چاپ‌ اين‌ مجله‌ قسمتي‌ از برنامة‌ آگاه‌ سازي‌ كشورهاي‌ همسايه‌ اندونزي‌ در موردعلم‌ كشاورزي‌ اين‌ كشور و نيز بطور همزمان‌ افزايش‌ قدرت‌ نوشتن‌ و درك‌ انگليسي‌ محققين‌ اندونزيايي‌ درجهت‌ استفاده‌ بهتر از اطلاعات‌ علمي‌ جهاني‌ است‌.
    اين‌ برنامه‌ ( پروژه‌ ) شامل‌ دو مرحله‌ بود : الف‌ - ايجاد يك‌ ساختار و قالب‌ بندي‌ ساده‌ براي‌ مجله‌ وآموزش‌ به‌ افرادي‌ كه‌ مي‌ خواهند خودشان‌ مجله‌اي‌ داشته‌ باشند ب‌ ) ايجاد دوره‌ها و كلاسهايي‌ براي‌ محققين‌اندونزيايي‌ در رابطه‌ با هنر نوشتن‌ مقالات‌ علمي‌.
    پاول‌ استاپلتون‌ نويسندة‌ اين‌ كتاب‌ براي‌ تأسيس‌ و ايجاد مجله‌ اي‌ در مورد علوم‌ كشاورزي‌ سه‌ سال‌ باكاركنان‌ كتابخانة‌ ملي‌ علوم‌ كشاورزي‌ همكاري‌ نمود و بعد از تأسيس‌ مجله‌ به‌ عنوان‌ سردبير يا رئيس‌ويراستاران‌ بر هر دو قسمت‌ نظارت‌ داشت‌. در پايان‌ اين‌ طرح‌ نه‌ تنها كيفيت‌ مقالاتي‌ كه‌ براي‌ اين‌ مجله‌ فرستاده‌مي‌ شد بطور چشمگيري‌ افزايش‌ يافت‌، بلكه‌ كيفيت‌ مقالاتي‌ كه‌ براي‌ ساير مجلات‌ چه‌ انگليسي‌ زبان‌ و چه‌اندونزي‌ زبان‌ فرستاده‌ مي‌شد نيز رشد نشان‌ مي‌داد. اين‌ كتاب‌ نتيجه‌ چندين‌ دورة‌ آموزشي‌ است‌ كه‌ نويسنده‌براي‌ محققين‌ اندونزيايي‌ داير نموده‌ بود .
    مشكل‌ اولي‌ كه‌ نويسنده‌ با آن‌ روبرو شد اين‌ بود كه‌ : با اينكه‌ چندين‌ كتاب‌ انگليسي‌ خوب‌ در مورد چگونه‌نوشتن‌ مطالب‌ علمي‌ و جود داشته‌ و دارند ولي‌ از آنجا كه‌ تمام‌ آنها را نويسندگان‌ انگليسي‌ زبان‌ براي‌خوانندگان‌ انگليسي‌ زبان‌ نوشته‌اند، به‌ كساني‌ كه‌ زبان‌ مادريشان‌ انگليسي‌ نيست‌ كمك‌ زيادي‌ نمي‌نمايند. براي‌شروع‌ نسخه‌ اول‌ اين‌ راهنما ابتدا بصورت‌ خاص‌ براي‌ محققين‌ اندونزيايي‌ طرح‌ ريزي‌ گرديد ولي‌ پس‌ از اندكي‌مشخص‌ شد كه‌ با كمي‌ تغييرات‌ مي‌ تواند مورد استفاده‌ سايرين‌ نيز قرار گيرد .


    به‌ همين‌ دليل‌ ACIAR به‌ چاپ‌ و انتشار گسترده‌ اين‌ راهنما براي‌ دسترسي‌ در كشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌همت‌ گماشت‌ .
    اميدواريم‌ كه‌ اين‌ راهنما بتواند راهگشاي‌ بسياري‌ از محققين‌ و دانشمنداني‌ باشد كه‌ در نوشتن‌ مقالاتشان‌ به‌زبان‌ انگليسي‌ جهت‌ ارائه‌ و پذيرش‌ در مجلات‌ علمي‌ بين‌ المللي‌ مشكل‌ دارند .


    برايان‌ لي‌
    مسئول‌ ارتباطات‌ ACIAR




    مقدمه‌ :
    بسياري‌ از مقالاتي‌ كه‌ در متون‌ علمي‌ جهان‌ به‌ چاپ‌ مي‌ رسند توسط‌ محققيني‌ نوشته‌ مي‌ شوند كه‌ زبان‌اصلي‌اشان‌ انگليسي‌ نيست‌. با اينكه‌ چندين‌ جلد كتاب‌ جهت‌ آموزش‌ چگونه‌ نوشتن‌ مطالب‌ علمي‌ ، تأليف‌شده‌ است‌، ولي‌ چون‌ نويسندگان‌ آنها اغلب‌ افراد انگليسي‌ زبان‌ مي‌ باشند لذا كتب‌ آنان‌ براي‌ افراد غيرانگليسي‌ زبان‌ مشكل‌ بوده‌ و استفاده‌ چنداني‌ از اين‌ كتابها نمي‌برند .
    اين‌ راهنما در واقع‌ مقدمه‌اي‌ از موضوع‌ كلي‌ « چگونه‌ نوشتن‌ مطالب‌ علمي‌ و تحقيقي‌ » است‌ كه‌ براي‌محققين‌ غير انگليسي‌ زبان‌ نوشته‌ شده‌ است‌ .
    اين‌ راهنما حاوي‌ ديدگاههاي‌ سردبير يك‌ مجله‌ است‌ كه‌ در آن‌ به‌ نويسندگان‌ توصيه‌ مي‌ كند كه‌ مقاله‌ خودرا چگونه‌ به‌ راحتي‌ بنويسند و چگونه‌ بهترين‌ روش‌ را براي‌ آماده‌ كردن‌ مقاله‌ بكار برند تا بتوانند آنرا به‌ يك‌مجله‌ ارائه‌ دهند . اين‌ راهنما نه‌ تنها كامل‌ نبوده‌ بلكه‌ خود آغازي‌ بيش‌ نيست‌ .
    طريقة‌ نوشتن‌ مقالات‌ تحقيقي‌، مطلبي‌ مفصل‌ و كلي‌ بوده‌ و نمي‌ توان‌ تمام‌ جوانب‌ آنرا در كتاب‌ كوچكي‌مثل‌ اين‌ راهنما بيان‌ نمود ، راهنماهاي‌ ديگري‌ وجود دارند كه‌ به‌ جزئيات‌ بيشتر همراه‌ با مطالب‌ ويژه‌بخصوص‌ جزئيات‌ تكنيكي‌ مثل‌ طرق‌ آماده‌ كردن‌ و كشيدن‌ اشكال‌ براي‌ پذيرش‌ و چاپ‌ مي‌ پردازند ،خوانندگاني‌ كه‌ مايلند بيشتر درمورد طريقة‌ نوشتن‌ مقالات‌ علمي‌ بدانند، مي‌ توانند به‌ كتابهاي‌ بخش‌ منابع‌ كه‌در انتهاي‌ راهنما آمده‌ است‌ بخصوص‌ به‌ كتاب‌ "چگونه‌ مقاله‌ علمي‌ نوشته‌ و چاپ‌ نمائيم‌" ( تاليف‌. رابرت‌.آي‌ . دي‌ . چاپ‌ دوم‌ ، انتشارات‌.آي‌ اس‌. آي‌ ISI فلادلفيا ) رجوع‌ نمايند.
    قسمت‌ هاي‌ عمده‌ اين‌ راهنما براساس‌ نظريه‌ هاي‌ مفيد و اثبات‌ شده‌ رابرت‌ . اي‌ . دي‌ نوشته‌ شده‌ و قابل‌ذكر است‌ كه‌ هيچ‌ كتاب‌ علمي‌ در اين‌ باره‌ بدون‌ اين‌ اصول‌ كامل‌ نيست‌ كه‌ ما در اينجا از رابرت‌.آي‌.دي‌ بخاطراستفاده‌ از مطالبش‌ تشكر مي‌ نمائيم‌.




    فصل‌ اول‌
    طريقة‌ نگارش‌ مقاله‌ تحقيقي‌
    امروزه‌ انواع‌ مختلفي‌ ازنشريات‌ علمي‌، مجلات‌ تحقيقي‌، خلاصه‌ مقالات‌ كنفرانسها ، گزارش‌ يافته‌ ها ،جمع‌ بنديهاي‌ ساليانه‌ علمي‌ وجود داشته‌ و منتشر مي‌ گردند . اما سنگ‌ بنا و مبناي‌ اصلي‌ تمام‌ آنها بخصوص‌ درتحقيقات‌ علمي‌ امروزي‌ مقالات‌ علمي‌ پايه‌ و نو مي‌باشند كه‌ توسط‌ اكثر مجلات‌ علمي‌ چاپ‌ مي‌گردند.دراينجا نيازي‌ نيست‌ كه‌ بطور دقيق‌ مقاله‌ علمي‌ پايه‌ را تعريف‌ كرده‌ و شرح‌ دهيم‌، ولي‌ بطور خلاصه‌ مقاله‌علمي‌ پايه‌ و نو به‌ مقاله‌ اي‌ گفته‌ مي‌ شود كه‌ تاكنون‌ چاپ‌ نشده‌ و مربوط‌ به‌ تحقيق‌ انجام‌ شده‌اي‌ باشد. هر مجله‌اي‌ براي‌ خود تعريفي‌ از اين‌ نوع‌ مقالات‌ دارد، ولي‌ تقريبا تمام‌ تعريفات‌ حول‌ همين‌ عبارت‌ مقاله‌ پايه‌ وتحقيقات‌ پايه‌ مي‌ چرخند .



    بطور كلي‌ چرا بايد مقاله‌ تحقيقي‌ نوشت‌؟
    دلايل‌ دخيل‌ درنوشتن‌ مقالات‌ كدامند ؟ آيا به‌ اين‌ علت‌ است‌ كه‌ با چاپ‌ تعدادي‌ مقاله‌ ترفيع‌ علمي‌ خواهيدگرفت‌ ؟ آيا استاد راهنماي‌ شما مي‌ خواهد بعضي‌ از نتايج‌ كاري‌ كه‌ توسط‌ شماانجام‌ مي‌ شده‌ و يا مي‌شود راببيند ؟ و آيا شما مي‌ خواهيد با استفاده‌ از داشتن‌ مقاله‌ به‌ كنفرانسي‌ برويد ؟ ممكن‌ است‌ در جامعة‌ علمي‌امروزي‌ اينها دلايل‌ كافي‌ و معمول‌ براي‌ چاپ‌ مقاله‌ باشند، ولي‌ در اصل‌ دلايل‌ واقعي‌ نيستند .
    دليل‌ اصلي‌ اينست‌ كه‌ شما بعنوان‌ يك‌ دانشمند يا محقق‌ عضوي‌ از يك‌ گروه‌ بزرگ‌ مي‌ باشيد و اين‌ برايتان‌يك‌ امتياز است‌ كه‌ در اين‌ گروه‌ عضوي‌ فعال‌ و حرفه‌اي‌ باشيد. پس‌ به‌ عنوان‌ يك‌ دانشمند وظيفه‌ داريد كه‌ نتايج‌كارهايتان‌ را مكتوب‌ نموده‌ و تا آنجا كه‌ ممكن‌ است‌ آنها را منتشر و پخش‌ نمائيد و به‌ اطلاع‌ سايرين‌ برسانيد،در غير اينصورت‌ نتايج‌ كارتان‌ تنها براي‌ خودتان‌ مانده‌ و باعث‌ دوباره‌ كاري‌ توسط‌ سايرين‌ مي‌ گردد.
    چاپ‌ نتايج‌ تحقيقات‌ باعث‌ افزايش‌ دانسته‌ هاي‌ بشر، بر انگيخته‌ شدن‌ بحث‌ ها و مناظرات‌ علمي‌ ، تشويق‌ديگران‌ براي‌ كار بيشتر روي‌ موضوع‌ و يافتن‌ موقعيّت‌ ها و ايده‌ هاي‌ نو براي‌ تحقيقات‌ بعدي‌ مي‌ گردد .
    اكثر مقالات‌ تحقيقي‌ به‌ عنوان‌ يك‌ حقيقت‌ علمي‌ تلقي‌ مي‌ شوند، زيرا قبل‌ از چاپ‌ توسط‌ كارشناسان‌ ومتخصصين‌ در موضوع‌ كاري‌ مقاله‌ مورد بررسي‌ و داوري‌ قرار مي‌ گيرد . به‌ همين‌ خاطر و به‌ دليل‌استانداردهاي‌ بالايي‌ كه‌ معمولاً براي‌ پذيرش‌ مقالات‌ علمي‌ اعمال‌ مي‌ شود، اغلب‌ داشتن‌ مقاله‌ اي‌ كه‌ توسط‌يك‌ مجله‌ پذيرفته‌ شده‌ باشد كار مشكلي‌ است‌. به‌ همين‌ علّت‌ يك‌ دانشمند بايد قدرت‌ نوشتن‌ مقاله‌ تحقيقي‌قابل‌ قبولي‌ را داشته‌ باشد چون‌ نوشتن‌ ساير نوشته‌ هاي‌ علمي‌ مثل‌ مقالات‌ كنفرانسها، بازنگريها reviews) ) و ... معمولا ساده‌ تر است‌ .


    تحقيقات‌ زيادي‌ در دنيا انجام‌ مي‌ شود ولي‌ در نهايت‌ تعداد كمي‌ از آنها به‌ چاپ‌ مي‌ رسد.
    هدف‌ اين‌ كتاب‌ اينستكه‌ كه‌ به‌ خواننده‌ اين‌ شانس‌ را بدهد تا قبل‌ از ديدن‌ ساير همكارانش‌ مقاله‌ تحقيقي‌ راآماده‌ نمايد .



    شكل‌ـ 1 : از تعداد كل‌ تحقيقاتي‌ كه‌ طرح‌ ريزي‌ شده‌ و انجام‌ مي‌ گردد تنها نسبت‌ كمي‌ چاپ‌ شده‌ و از اين‌ تعدادبه‌ دلايل‌ مختلف‌ در صد كمتري‌ توسط‌ افرادي‌ خوانده‌ مي‌ شود كه‌ از كار تحقيقي‌ بيشترين‌ سود را مي‌ برند.



    نوشتن‌ مقاله‌ را چگونه‌ آغاز كنيد ؟
    براي‌ خوب‌ نوشتن‌ در ابتدا بايد يك‌ طرح‌ كلي‌ داشته‌ باشيد. نوشته‌ هاي‌ جالب‌، رسا و موثر، داراي‌ سيستم‌و نظم‌ مي‌ باشند كه‌ در آنها لغات‌ درجاي‌ مناسب‌ خود بطور صحيح‌ و منطقي‌ مرتب‌ شده‌ اند .
    اما قبل‌ از اينكه‌ بتوانيد شروع‌ به‌ نوشتن‌ كنيد بايد چيزي‌ براي‌ گفتن‌ ويا به‌ عبارت‌ دقيق‌ تر پيغامي‌ براي‌توصيف‌ كردن‌ داشته‌ باشيد .
    بدون‌ سعي‌ و تلاش‌ و چند يار تمريننمي‌ توانيد يك‌ مقاله‌ را از آغاز تا انتها بنويسيد مگر اينكه‌ در اين‌ زمينه‌خيلي‌ با تجربه‌ باشيد. تكنيك‌ اصلي‌ در تحقيقات‌، طراحي‌ يك‌ طرح‌ دقيق‌ براي‌ توصيف‌ واضح‌ و روشن‌ مشكل‌است‌. در اينجا مشكل‌ شما نوشتن‌ يك‌ مقاله‌ تحقيقي‌ مي‌باشد ساختار مقاله‌ به‌ موضوع‌ مطرح‌ شده‌ در آن‌بستگي‌ دارد. هدف‌ مقاله‌ و همه‌ گيري‌ آن‌ نيز مهم‌ است‌ .
    نوشتن‌ مقاله‌ وقتي‌ كار مشكلي‌ است‌ كه‌ چيزي‌ كافي‌ براي‌ گفتن‌ نداشته‌ باشيد و در اين‌ صورت‌ اگر هم‌ بخواهيدبنويسيد در وسط‌ راه‌ مي‌ بريد و نوشتن‌ را رها مي‌ نمائيد زيرا نوشتن‌ مقاله‌ كار مشكلي‌ است‌ .
    اما اگر مطمئنيد كه‌ چيزي‌ براي‌ گفتن‌ و عرضه‌ داريد مطلب‌ فوق‌ صحت‌ ندارد و مي‌ توانيد با استفاده‌ ازبعضي‌ از اصول‌ ساده‌ اي‌ كه‌ در اينجا توصيف‌ شده‌اند و در نوشتن‌ مقاله‌ به‌ شما كمك‌ مي‌ نمايند، نوشتن‌ مقاله‌اي‌ را آغاز كرده‌ و به‌ آساني‌ به‌ پايان‌ برسانيد .



    دامنه‌ و موضوعات‌ علمي‌ مورد علاقه‌ مجله‌ :
    بسياري‌ از عباراتي‌ كه‌ در مجلات‌ به‌ عنوان‌ دامنه‌ و موضوعات‌ علمي‌ مورد توجه‌ مجله‌ مطرح‌ شده‌اند شامل‌لغات‌ مهم‌ و اصلي‌ مي‌ باشند. آنها به‌ دنبال‌ اين‌ هستند كه‌ مقالات‌ گزارشي‌ يا نتايج‌ مهمي‌ را بپذيرند كه‌ نقش‌بارزتري‌ در پيشرفت‌ علم‌ بشري‌ داشته‌ باشند.
    يكي‌ از اولين‌ سوالاتي‌ كه‌ ممكن‌ است‌ سردبيران‌ مجلات‌ علمي‌ بعد از دريافت‌ مقالة‌ شما از خود بپرسنداينستكه‌ "آيا اطلاعات‌ اين‌ مقاله‌ مهم‌ و نو بوده‌ و ارزش‌ چاپ‌ كردن‌ را دارد ؟"
    شما بايد مطمئن‌ باشيد آنچيزي‌ كه‌ به‌ نظر شما يك‌ مقاله‌ خوب‌ رامي‌ سازد از ديدگاه‌ ديگران‌ و بخصوص‌سردبير مجله‌ مورد نظر نيز به‌ اندازه‌ كافي‌ مناسب‌ است‌. به‌ عبارت‌ بهتر نسبت‌ به‌ مقاله‌ خود واقع‌ بينانه‌ برخوردنمائيد. براي‌ اين‌ منظور بايد سعي‌ كنيد كه‌ خود را جاي‌ ناظري‌ كه‌ كارتان‌ را مي‌ خواند بگذاريد نه‌ بجاي‌ كسيكه‌آنرا نوشته‌ است‌ .
    سعي‌ كنيد خود را به‌ جاي‌ يك‌ سردبير يا يك‌ داور مجله‌ بگذاريد. آنها ممكن‌ است‌ اين‌ سوال‌ را از خودبپرسند: "كه‌ چرا من‌ بايد اين‌ مقاله‌ را چاپ‌ كنم‌ ؟" و لذا شما بايد بگونه‌اي‌ نوشته‌ باشيد كه‌ جواب‌ اين‌ باشد كه‌:" (به‌ اين‌ علت‌ كه‌ اين‌ يك‌ كار خوب‌ است‌)."
    بايد از ارزش‌ كارتان‌ مطمئن‌ باشيد زيرا كه‌ نوشته‌ تان‌ مورد امتحان‌ سردبير و نقد و بررسي‌ داور مجله‌ قرارخواهد گرفت‌. نوشتن‌ را با انتخاب‌ و درج‌ عنوان‌ مقاله‌ آغاز كنيد. اغلب‌ مي‌ توانيد از همان‌ عنواني‌ استفاده‌نمائيد كه‌ در آغاز كار و يا در حين‌ مطرح‌ كردن‌ طرح‌ آن‌، آنرا پيشنهاد نموده‌ بوديد سپس‌ سعي‌ در نوشتن‌خلاصه‌ اي‌ از نتايج‌ كارتان‌ نمائيد و اينكه‌ چه‌ كارهايي‌ را مي‌ توان‌ با توجه‌ به‌ كار شما در آينده‌ انجام‌ داد بعد ازانجام‌ اين‌ اعمال‌ مي‌ توانيد به‌ مطالب‌ نگاه‌ كرده‌ و سعي‌ كنيد تصميم‌ بگيريد كه‌ آيا نتايج‌ تحقيقي‌ تان‌ ارزش‌ چاپ‌كردن‌ دارد يا خير؟
    براي‌ شروع‌ خود را متقاعد كنيد كه‌ بايد مقاله‌ اي‌ بنويسيد يعني‌ مقاله‌ اي‌ براي‌ نوشتن‌ داريد بعد از اين‌ بايدراجع‌ به‌ مخاطبانتان‌ يعني‌ كساني‌ كه‌ مقاله‌اتان‌ را مي‌ خوانند فكر كنيد و از خود بپرسيد « براي‌ چه‌ مي‌ خواهيدمقاله‌ بنويسيد؟ » براي‌ اين‌ مقاله‌ مي‌ نويسيد كه‌ خوانده‌ شود و به‌ همين‌ خاطر بايد چاپ‌ گردد . بسياري‌ ازنويسندگان‌ اين‌ موضوع‌ را در نظر نمي‌ گيرند، آنها فقط‌ چاپ‌ مقاله‌ را به‌ عنوان‌ يك‌ موضوع‌ و هدف‌ نهايي‌ درنظر مي‌ گيرند و راجع‌ به‌ كساني‌ كه‌ آن‌ را خواهند خواند فكر نمي‌ كنند . از همان‌ ابتداي‌ كار شما بايد اين‌ هدف‌را مد نظر داشته‌ باشيد كه‌ مقاله‌ بايد توسط‌ افراد مرتبط‌ با موضوع‌ مقاله‌ ديده‌ و خوانده‌ شود به‌ همين‌ علت‌ بايدمقاله‌اتان‌ را به‌ مجلة‌ خاصي‌ بفرستيد تا توسط‌ آن‌ عده‌ كه‌ مد نظرتان‌ است‌ مورد مطالعه‌ قرار گيرد .



    افراد مقالات‌ را چگونه‌ مي‌ خوانند :
    تعداد بسيار كمي‌ از مقالات‌ از اول‌ تا آخر خوانده‌ مي‌ شوند بيشتر افراد مجلات‌ را در حاليكه‌ در كتابخانه‌نشسته‌اند، مطالعه‌ مي‌ نمايند. آنها گوشه‌ مجله‌ را علامت‌ زده‌ ، به‌ فهرست‌ محتويات‌ ( عنوان‌ مقالات‌ ) نگاه‌ مي‌كنند و عنوانهاي‌ مورد علاقه‌ اشان‌ را انتخاب‌ كرده‌ ، به‌ صفحات‌ مربوطه‌ رجوع‌ مي‌ نمايند ، ابتدا به‌ چكيدة‌ كار وسپس‌ ممكن‌ است‌ به‌ اشكال‌ و بعد به‌ جداول‌ و آنگاه‌ به‌ صفحات‌ باقي‌ مانده‌ نگاه‌ نمايند دو دسته‌ خواننده‌ درمورد مقاله‌ شما و كلاً همه‌ مقالات‌ وجود دارند . يكي‌ گروهي‌ كه‌ در حوزه‌ و ميدان‌ تحقيقي‌ شما تخصص‌دارند و مي‌ خواهند تمام‌ اطلاعات‌ حاصل‌ از مقاله‌ شما را بدانند و گروه‌ ديگر افرادي‌ كه‌ اكثراً بطور اتفاقي‌مقاله‌اتان‌ را مي‌ خوانند و فقط‌ به‌ نتايج‌ حاصله‌ از كارتان‌ به‌ عنوان‌ زمينه‌اي‌ جهت‌ كار تحقيقي‌ خود علاقه‌ دارند .
    امروزه‌ مقدار زيادي‌ از اطلاعات‌ در دنيا بصورت‌ عنوان‌ و چكيده‌ انتقال‌ مي‌ يابد و مراكز زيادي‌ وجود دارندكه‌ چكيده‌ مقالاتي‌ را كه‌ مربوط‌ به‌ يك‌ موضوع‌ خاص‌ است‌ را چاپ‌ مي‌ نمايند. براي‌ مثال‌ دايره‌ كشاورزي‌كشورهاي‌ مشترك‌ المنافع‌ در انگلستان‌ يك‌ سري‌ از چكيدة‌ مقالات‌ مجلات‌ را همراه‌ با فهرست‌ كامل‌ آنهابراي‌ راهنمايي‌ جويندگان‌ و محققين‌ در جهت‌ دستيابي‌ سريع‌تر به‌ مقالات‌ مورد نظرشان‌ چاپ‌ مي‌ نمايد . نوع‌ ديگري‌ از اين‌ گونه‌ نشريات‌ اطلاع‌ رساني‌، مجله‌ "تحقيقات‌ در حال‌ انجام‌" ( current contents )است‌ كه‌ فهرست‌ كاملي‌ از تحقيقات‌ در حال‌ چاپ‌ مجلات‌ ديگر را به‌ صورت‌ شماره‌ بندي‌ شده‌ براساس‌ كليدواژه‌ ها ، نام‌ مكانها و غيره‌ چاپ‌ مي‌ نمايد. امروزه‌ علاوه‌ بر اين‌ گونه‌ نشريات‌، سيستم‌ هاي‌ اطلاع‌ رساني‌زيادي‌ با همان‌ نوع‌ اطلاعات‌ دردسترس‌ مي‌ باشند و بديهي‌ است‌ كه‌ در تمام‌ اين‌ گونه‌ سيستم‌ ها نيز عنوان‌ وسپس‌ چكيدة‌ مقاله‌اتان‌ زودتر از ساير موضوعات‌ خواننده‌ را جذب‌ مي‌ نمايد.


    مقاله‌اتان‌ با هزاران‌ مقالة‌ شبيه‌ خود كه‌ چاپ‌ شده‌اند مقايسه‌ خواهد شد ، پس‌ لازم‌ است‌ به‌ مقاله‌اتان‌ بدقّت‌نگاه‌ كرده‌ و با توجه‌ به‌ نكات‌ زير آنرا بنويسيد .

    عنوان‌ مقاله‌ : خوانندگان‌ متخصص‌ در اين‌ رشته‌ را جذب‌ نموده‌ و خوانندگان‌ اتفاقي‌ را علاقه‌ مند مي‌ نمايد.

    چكيده‌ : خوانندگان‌ متخصص‌ را تشويق‌ مي‌ كند تا مقاله‌ را بخوانند و خوانندگان‌ اتفاقي‌ را با دادن‌ اطلاعات‌مشخصي‌ راضي‌ و مجاب‌ مي‌ نمايد .

    اشكال‌ و جداول‌: نتايج‌ كار را براي‌ كساني‌ كه‌ مقاله‌ را ورانداز مي‌ نمايند خلاصه‌ مي‌ كند.

    نتايج‌ حاصله‌ : جزئيات‌ بيشتري‌ مي‌ دهد .

    بخش‌ بحث‌ مقاله‌ : به‌ نتايج‌ حاصله‌ معني‌ مي‌ بخشد .

    ساير قسمت‌ هاي‌ مقاله‌ : براي‌ كسب‌ اطلاعات‌ بيشتر خوانده‌ مي‌ شود .
    با خواندن‌ ليست‌ فوق‌ متوجه‌ خواهيد شد كه‌ عنوان‌ و چكيدة‌ مقاله‌ چه‌ اهميتي‌ در جذب‌ خواننده‌ دارند . وقتي‌كه‌ خوانندگان‌ در حال‌ مرور فهرست‌ محتويات‌ و عناوين‌ مجله‌ هستند، تنها عنوان‌ مقاله‌ است‌ كه‌ مي‌ تواند آنهارا به‌ خواندن‌ مقاله‌ تشويق‌ نمايد. اين‌ حالات‌ درمورد سيستم‌ هاي‌ اطلاع‌ رساني‌ كامپيوتري‌ نيز صادق‌ است‌.پس‌ بياد داشته‌ باشيد مهمترين‌ قسمت‌ در جذب‌ خوانندگان‌ نسبت‌ به‌ خواندن‌ مقاله‌اتان‌ قسمت‌ عنوان‌ مقاله‌مي‌باشند.



    شكل‌ 2 : عنوان‌ و چكيدة‌ مقاله‌ از نظر مقدار حجم‌ و فضاي‌ اشغال‌ شده‌ درصد كمي‌ از مقاله‌ را مي‌ گيرند (سمت‌ چپ‌ ) ولي‌ در جذب‌ خوانندگان‌ نسبت‌ به‌ ساير قسمت‌ ها تاثير زيادتري‌ دارند. (سمت‌ راست‌ ) ( بلوك‌هاي‌ سمت‌ چپ‌ قسمت‌ هاي‌ يك‌ مقاله‌ را بر حسب‌ اشغال‌ فضا و بلوك‌ هاي‌ سمت‌ راست‌ همان‌ قسمت‌ ها رابراساس‌ تاثير در جذب‌ خوانندگان‌ نشان‌ مي‌ دهند.)



    انتخاب‌ مجلة‌ مناسب‌ :
    قبل‌ از اينكه‌ شروع‌ به‌ نوشتن‌ كنيد بايد مجله‌اي‌ كه‌ مايليد تا مقاله‌اتان‌ در آن‌ چاپ‌ شود، را انتخاب‌ نمائيد. دراغلب‌ موارد انتخاب‌ مجله‌ تحت‌ تاثير ساختار و نوع‌ كار تحقيقي‌ و محتواي‌ مقاله‌اتان‌ قرار مي‌ گيرد. مجلات‌مختلف‌ سبك‌ و قوانين‌ خاصي‌ براي‌ پذيرش‌ مطالب‌ و چاپ‌ آنان‌ دارند. وقتي‌ كه‌ مي‌ خواهيد مجله‌اي‌ راانتخاب‌ نمائيد از خود سوالاتي‌ نظير سؤالات‌ زير را بپرسيد:
    دامنه‌ و موضوعات‌ كاري‌ و نتايج‌ مورد علاقه‌ اين‌ مجله‌ چيست‌ ؟


    جواب‌ اين‌ سوال‌ اغلب‌ در داخل‌ مجله‌ و در پشت‌ جلد چاپ‌ شده‌ است‌ . آنها را بسيار دقيق‌ بخوانيد. كار عبثي‌است‌ اگر يك‌ مقالة‌ تحقيقي‌ را براي‌ مجله‌اي‌ بفرستيد كه‌ فقط‌ كارهاي‌ جمع‌ بندي‌ و بازنگري‌ (reviwe) راچاپ‌ مي‌ نمايد و همچنين‌ بي‌مورد است‌ چنانچه‌ يك‌ مقاله‌ تحقيقي‌ تئوري‌ را براي‌ مجله‌اي‌ بفرستيد كه‌ فقط‌كارهاي‌ عملي‌ و آزمايشگاهي‌ را پذيرفته‌ و چاپ‌ مي‌ نمايد .

    اين‌ مجله‌ هر چند وقت‌ چاپ‌ مي‌ شود؟


    به‌ شكل‌ ـ 3 نگاه‌ كنيد. انتشارات‌ علمي‌ عموماً كند هستند. مجله‌اي‌ كه‌ در سال‌ دوبار چاپ‌ مي‌ شود. احتمال‌و پتانسيل‌ بيشتري‌ براي‌ چاپ‌، مطالعه‌ و بررسي‌ مقاله‌اتان‌ دارد تا مجله‌ اي‌ كه‌ هر ماه‌ چاپ‌ مي‌گردد . بايد ازخودتان‌ اين‌ سؤال‌ را بپرسيد كه‌ "آيا پانزده‌ ماه‌ انتظار براي‌ چاپ‌ مقاله‌، اثر و ارتباط‌ آن‌ با كارهاي‌ مربوطه‌ راتحت‌ تاثير قرار نمي‌ دهد ؟" اگر مقاله‌ بايد سريع‌ چاپ‌ شود مي‌ توانيد آنرا براي‌ يك‌ مجله‌ سريع‌الانتشار(Fast publication) بفرستيد، اما اگر چاپ‌ سريع‌ مقاله‌ ضروري‌ نباشد ، سردبير چنين‌ مجلاتي‌ موظفند كه‌كار شما را عودت‌ دهند .



    شكل‌ 3 ـ تعداد و زمانهاي‌ چاپ‌ هر دو نوع‌ مجله‌ را با يكديگر مقايسه‌ نمائيد مجله‌ سمت‌ چپي‌ هرماه‌ ومجله‌ سمت‌ راستي‌ هر شش‌ ماه‌ چاپ‌ مي‌گردند. به‌ مدّت‌ زمان‌ لازم‌ براي‌ چاپ‌ يك‌ مقاله‌ بطور همزمان‌ براي‌هر دو مجله‌ ارسال‌ شده‌ توجه‌ كنيد، مقالهآي‌ كه‌ در ماه‌ آخر سال‌ ماه‌ 12 رسيده‌ باشد در هر دو مجله‌ هفت‌ ماه‌بعد چاپ‌ مي‌گردد . امّا اگر يك‌ ماه‌ بعد به‌ هر دو مجله‌ برسد در مجله‌ ماهانه‌ با يك‌ ماه‌ تاخير نسبت‌ به‌ مقاله‌اي‌كه‌ در ماه‌ دوازه‌ رسيده‌ يعني‌ باز هم‌ هفت‌ ماه‌ بعد نسبت‌ به‌ زمان‌ ارسال‌ چاپ‌ مي‌گردد ولي‌ همين‌ مقاله‌ براي‌چاپ‌ در مجلة‌ شش‌ ماههانه‌ بايد دوازده‌ ماه‌ انتظار بكشد.


    اين‌ مجله‌ چه‌ نوع‌ مقالاتي‌ را چاپ‌ مي‌ نمايد ؟
    آيا مي‌ توانيد كار خود را بصورت‌ الگو و قالب‌ مجله‌ درآوريد ؟ بسياري‌ از مجلات‌ قالب‌ بندي‌ و ترتيب‌ خاصي‌را بر روي‌ مقالاتي‌ كه‌ چاپ‌ مي‌ نمايند اعمال‌ مي‌ كنند. اگر مقاله‌ شما در قالب‌ دلخواه‌ آنان‌ نباشد آنرا عودت‌مي‌دهند. مثلاً اگر مقاله‌اتان‌ حدود بيست‌ صفحه‌ است‌ و مجله‌ اي‌ فقط‌ مقالات‌ تا پنج‌ صفحه‌ را چاپ‌ مي‌ نمايدطبيعي‌ است‌ كه‌ مقاله‌ شما را نه‌ بخاطر محتواي‌ علمي‌ بلكه‌ بخاطر ساختار مقاله‌ برگشت‌ مي‌دهد.


    آيا شرايط‌ ديگري‌ براي‌ پذيرش‌ مقاله‌ در اين‌ مجله‌ وجود دارد ؟
    بعضي‌ مجلات‌ مقالات‌ را به‌ شرطي‌ قبول‌ مي‌ نمايند كه‌ يكي‌ از نويسندگان‌ آن‌ عضو گروهي‌ باشد كه‌ مجله‌را چاپ‌ مي‌كنند. در بعضي‌ از مجلات‌ بر انجام‌ بعضي‌ تحليلهاي‌ آماري‌ و هم‌ چنين‌ تكرار آزمايشات‌ براي‌حصول‌ دقت‌ بيشتر تأكيد دارند و براي‌ پذيرش‌ مقاله‌، اين‌ نتايج‌ را مي‌ خواهند تعداد زيادي‌ از مجلات‌ براي‌چاپ‌ مقالات‌ هزينه‌ و پول‌ دريافت‌ مي‌ نمايند بدين‌ صورت‌ كه‌ شما براي‌ چاپ‌ مقاله‌اتان‌ بايد مبلغي‌ را بپردازيدكه‌ اين‌ مبلغ‌ معمولا به‌ تعداد صفحاتي‌ كه‌ بصورت‌ نهايي‌ در مجله‌ چاپ‌ مي‌ شود، بستگي‌ دارد. لازم‌ به‌ تذكراست‌ كه‌ اين‌ مبالغ‌ گاهي‌ بسيار زياد و سنگين‌ هستند. حتي‌ برخي‌ از مجلات‌ انتظار دارند كه‌ پول‌ را همراه‌ بادست‌ نوشته‌ هايتان‌ بفرستيد، بدين‌ صورت‌ كه‌ براي‌ ديدن‌ و بررسي‌ مقاله‌اتان‌ هم‌ هزينه‌اي‌ در نظر مي‌گيرند.پس‌ بايد اين‌ شرايط‌ را بدقت‌ مطالعه‌ كرده‌ و چنانچه‌ پول‌ كافي‌ براي‌ اينكار داريد اقدام‌ نمائيد همچنين‌ بعضي‌مجلات‌ هستند كه‌ از نويسندگان‌ كشورهاي‌ خاصي‌ پول‌ دريافت‌ نمي‌ كنند .



    آيا مقاله‌اتان‌ براي‌ چاپ‌ احتياج‌ به‌ شرايط‌ و امكانات‌ خاصي‌ دارد؟
    ممكن‌ است‌ در مقاله‌اتان‌ تعدادي‌ ميگرو گراف‌ الكتروني‌ وجود داشته‌ باشند كه‌ برايتان‌ مهم‌ بوده‌ و بخواهيدحتماً چاپ‌ شوند. پس‌ بايد به‌ دنبال‌ مجلاتي‌ بگرديد كه‌ اين‌ تصاوير را بتوانند واضح‌ و روشن‌ چاپ‌ نمايند. اگرتصاوير رنگي‌ داريد بايد مجله‌اي‌ را بيابيد كه‌ اين‌ تصاوير را بدون‌ دردسر زيادي‌ بپذيرند. امروزه‌ اكثر مجلات‌خيلي‌ بيشتر از آنچه‌ كه‌ مي‌ توانند چاپ‌ نمايند مقاله‌ دريافت‌ مي‌كنند، پس‌ در انتخاب‌ مجله‌، درست‌ و دقيق‌عمل‌ نمائيد تا مقاله‌اتان‌ زودتر و راحت‌ تر چاپ‌ شود و اگر هم‌ پذيرفته‌ نشد آنرا سريعتر عودت‌ دهند تا اتلاف‌وقت‌ كمي‌ داشته‌ باشيد. مجلات‌ معروفتر معمولاً مقالاتي‌ را كه‌ نامناسب‌ بدانند سريعتر رد كرده‌ و پس‌مي‌فرستند براي‌ اينكه‌ مقاله‌اتان‌ شانس‌ بيشتري‌ براي‌ پذيرش‌ داشته‌ باشد، بهتر است‌ مجله‌اي‌ با معروفيت‌ كمتررا انتخاب‌ نماييد ممكن‌ است‌ تمايل‌ زيادي‌ داشته‌ باشيد كه‌ مقاله‌ اتان‌ را در يك‌ مجله‌ بين‌ المللي‌ چاپ‌ نمائيدهرچند اين‌ ايدة‌ خوبي‌ است‌، اما بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ تعداد خوانندگان‌ مجلات‌ بين‌ المللي‌ بسيار بيشتر از تعدادخوانندگان‌ مجلات‌ محلي‌ كشوري‌ است‌ لذا بين‌ كيفيت‌ مقاله‌اتان‌ ، نوع‌ مجله‌ و تعداد خوانندگان‌ آن‌ توازني‌برقرار نمائيد . بايد در اينحالت‌ تمام‌ عوامل‌ موثر را مدنظر قرار دهيد، مثلاً آيا مقاله‌اتان‌ بقدر كافي‌ مناسب‌است‌ تا براي‌ بهترين‌ مجلات‌ فرستاده‌ شود ؟ شايد نباشد، پس‌ بهتر است‌ آنرا براي‌ مجله‌ اي‌ با شهرت‌ كمتربفرستيد تا شانس‌ بيشتري‌ براي‌ پذيرفته‌ شدن‌ و چاپ‌ داشته‌ باشد .




    سبك‌ نگارش‌ مجله‌ :
    بعد از اينكه‌ مجله‌ اي‌ را انتخاب‌ نموديد بايد شروع‌ به‌ آماده‌ كردن‌ دست‌ نوشته‌ هايتان‌ بر طبق‌ سبك‌ وساختار موردقبول‌ آن‌ مجله‌ نمائيد. اكثر مجلات‌ راهنماي‌ جزئيات‌ مربوط‌ به‌ پذيرش‌ و چاپ‌ مقالات‌ را براي‌نويسندگان‌ تحت‌ عنوان‌ « اطلاعات‌ براي‌ مقاله‌ نويسان‌ » در صفحات‌ اوليه‌ اولين‌ شماره‌ خود در ابتداي‌ هر سال‌ميلادي‌ ويا در كتابچه‌ هاي‌ كوچك‌ مجزايي‌ چاپ‌ مي‌ نمايند ، پس‌ بايد با مجله‌ تماس‌ گرفته‌ و آن‌ راهنما راتقاضا نمائيد يا اينكه‌ از نمونه‌ مجله‌ موجود در كتابخانه‌ كپي‌ بگيريد. همچنين‌ موقع‌ تايپ‌ مقاله‌ بايد مطمئن‌شويد كه‌ تايپ‌ كنندة‌ مقاله‌ از دستورالعمل‌ و قالب‌ مورد نظر مجله‌ مطلع‌ است‌. طبعاً مطلوب‌ نخواهد بود كه‌راهنما را خودتان‌ خوانده‌ و در جايي‌ قرار داده‌ آنگاه‌ از تايپ‌ كننده‌ بخواهيد مقاله‌اتان‌ را تايپ‌ نمايد .



    براي‌ مقاله‌ خود طرحي‌ بريزيد .
    به‌ نمونه‌ مقالات‌ چاپ‌ شده‌ در مجلة‌ مورد نظر نگاه‌ كرده‌ و تقسيم‌ بندهاي‌ آنها را مد نظر قرار دهيد اين‌ كاربه‌ شما اين‌ ايده‌ و زمينه‌ را مي‌ دهد كه‌ چگونه‌ مقاله‌اتان‌ را تقسيم‌ بندي‌ نمائيد بيشتر مقالات‌ تحقيقي‌ شامل‌قسمت‌ هاي‌ زير هستند :


    مقدمه‌:به‌ سوالات‌ زير پاسخ‌ مي‌ دهد:
    چرا اينكار تحقيقي‌ را انجام‌ دادم‌ ؟ و به‌ دنبال‌ چه‌ چيزي‌ بودم‌ ؟ چه‌ نتايجي‌ بدست‌ آمد؟


    مواد مورد استفاده‌ :
    از چه‌ چيزهايي‌ استفاده‌ نمودم‌ و شما چطور از آنها استفاده‌ كنيد؟


    روشهاي‌ مورد استفاده‌ :

    چه‌ كارهايي‌ انجام‌ دادم‌ و شماچطور آنها راانجام‌ دهيد ؟

    نتايج‌ حاصله‌

    چه‌ چيزهايي‌ اتفاق‌ افتاد ؟

    بحث‌ :

    اين‌ اتفاقات‌ چه‌ معني‌ و مفهومي‌ دارند؟

    نتيجه‌ گيري‌:
    حقايق‌ چه‌ چيزي‌ را بيان‌ مي‌نمايند؟


    تشكرّات‌ :
    چه‌ كساني‌ به‌ من‌ كمك‌ نمودند ؟


    منابع‌ :
    در حين‌ كار و نوشتن‌ متن‌ به‌ تحقيقات‌ چه‌ كساني‌ رجوع‌ نمودم‌ ؟
    بهتر است‌ از طرحي‌ استفاده‌ شود كه‌ در مقالات‌ مجله‌ معمول‌ بوده‌ و استفاده‌ مي‌ شود، زيرا هم‌ سردبير وهم‌ خوانندگان‌ آنراترجيح‌ مي‌ دهند و هم‌اينكه‌ همه‌ با ساختار آن‌ آشنايي‌ دارند. علاوه‌ بر اين‌ ، وجود يك‌ ترتيب‌منطقي‌ دسترسي‌ به‌ اطلاعات‌ را آسان‌تر مي‌ نمايد ولي‌ اگر تقسيم‌ بندي‌ جديد و مناسبي‌ را براي‌ مقاله‌ اتان‌ درنظر گرفته‌ ايد و دلايل‌ خوبي‌ براي‌ تقسيم‌ بنديتان‌ داريد، مي‌ توانيد از روش‌ خودتان‌ در مقاله‌ اتان‌ استفاده‌ نموده‌و آنرا براي‌ سردبير مجله‌ بفرستيد. اگر روش‌ وطرح‌ شما مناسب‌ باشد آنرا مي‌ پذيرند واگر نوع‌ طرح‌ بكار برده‌شده‌ براي‌ ساير موارد هم‌ سودمند باشد ساير مجلات‌ نيز از طرح‌ شما استفاده‌ خواهند نمود.



    قسمت‌ هاي‌ مقاله‌
    سوالاتي‌ كه‌ در حين‌ طرح‌ ريزي‌ قالب‌ مقاله‌ به‌ آنها پاسخ‌ مي‌ دهيد راهنماهاي‌ خوبي‌ براي‌ تقسيم‌ بندي‌ مقاله‌به‌ اجزاء آن‌ هشتند كه‌ مي‌ توان‌ آنها را به‌ صورت‌ زير بيان‌ نمود.
    (1) ـ دليل‌ انجام‌ كار تحقيقي‌
    (2) ـ قبل‌ از انجام‌ تحقيق‌ چه‌ چيزهايي‌ معلوم‌ و چه‌ چيزهايي‌ مجهول‌ بود و چه‌ سير منطقي‌ را براي‌ طراحي‌ وانجام‌ آزمايشات‌ طي‌ نموديد ؟
    (3) ـ چه‌ فرضياتي‌ تحت‌ آزمايش‌ قرار گرفتند و چه‌ نتايجي‌ از آزمايشات‌ انتظار مي‌ رفتند؟
    (4) ـ شرايط‌ و تنظيم‌ هاي‌ آنها كه‌ در حين‌ آزمايش‌ انجام‌ گرفتند .
    (5) ـ طرح‌ و شماي‌ آزمايش‌
    (6) ـ روشهاي‌ مورد استفاده‌
    (7) ـ اطلاعات‌ چطور جمع‌ آوري‌ گرديدند
    (8) ـ روشهاي‌ تحليل‌ اطلاعات‌ و تكنيك‌ هاي‌ آماري‌ بكار گرفته‌ شده‌ .
    (9) ـ نتايج‌ بدست‌ آمده‌
    (10) ـ اعتبار، صحت‌ و معناي‌ نتايج‌ و نتيجه‌اي‌ كه‌ مي‌ توان‌ از آنها گرفت‌.
    (11) ـ بيان‌ و استنباط‌ نتايج‌ و رابطة‌ آنها با ساير كارها
    (12) ـ راهنمائيهايي‌ براي‌ كارها و تحقيقات‌ بعدي‌ در اين‌ زمينه‌
    (13) ـ منابع‌ مفيد براي‌ كارهاي‌ ديگر در اين‌ زمينه‌ .




    تنظيم‌ اشكال‌ و جداول‌ :
    بهتر است‌ كه‌ نتايج‌ خود را قبل‌ و يا در حين‌ نوشتن‌ مقاله‌ بصورت‌ نمودار و جدول‌ درآوريد .
    معمولا اعداد ارقام‌ يا اطلاعات‌ زيادي‌ را در حين‌ تحقيق‌ بدست‌ مي‌ آوريد كه‌ بايد از بين‌ آنها مواردي‌ را انتخاب‌كنيد كه‌ اهداف‌ و نتايج‌ مطرح‌ شده‌ در مقاله‌ را تأييد و تأمين‌ نمايند. وقتي‌ آنها را بصورت‌ نمودار و شكل‌ در مي‌آوريد بهتر مي‌ توانيد تصميم‌ بگيريد كه‌ دقيقاً چه‌ چيزي‌ را مي‌ خواهيد نشان‌ دهيد و مناسب‌ ترين‌ راه‌ براي‌نشان‌ دادن‌ يافته‌ هايتان‌ كدام‌ است‌. بخاطر داشته‌ باشد كه‌ اشكال‌ و جداول‌ دو قسمت‌ بسيار موثر از مقاله‌ دردادن‌ اطلاعات‌ و جذب‌ خوانندگان‌ هستند. بنابراين‌ بايد فكر و وقت‌ زيادي‌ را صرف‌ آنها نمائيد .


    اجراء و سرهم‌ نمودن‌ طرح‌ ريخته‌ شده‌:
    عقيده‌ كلي‌ اين‌ است‌ كه‌ بجاي‌ اينكه‌ يكدفعه‌ بنشيند و سعي‌ كنيد مقاله‌ را از اول‌ تا آخر بنويسيد بايد آنرابطور سيستماتيك‌ و مرحله‌ به‌ مرحله‌ بنويسيد . بهترين‌ روش‌ براي‌ نوشتن‌ مرحله‌ به‌ مرحله‌، داشتن‌ طرح‌ ونقشه‌اي‌ براي‌ مقاله‌ است‌ ، عالي‌ ترين‌ راه‌ براي‌ بهبود طرح‌ ريزي‌ اينستكه‌ به‌ سوالات‌ صفحه‌ شانزده‌ برگشته‌ ودربارة‌ پاسخ‌ آنها تأمل‌ نمائيد در ابتدا به‌ هر يك‌ از سوالات‌ بصورت‌ تك‌ تك‌ نگاه‌ كرده‌ و پاسخ‌ هاي‌ مربوطه‌ راياد داشت‌ نمائيد اين‌ كار در شروع‌ طرح‌ ريزي‌ براي‌ مقاله‌ اتان‌ به‌ شما كمك‌ خواهد نمود . طرح‌ اوليه‌ بصورت‌خلاصه‌ و چند جمله‌ اي‌ بوده‌ و مقاله‌ را بطور كلي‌ مد نظر قرار مي‌ دهد. اما وقتي‌ در اين‌ كار تجربه‌ بيشتري‌ پيدانموديد، مي‌ توانيد قالب‌ بندي‌ كاملي‌ را براي‌ مقاله‌ طرح‌ ريزي‌ نمائيد.


    ابتدا بايد دربارة‌ قسمتهاي‌ اصلي‌ مقاله‌ تصميم‌ بگيريد. اين‌ بدين‌ معني‌ است‌ كه‌ مي‌ توانيد يك‌ طرح‌ اولية‌ قبلي‌داشته‌ باشيد كه‌ در كارها كمكتان‌ كند . بايد براي‌ هر يك‌ از قسمتهاي‌ تقسيم‌ شده‌ نيز يك‌ طرح‌ مجزاي‌ ديگر راايجاد نمائيد. مثلاً مي‌توان‌ قسمت‌ "مواد و روشهاي‌ مورد استفاده‌" از طرح‌ اصلي‌ را سريعا به‌ دو قسمت‌ «موادمورد استفاده‌» و «روشهاي‌ مورد استفاده‌» تقسيم‌ نمود. حال‌ دربارة‌ اينكه‌ از چه‌ موادي‌ براي‌ كار تحقيقي‌استفاده‌ كرده‌ايد، فكر كنيد. علاوه‌ بر اين‌ مي‌ توانيد قسمت‌ «مواد مورد استفاده‌» را بر حسب‌ نوع‌ كار به‌واحدهاي‌ زير تقسيم‌ بندي‌ نمائيد: «مواد شيميائي‌ مورد استفاده‌»، «حيوانات‌ مورد استفاده‌ »، «تجهيزات‌ مورداستفاده‌» و «خاكهاي‌ مورد استفاده‌» و غيره‌.
    سپس‌ شروع‌ به‌ ساختن‌ فهرستي‌ از قسمت‌ ها و تقسيم‌ بنديهاي‌ مربوط‌ به‌ آنها كنيد پس‌ از انجام‌ اينكار به‌مجموعه‌ آنها نگاه‌ كنيد آنچه‌ كه‌ مشاهده‌ مي‌ نمائيد فهرستي‌ از عناوين‌ هر قسمت‌ مي‌ باشد كه‌ همراه‌ با يكديگرآمده‌ اند و قسمت‌ كلي‌ تر «مواد و روشهاي‌ مورد استفاده‌» را مي‌ سازند اكنون‌ مي‌ توانيد براي‌ مقاله‌ اتان‌ طرحي‌را پيشنهاد نموده‌ و بسط‌ دهيد .
    اينكار را مي‌ توانيد براي‌ هر قسمت‌ مقاله‌ انجام‌ داده‌ و سپس‌ برروي‌ واحدهاي‌ كوچكتر هر قسمت‌ هم‌ همين‌كار را اعمال‌ نماييد و در هر قسمت‌ از خود بپرسيد كه‌ چه‌ مي‌ خواهيد بگوئيد و چه‌ چيزهايي‌ بايد در اين‌قسمت‌ وجود داشته‌ باشد . در مورد هر قسمت‌ نيز يادداشتهايي‌ راجع‌ به‌ اينكه‌ در آنجا چه‌ چيزي‌ بايد گفته‌ وتوصيف‌ شود بنويسيد .

    تقسيم‌ بندي‌ ومشخص‌ نمودن‌ مطالبي‌ كه‌ در هر قسمت‌ بايد توصيف‌ شود كار مشكلي‌ نيست‌ و به‌ آساني‌قابل‌ تشخيص‌ مي‌ باشد از آنجا كه‌ آزمايشات‌ را بصورت‌ مجزا انجام‌ داده‌ايد و نتايج‌ آنها مشخص‌ بودند و اينكه‌در هر قسمت‌ بدنبال‌ مطلب‌ خاصي‌ بوديد لذا هر يك‌ از اين‌ قسمت‌ هاي‌ مجزا و يا هر يك‌ از آزمايشات‌ رامي‌توانيد به‌ عنوان‌ بخش‌ هاي‌ مستقل‌ درنظر بگيريد اين‌ نوع‌ تقسيم‌ بندي‌ از اين‌ جهت‌ آسان‌ و مفيد خواهد بودكه‌ شما را هدايت‌ مي‌ نمايد كه‌ در هر بخش‌ چه‌ چيزي‌ را بيان‌ كنيد . در واقع‌ مطالبي‌ كه‌ در اينجا مطرح‌ شدندبيانگر اين‌ نكته‌اند كه‌ در هر قسمت‌ از مقاله‌ چه‌ چيزي‌ بايد ذكر گردد. توضيحات‌ كامل‌ دراين‌ باره‌ را در صفحه‌32 خواهيدديد.

    ساير قسمت‌ هاي‌ مقاله‌ را شبيه‌ به‌ اين‌ قسمت‌ انجام‌ داده‌ و فهرستي‌ از عنوانها را جمع‌ آوري‌ كنيد اگر اينكار راانجام‌ دهيد در نهايت‌ طرحي‌ از مقاله‌ را در جلوي‌ خود خواهيد داشت‌.
    حال‌ مي‌ توانيد كار را متوقف‌ كرده‌ و راجع‌ به‌ طرح‌ خود فكر كنيد.
    چه‌ چيزي‌ را جا انداخته‌ ايد ؟ آيا براي‌ هر قسمت‌ از كارتان‌ عنواني‌ را يافته‌ ايد ؟ آيا چيزي‌ را تكرار كرده‌ ايد ؟آيا عنواني‌ را بايد براي‌ قسمت‌ ديگري‌ قرار دهيد ؟
    براي‌ اين‌ قسمت‌ وقت‌ صرف‌ كنيد زيرا در نهايت‌ كارتان‌ را ساده‌ تر مي‌ نمايد . نوشتن‌ از روي‌ طرح‌ هميشه‌آسانتر و ساده‌ تر از نوشتن‌ كل‌ مقاله‌ بصورت‌ ذهني‌ و يكدفعه‌ مي‌ باشد .


    از طرحي‌ كه‌ ريخته‌ايد استفاده‌ نماييد .
    حالا شما استاد و بناي‌ طرح‌ خود هستيد حال‌ چه‌ بايد بكنيد ؟
    بعضي‌ افراد در اينحالت‌ شروع‌ به‌ نوشتن‌ مي‌ نمايند زيرا احساس‌ مي‌ كنند كه‌ همه‌ چيز را راجع‌ به‌ آنچه‌مي‌خواهند بگويند مي‌ دانند. اين‌ حالت‌ خوبي‌ بوده‌ و مزيتي‌ براي‌ آنان‌ محسوب‌ مي‌ شود اما اگر اينحالت‌ درشما وجود ندارد بايد قبل‌ از شروع‌ به‌ نوشتن‌ روش‌ مرحله‌ به‌ مرحله‌ خود را ادامه‌ دهيد .
    نبايد اين‌ احساس‌ را داشته‌ باشيد كه‌ مي‌توانيد طرحي‌ را براي‌ تمام‌ مقاله‌ اتان‌ در يك‌ مرحله‌ و با يكبارنشستن‌ و فكر كردن‌ بوجود آوريد. زمان‌ طرح‌ ريزي‌ ساختار و قالب‌ مقاله‌ و همچنين‌ زمان‌ نوشتن‌ آنرا باوقت‌ وساعات‌ كارتان‌ تنظيم‌ نمائيد، يك‌ دفترچه‌ و يا يك‌ سري‌ كارت‌ همراه‌ خود داشته‌ باشيد تا هر وقت‌ فكري‌ به‌ذهنتان‌ رسيد آنرا فوراً يادداشت‌ نمائيد . اينكار مخصوصاً براي‌ نوشتن‌ قسمت‌ بحث‌(Discussion) مقاله‌ كه‌هميشه‌ نياز به‌ فكر و تعمق‌ زياد همراه‌ با تفسير و تعبير نتايج‌ دارد مفيد ميباشد . اغلب‌ اوقات‌ ايد ه‌ ها و فكرهاي‌خوب‌ و يا حتي‌ يك‌ جمله‌ توصيفي‌ زيبا بطور ناگهاني‌ به‌ فكر انسان‌ مي‌ رسند و شما بايد بتوانيد در اينحالت‌ آنهارا بسرعت‌ يادداشت‌ نمائيد و گرنه‌ فراموش‌ مي‌ شوند .


    بعد از نوشتن‌ اين‌ نكات‌ و يادداشت‌ ها، آنها را با هم‌ در يك‌ جعبه‌ يا فايل‌ يا هر جاي‌ ديگري‌ كه‌ مناسب‌ باشدقرار دهيد، هر كدام‌ را مشخص‌ نموده‌ و برچسب‌ بزنيد .
    بعداز نوشتن‌ هر يادداشت‌ آن‌ را در كنار ساير يادداشت‌ هايي‌ كه‌ مربوط‌ به‌ يك‌ قسمت‌ از مقاله‌ مي‌ شوند قراردهيد .
    اين‌ مطالب‌ را نگه‌ داريد تا در موقعي‌ كه‌ سرحال‌ هستيد مثل‌ صبح‌، آنها را بررسي‌ نموده‌، جملات‌ را مرتب‌كرده‌ و متن‌ مربوط‌ به‌ هرقسمت‌ از مقاله‌ اتان‌ را بسازيد و بنويسيد. در حقيقت‌ كاري‌ كه‌ حالا بايد انجام‌ دهيدكنار هم‌ گذاشتن‌ متن‌ هر قسمت‌ و نوشتن‌ كل‌ مقاله‌ است‌. قسمت‌ مشكل‌ كار كه‌ همان‌ فكر كردن‌ براي‌ نوشتن‌مقاله‌ بود، تمام‌ شده‌ و گذشته‌ است‌ حال‌ بايد با مرور يادداشت‌ هاي‌ خود جملات‌ مناسب‌ مربوط‌ به‌ هر قسمت‌را بنويسيد با انجام‌ اينكار براي‌ هر قسمت‌، مقاله‌ خود بخود نوشته‌ مي‌ شود .



    منابع‌ مورد استفاده‌ را بياد داشته‌ باشيد
    هنگام‌ طرح‌ ريزي‌ ساختار و قالب‌ كلي‌ مقاله‌ و يا هنگام‌ يادداشت‌ برداري‌ بايد يك‌ يادداشت‌ و فهرست‌ هم‌براي‌ منابع‌ مورد استفاده‌ تهيه‌ نمائيد . زيرا بعداً مي‌ خواهيد از آنها در متن‌ ياد كنيد و يا در پايان‌ مقاله‌ فهرستي‌از منابع‌ مورد استفاده‌ را لازم‌ داريد كه‌ داشتن‌ اين‌ يادداشت‌ مفيد مي‌ باشد .


    بازنگري‌ و كنترل‌ مطالب‌ مورد استفاده‌:
    حالا موقع‌ خوبي‌ است‌ كه‌ به‌ عقب‌ برگشته‌ و ببينديد كه‌ چه‌ كرده‌ ايد شواهد و نتايج‌ خود را كنترل‌ نمائيد . آياهمة‌ آنها مرتبط‌ و سازگار با موضوع‌ مطرح‌ شده‌ در مقاله‌ مي‌باشند و آيا ذكر همة‌ آنها در مقاله‌ لازم‌ است‌ ؟ آياهنوز مايل‌ به‌ چاپ‌ مقاله‌ هستيد ؟ آيا يك‌ جدول‌ مي‌ تواند مثل‌ يك‌ نمودار نتايج‌ كار شما را بيان‌ نمايد ؟ آياواقعاً نياز است‌ تمام‌ اطلاعات‌ بصورت‌ جدول‌ بيايند ؟ آيا آنها را نمي‌ توان‌ با استفاده‌ از شكل‌، بهتر بيان‌ نمود؟آيا رسم‌ يك‌ خط‌ مشخص‌ ، بهتر از شكل‌ مبهمي‌ كه‌ داريد نيست‌ ؟ آيا چيزي‌ را جا نيانداخته‌ايد؟ آيا به‌ اندازه‌كافي‌ وارد جزئيات‌ شده‌ ايد و يا اينكه‌ نه‌ كافي‌ نيست‌ ؟ اگر اين‌ بررسي‌ ها توسط‌ شما صورت‌ نگيرد ، مطمئناًسردبير و داور مقاله‌ اينكار را خواهند نمود.
    سعي‌ كنيد در اينجا مشكل‌ ترين‌ سوالات‌ را از خود بپرسيد زيرا هنوز درگير نوشتن‌ مقاله‌ نشده‌ايد و مي‌توانيد ساختار مقاله‌ را تغيير دهيد .



    طرح‌ كاملي‌ را قبل‌ از شروع‌ به‌ نوشتن‌ آماده‌ كنيد :
    قبل‌ از اينكه‌ شروع‌ به‌ نوشتن‌ كنيد دربارة‌ آنچه‌ كه‌ مي‌ خواهيد بنويسيد فكر كنيد و براي‌ شروع‌ به‌ نوشتن‌ابتدا با درست‌ كردن‌ يادداشت‌ هاي‌ كلي‌ و كامل‌ براي‌ خود طرحي‌ بسازيد تا بدين‌ وسيله‌ در وقت‌ صرفه‌ جويي‌نمائيد. هر قسمت‌ از طرح‌ را به‌ چندين‌ قسمت‌ كوچكتر تقسيم‌ كرده‌ و براي‌ هر قسمت‌ عنوانهايي‌ را انتخاب‌كنيد كه‌ بيانگر مطالب‌ مطرح‌ شده‌ در آن‌ باشد فقط‌ بعد از انجام‌ اين‌ كارها بايد راجع‌ به‌ نوشتن‌ فكر كنيد؟



    شروع‌ به‌ نوشتن‌ كنيد :
    گاهي‌ شروع‌ كردن‌ به‌ نوشتن‌ مشكل‌ است‌. يك‌ راه‌ چاره‌ اينست‌ كه‌ از ساده‌ ترين‌ قسمت‌ مقاله‌ كه‌ قسمت‌"مواد و روشهاي‌ مورد استفاده‌ است‌" شروع‌ كنيد. اين‌ قسمت‌ در واقع‌ توصيف‌ ساده‌اي‌ است‌ از آنچه‌ استفاده‌نموده‌ و انجام‌ داده‌ايد .
    سپس‌ مي‌ توانيد به‌ قسمت‌ "نتايج‌ حاصله‌" رفته‌ و از آنجا شروع‌ نمائيد، زيرا در اين‌ قسمت‌ فقط‌ راجع‌ به‌آنچه‌ اتفاق‌ افتاده‌ صحبت‌ مي‌كنيد بعد از اين‌ مراحل‌ بايد با مقاله‌ عجين‌ شده‌ و آمادگي‌ آنرا داشته‌ باشيد كه‌مشكل‌ترين‌ قسمت‌ مقاله‌ يعني‌ قسمت‌ تعبير و تفسير نتايج‌ را كه‌ تحت‌ عنوان‌ "بحث‌" از آن‌ ياد مي‌ شود شروع‌كنيد .


    راه‌ ديگر براي‌ سعي‌ در نوشتن‌ اين‌ است‌ كه‌ از مشكل‌ ترين‌ قسمت‌ مقاله‌ كه‌ همان‌ قسمت‌ "بحث‌" است‌ شروع‌كنيد كه‌ تعبير و توصيف‌ هاي‌ زياد و افكار مستقل‌ و عميقي‌ را مي‌ طلبد بعد از اينكار هر قسمت‌ ديگري‌ را كه‌بخواهيد انجام‌ دهيد ساده‌ تر است‌ .
    روز كاري‌ و تعداد ساعاتي‌ را كه‌ كار مي‌ كنيد و همچنين‌ مدت‌ زماني‌ كه‌ مي‌ توانيد بر روي‌ مقاله‌ خود وقت‌بگذاريد رادر نظر داشته‌ باشيد. بسياري‌ از مردم‌ نمي‌ توانند براي‌ مدت‌ زيادي‌ روي‌ صندلي‌ نشسته‌ و بنويسندزيرا بايد يكساعت‌ را در اينجا باشند و ساعات‌ ديگر را در جاي‌ ديگري‌ كار نمايند. بعضي‌ ممكن‌ است‌ در خانه‌روي‌ مقاله‌ كار كنند در حاليكه‌ افراد خانواده‌ در اطرافشان‌ در رفت‌ و آمد و حركت‌ مي‌باشند وقتي‌ كه‌ مدت‌ كاركردن‌ شما روي‌ مقاله‌ قطع‌ و وصل‌ شود فكرتان‌ پريشان‌ مي‌ گردد ، پس‌ چيزي‌ كه‌ نياز داريد داشتن‌ يك‌ روش‌كاري‌ است‌ كه‌ با توجه‌ به‌ مدت‌ زماني‌ كه‌ در اختيار داريد و نحوة‌ نوشتن‌ مقاله‌ در اين‌ مدت‌، سازگار و مناسب‌باشد . نحوه‌ كار شما بايد طوري‌ باشد كه‌ هر وقت‌ توانستيد و وقت‌ داشتيد بتوانيد روي‌ نوشتن‌ مقاله‌ كار كنيد .
    دراين‌ مرحله‌ بايد هر قسمت‌ از مقاله‌ را بعنوان‌ يك‌ قسمت‌ مجزا و كامل‌ در نظر گرفته‌ و هر گاه‌ وقت‌ داشتيدطرح‌ اصلي‌ خود را مرور كرده‌ ، در كنار عنوانها علامت‌ گذارده‌ و هر عنوان‌ را تحت‌ بررسي‌ قرار دهيد درباره‌مطلب‌ هر قسمت‌ بينديشيد و هرچه‌ را كه‌ به‌ ذهنتان‌ مي‌آيد ، يادداشت‌ نماييد . يادداشتهاي‌ كوچك‌ شمامي‌تواند يك‌ يا چند ، طرح‌ رسم‌ يك‌ نمودار و يا ايجاد يك‌ قسمت‌ كوچكتر در قسمت‌ فعلي‌ باشد . در فرصت‌مقتضي‌ ، يادداشتها را وارد نموده‌ و آنها را مرتب‌ نماييد.
    انجام‌ اين‌ كار وقسمت‌ بندي‌ كل‌ مقاله‌ به‌ شما اين‌ امكان‌ را مي‌ دهد تا قسمت‌ خاصي‌ را كه‌ با آن‌ كار داريد،بياد داشته‌ باشيد و لزومي‌ نباشد تا كل‌ مقاله‌ و تقسيم‌ بنديهاي‌ آن‌ را در ذهنتان‌ نگه‌ داريد.



    اولين‌ نسخه‌ مقاله‌اتان‌ را بنويسيد.
    بعد از اينكه‌ تمام‌ مطالب‌ مورد نظر را دسته‌ بندي‌ كرديد و اشكال‌ و جداول‌ را رسم‌ كرده‌ و آماده‌ نموديد ويادداشت‌هاي‌ جمع‌ آوري‌ شده‌ را در يك‌ مجموعه‌ به‌ ترتيبي‌ كه‌ مي‌ خواهيد قرار داديد رسماً آماده‌ نوشتن‌هستيد شروع‌ به‌ نوشتن‌ كنيد و تا آنجا كه‌ مي‌ توانيد سريع‌ بنويسيد. راجع‌ به‌ زبان‌ نوشتن‌، اصول‌ دستور زبان‌(گرامري‌ ) ، سبك‌ و آئين‌ نگارش‌ و املاي‌ صحيح‌ لغات‌ و .... نگران‌ نباشيد .
    فقط‌ تا آنجا كه‌ ممكن‌ است‌ هر چيزي‌ را كه‌ روي‌ آن‌ كار كرده‌ايد و نكات‌ آن‌ در ذهنتان‌ واضح‌ و روشن‌ است‌را در قسمت‌ خودش‌ بياوريد سعي‌ كنيد ساده‌ بنويسيد چيزهائيكه‌ هم‌ اكنون‌ مي‌ نويسيد مبنايي‌ براي‌ كار ها وتصحيحات‌ بعدي‌ است‌ زيرا هميشه‌ آسانتر است‌ كه‌ براي‌ تصحيح‌ مطالب‌ به‌ عقب‌ برگشته‌ و موضوع‌ متن‌ راتحصيح‌ نمائيد تا اينكه‌ بخواهيد از اوّل‌ دوباره‌ نويسي‌ كنيد .
    نيازي‌ نيست‌ اين‌ نسخه‌ يا دست‌ نوشته‌ اوّلي‌ تميز باشد چون‌ بعدا فقط‌ به‌ آن‌ نگاه‌ كرده‌ و مطالب‌ را از آن‌ مي‌خوانيد و آنرا بجايي‌ نمي‌ فرستيد .




    توجه‌ به‌ محتوي‌ علمي‌ مقاله‌ :
    اگر مي‌ خواهيد مقاله‌ را براي‌ مجله‌ اي‌ بفرستيد كه‌ به‌ زبان‌ انگليسي‌ چاپ‌ مي‌ شود بهتر است‌ ابتدا دست‌نوشته‌ را به‌ زبان‌ مادريتان‌ نوشته‌ و سپس‌ آنها را به‌ انگليسي‌ ترجمة‌ نمائيد . اگر چه‌ براي‌ بعضي‌ از افراد نوشتن‌يكباره‌ آن‌ بصورت‌ انگليسي‌، راحت‌ تر از نوشتن‌ به‌ زبان‌ مادريشان‌ وسپس‌ ترجمه‌ اش‌ است‌ زيرا در ترجمه‌ اززبان‌ خودشان‌ به‌ زبان‌ انگليسي‌ مشكل‌ دارند .
    در دست‌ نوشته‌ اولتان‌ حتي‌ مي‌ توانيد از مخلوطي‌ از زبانها استفاده‌ نمائيد براي‌ عبارات‌ فني‌ و عملي‌ از لغات‌انگليسي‌ ودر ساير موارد از زبان‌ خودتان‌ استفاده‌ كنيد. هنگام‌ نوشتن‌ دست‌ نوشته‌ اتان‌ مي‌ توانيد از هر گونه‌محففّي‌ كه‌ خواستيد استفاده‌ كنيد، زيرا اين‌ محفف‌ها بخصوص‌ براي‌ اسامي‌ و عنوانهاي‌ طولاني‌ مفيد هستنداگر چه‌ در اغلب‌ مجلات‌ استفاده‌ از محفف‌ ها از قواعد مشخص‌ و دقيقي‌ پيروي‌ مي‌نمايد اين‌ محفف‌ ها درمجله‌ بجاي‌ عنوان‌ اسامي‌ و عبارات‌ پذيرفته‌ شده‌اند. هنگاميكه‌ دست‌ نوشته‌ ها يا نسخه‌ ها ي‌ بعدي‌ مقاله‌ راآماده‌ مي‌ كنيد بايد مراقب‌ باشيد تا از واحدها، نامهاي‌ بين‌ المللي‌ ، مخفف‌ها، حالات‌ صحيح‌ لغات‌ و نام‌درست‌ اجزاء و غيره‌ كه‌ در مجله‌ مورد نظر شما مورد قبول‌ و پذيرش‌ است‌ استفاده‌ نمائيد .
    مهمترين‌ كار در اين‌ مرحله‌ اينستكه‌ دست‌ نوشته‌ اتان‌ را به‌ شكل‌ انگليسي‌ نوشتاري‌ تبديل‌ و تطبيق‌ نمائيد. كارهر قسمت‌ را قبل‌ از شروع‌ قسمت‌ ديگر به‌ اتمام‌ برسانيد و تا زمانيكه‌ كل‌ نوشتن‌ پايان‌ نيافته‌ شروع‌ به‌ بازنگري‌و اصلاح‌ بخش‌ هاي‌ قبلي‌ نكنيد . كه‌ اينكار ازنظر عملي‌ بهتر است‌. قيمت‌ كاغذ چندان‌ گران‌ نيست‌ در مصرف‌آن‌ صرفه‌ جويي‌ نكنيد .
    در حاشيه‌ وبين‌ خطوط‌ به‌ اندازه‌ كافي‌ فضاي‌ خالي‌ بگذاريد چون‌ حتما دوباره‌ دست‌ نوشته‌ اتان‌ را بازخواني‌خواهيد نمود وحتماً به‌ جاي‌ خالي‌ براي‌ انجام‌ تصحيحات‌ نياز داريد اگر بادست‌ مي‌ نويسيد . بهترين‌ چيز براي‌نوشتن‌ روي‌ آن‌ كاغذ خط‌ دار است‌ كه‌ فاصله‌ بين‌ خطوط‌ و خط‌ شما را كنترل‌ مي‌نمايند كاغذهاي‌ چاپگرهاي‌قديمي‌ بهترين‌ نوع‌ اين‌ گونه‌ كاغذهاي‌ خط‌ دار هستند اگر دست‌ نوشته‌ هايتان‌ را تايپ‌ مي‌ نمائيد دو برابر فضاي‌معمول‌ بين‌ خطوط‌ را براي‌ تايپ‌ مطالبتان‌ اعمال‌ كنيد در اينصورت‌ فضاي‌ خالي‌ اضافي‌ براي‌ اعمال‌تصحيحاتتان‌ خواهيد داشت‌ .




    تصحيح‌ و بازنگري‌ اولين‌ دست‌ نوشتة‌
    هنگاميكه‌ اولين‌ تلاشتان‌ در نوشتن‌ پايان‌ يافت‌ ميتوانيد شروع‌ به‌ بازنگري‌ و تصحيح‌ نوشته‌ خود كنيدبخاطر داشته‌ باشيد مراحل‌ زيادي‌ تا چاپ‌ مقاله‌ اتان‌ وجود دارد و در هر مرحله‌ دست‌ نوشته‌ هايتان‌ نياز به‌تصحيح‌ و دست‌ كاري‌ دارند و شمابايد هميشه‌ براي‌ اعمال‌ تصحيحات‌ بر روي‌ نوشته‌ هايتان‌ آماده‌ باشيد.همچنين‌ بيادداشته‌ باشيد كه‌ در اين‌ مرحله‌ محتواي‌ علمي‌ مقاله‌، موضوع‌ اصلي‌ مي‌ باشد و بايد راجع‌ به‌ اين‌موضوع‌ حساسيت‌ داشته‌ باشيد. پس‌ انرژي‌ خود را با نگران‌ بودن‌ دربارة‌ گرامر و آئين‌ نگارش‌ متن‌ نوشته‌هايتان‌ تلف‌ نكنيد هنگاميكه‌ آنچه‌ را كه‌ نوشته‌ايد مطالعه‌ مي‌ نمائيد از خودتان‌ سوالاتي‌ نظير سوالات‌ زير رابپرسيد :
    ــ آيا تمام‌ قسمت‌ هاي‌ مقاله‌ بدرستي‌ توصيف‌ شده‌ اند ؟
    ــ آيا به‌ تغييراتي‌ كلي‌ و اساسي‌ نياز است‌ ؟
    ــ آيا سير و آهنگ‌ مقاله‌ يا نوشته‌، منطقي‌ است‌ ؟
    ــ آيا نحوة‌ بيان‌، رسا و كافي‌ است‌ ؟
    ــ آيا تمام‌ متن‌ نوشته‌ شده‌ لازم‌ است‌؟
    ــ آيا نمي‌ توان‌ هيچ‌ يك‌ از شكلها و يا جداول‌ را حذف‌ و يا درهم‌ ادغام‌ نمود ؟
    ــ آيا قسمت‌ هاي‌ متن‌ در جاي‌ صحيح‌ و درست‌ خود قرار گرفته‌ اند ؟
    ــ آيا توالي‌ پاراگرافها صحيح‌ است‌ ؟
    ــ آيا تعداد عنوان‌ ها و قسمت‌ هاي‌ كوچكتر آنها كافي‌ است‌ ؟
    اهدافي‌ كه‌ از نوشتن‌ وكنترل‌ دست‌ نوشته‌ ها دنبال‌ مي‌ شود :
    چند چيز است‌ كه‌ هنگام‌ نوشتن‌ دست‌ نوشته‌هاي‌ مقاله‌ بايد آنها را رعايت‌ نمائيد. شما بايد محتواي‌ علمي‌مقاله‌ را تا حصول‌ اطمينان‌ از درستي‌ آن‌ كنترل‌ نمائيد. مقاله‌ را براي‌ مدت‌ چند روز يا چند هفته‌ كناري‌ گذاشته‌وسپس‌ دوباره‌ آنرا بخوانيد. چند نسخه‌ از مقاله‌ را به‌ افراد ديگر بدهيد تا آنرا خوانده‌ و نقد كنند. مقاله‌ را از نظرزبان‌ و سبك‌ نوشتاري‌ كنترل‌ نمائيد .


    دست‌ نوشته‌ اي‌ آماده‌ كنيد كه‌ در حد ارائه‌ به‌ يك‌ مجله‌ باشد
    مجموع‌ اين‌ بررسي‌ها بايد مقاله‌ را از هر نظر قابل‌ فهم‌ و قابل‌ قبول‌ نمايد. اين‌ كار ممكن‌ است‌ تا نوشته‌ هاي‌ دوم‌و سوم‌ هم‌ ادامه‌ پيدا كند ولي‌ اجباري‌ به‌ اجراي‌ اين‌ روش‌ و اين‌ سيستم‌ نيست‌ يعني‌ لازم‌ نيست‌ تا دست‌ نوشته‌هاي‌ دوم‌ وسوم‌ برسد زيرا ممكن‌ است‌ تمام‌ اين‌ خواسته‌ ها در همان‌ مرحله‌ اول‌ و يا در مرحله‌ خاصي‌ ازنگارش‌ حاصل‌ شود.



    نسخه‌ دست‌ نويس‌ دوم‌ مقاله‌:
    وقتي‌ كه‌ كنترل‌ و بازنگري‌ دست‌ نوشتة‌ اولتان‌ را انجام‌ داديد بطور منطقي‌ دست‌ نوشتة‌ دومتان‌ را دردست‌داريد. از نقطه‌ نظر فيزيكي‌ يك‌ دست‌ نوشته‌ را فقط‌ براي‌ چند بار محدود مي‌ توانيد بازنگري‌ كرده‌ و تغييردهيد زيرا پس‌ از آن‌ صفحه‌ پر از تغييرات‌ شده‌ و بايد دوباره‌ آنرا تايپ‌ نموده‌ و تغييرات‌ جديد را برروي‌ آن‌انجام‌ دهيد . در اين‌ مرحله‌ باز هم‌ تمامي‌ توجه‌ تان‌ بايد بر روي‌ محتواي‌ علمي‌ مقاله‌ باشد. اگر در حال‌ ايجادتغييرات‌ كلي‌ بر روي‌ متن‌ هستيد راجع‌ به‌ مسائل‌ جزئي‌ مثل‌ تصحيح‌ هجي‌ و املاي‌ كلمات‌ نگراني‌ نداشته‌باشيد.
    بعد از اينكه‌ از حالت‌ و فرم‌ كارتان‌ راضي‌ شديد و پذيرفتيد كه‌ دست‌ نوشته‌ دوم‌ شما خوب‌ است‌ آنرابصورت‌ زيبا و دقيق‌ تايپ‌ نمائيد. بهتر است‌ كه‌ قالب‌ تايپ‌ شما شبيه‌ مجله‌ اي‌ باشد كه‌ مي‌ خواهيد مقاله‌ رابراي‌ آن‌ بفرستيد. كار بعدي‌ اين‌ است‌ كه‌ مقاله‌ را به‌ دوستان‌ و يا همكاراني‌ كه‌ در رشته‌ تخصصي‌ شما مهارت‌دارند داده‌ و از آنها بخواهيد تا راجع‌ به‌ محتواي‌ علمي‌ و منطقي‌ بودن‌ بيان‌ نوشته‌اتان‌ نظر بدهند و نكات‌ مبهم‌ ونارسا را گوشزد كنند . و همچنين‌ براي‌ بهتر شدن‌ و پيشرفت‌ مقاله‌ اتان‌ راهنمائيهايي‌ را نيز به‌ شما ارائه‌ دهند .
    مطلب‌ مهم‌ ديگري‌ كه‌ قابل‌ ذكر مي‌ باشد اينستكه‌ كه‌ بايد مقاله‌ اتان‌ را براي‌ مدتي‌ مثلا چند روز يا چند هفته‌كناري‌ بگذاريد و بعد به‌ آن‌ رجوع‌ كرده‌ و آنرا دوباره‌ بخوانيد. ممكن‌ است‌ بعد از خواندن‌ مقاله‌ نسبت‌ به‌ تعدادنكات‌ و ايراداتي‌ كه‌ براي‌ اصلاح‌ مي‌يابيد تعجب‌ نمائيد .
    بعد از مدت‌ كوتاهي‌ از اين‌ كار ديدگاهي‌ بدست‌ مي‌ آوريد كه‌ به‌ شما اين‌ اجازه‌ را مي‌ دهد تا راجع‌ به‌ نوشته‌خودتان‌ داوري‌ و اظهار نظر نمائيد .
    بعد از انجام‌ تغييرات‌ و بازنگريهاي‌ فوق‌ جهت‌ داشتن‌ نسخه‌ تميزي‌ از مقاله‌، آنرا بر روي‌ كاغذ تايپ‌ نماييد.پس‌ از اين‌ مرحله‌ ، شما نسخه‌ دست‌ نويس‌ سوم‌ مقاله‌ اتان‌ را در اختيار داريد.



    نسخه‌ دست‌ نويس‌ سوم‌ مقاله‌ :
    در اين‌ موقعيت‌ بايد از محتوا و ساختار علمي‌ مقاله‌ اتان‌ مطمئن‌ باشيد، حالا بايد مطمئن‌ شويد كه‌ مقاله‌براحتي‌ قابل‌ خواندن‌ بوده‌ و پيام‌ آن‌ قابل‌ درك‌ است‌ ( شكل‌ 5 ) اين‌ نكتة‌ خيلي‌ مهمي‌ است‌ زيرا اگر خوانندگان‌مقاله‌ نفهمند سعي‌ در گفتن‌ چه‌ چيزي‌ داشتيد نتابج‌ كارتان‌ ارزشي‌ نخواهد داشت‌ و در واقع‌ وقت‌ خود رابيهوده‌ برسر نوشتن‌ مقاله‌ تلف‌ نموده‌ ايد هر مقاله‌ بايد براي‌ خواننده‌ روشن‌ و واضح‌ باشد و اين‌ از جمله‌مطالبي‌ است‌ كه‌ سردبيران‌ به‌ آن‌ توجه‌ مي‌ نمايند و شما بايد به‌ خوبي‌ آنرا رعايت‌ كنيد.
    در اين‌ راهنما بخشي‌ براي‌ توصيف‌ و چگونگي‌ سبك‌ نگارش‌ انگليسي‌ و علمي‌ اختصاص‌ داده‌ شده‌ است‌كه‌ از صفحه‌ 55 شروع‌ مي‌شود. بايد مطالب‌ و قواعدي‌ كه‌ در آنجا نوشته‌ شده‌ را در اين‌ مرحله‌ از نوشتن‌ مقاله‌اتان‌ رعايت‌ نمائيد .
    بعد از انجام‌ اين‌ كار مي‌ توانيد مقاله‌ اتان‌ را بصورت‌ نهايي‌ كه‌ مورد نظر مجله‌ است‌ آماده‌ كنيد .
    بيادداشته‌ باشيد كه‌ پيام‌ علمي‌ اتان‌ در مقاله‌ مهمترين‌ مطلب‌ بوده‌ و سبك‌ نوشتاري‌ در ردة‌ دوم‌ اهميت‌ مي‌باشد. بنابراين‌ هر وقت‌ كه‌ املاء و ساخت‌ كلمات‌ درست‌ بود و آنچه‌ را كه‌ مي‌ خواهيد بيان‌ كنيد واضح‌ است‌نبايد وقت‌ خود را با فكر كردن‌ راجع‌ به‌ اينكه‌ چطور مي‌توان‌ با جملات‌ قشنگتر وبهتر منظور مقاله‌ را رساند؟تلف‌ نمائيد اينكار را به‌ عهدة‌ سردبير مجله‌ بگذاريد .



    شكل‌ ـ 5: هدف‌ از نوشتن‌ مقاله‌، رساندن‌ پيام‌ بطور واضح‌ و انتقال‌ كامل‌ آن‌ به‌ گيرنده‌ و كاهش‌ نواقص‌ در طي‌اين‌ مراحل‌ نوشتن‌ است‌ .



    منابع‌ مورد استفاده‌ را كنترل‌ نمائيد :
    در اين‌ مرحله‌ بايد كنترل‌ كنيد كه‌ تمام‌ منابع‌ نام‌ برده‌ شده‌ در فهرست‌ منابع‌، در متن‌ وجود داشته‌ باشند وسپس‌ بر عكس‌ عمل‌ نمائيد و كنترل‌ كنيد و ببينيد كه‌ آيا تمام‌ منابعي‌ كه‌ در متن‌ مقاله‌ از آنها نام‌ برده‌ ايد درفهرست‌ منابع‌ و مآخذ وجود دارند چرا بايد اينكارها را انجام‌ داد ؟ از آنجا كه‌ در طي‌ تصحيحات‌ قسمتهايي‌ رابه‌ مقاله‌ اضافه‌ و يا كم‌ نموده‌ايد بدون‌ اينكه‌ به‌ تغييراتي‌ در قسمت‌ منابع‌ و مآخذ بپردازيد ( براي‌ اطلاع‌ بيشتر دراين‌ مورد به‌ صفحه‌ 42 رجوع‌ نمايند) لذا اين‌ كنترل‌ ضرورت‌ دارد.
    يكي‌ از راه‌هاي‌ دقيق‌ براي‌ كنترل‌ منابع‌ اين‌ است‌ كه‌ فهرست‌ منابع‌ را جلوي‌ خود گذاشته‌ ،سپس‌ متن‌ راخوانده‌ و هر جا كه‌ منبعي‌ مورد استفاده‌ قرار گرفته‌ است‌، بررسي‌ نماييد كه‌ آيا منبع‌ مورد استفاده‌ با منبعي‌ كه‌در فهرست‌ منابع‌ است‌ ارتباطي‌ دارد يا خير ؟ زيرا ممكن‌ است‌ كه‌ در بعضي‌ مراحل‌ تغييراتي‌ را در متن‌ وموضوعات‌ ايجاد كرده‌ باشيد كه‌ ديگر مطلب‌ ذكر شده‌ با مطلب‌ منبع‌ مورد نظر مطابقت‌ نداشته‌ باشد .
    اگر از شماره‌ گذاري‌ بصورت‌ عددي‌ براي‌ مرتب‌ كردن‌ منابع‌ استفاده‌ مي‌ نمائيد كنار هر منبعي‌ كه‌ درفهرست‌ منابع‌ موجود است‌ و در متن‌ بكار رفته‌ يك‌ علامت‌ * بزنيد و مطمئن‌ شويد كه‌ تمام‌ منابع‌ بر حسب‌جائيكه‌ بكار رفته‌ اند شماره‌ گذاري‌ شده‌ اند .
    اگر منابع‌ را به‌ ترتيب‌ اسامي‌ نويسنده‌ و تاريخ‌ چاپ‌ آنها مرتب‌ مي‌ نمائيد بايد بيشتر مراقب‌ باشيد. ابتداءكنترل‌ كنيد كه‌ منابع‌ ذكر شده‌ در فهرست‌، هم‌ از نظر محل‌ استفاده‌ در متن‌ و هم‌ از نظر ترتيب‌ الفبايي‌ به‌ طورصحيح‌ مرتب‌ شده‌ باشند. (براي‌ اطلاع‌ بيشتر راجع‌ به‌ نحوة‌ مرتب‌ نمودن‌ اسامي‌ به‌ ضميمة‌ شماره‌ يك‌ مراجعه‌نمائيد ) بعداز اين‌ مرحله‌ كنترل‌ كنيد كه‌ اسامي‌ نويسندگان‌ بكار برده‌ شده‌ در متن‌ با شكل‌ و املاي‌ آنها درفهرست‌ منابع‌ يكي‌ باشند و اگر يكي‌ نيستد كداميك‌ صحيح‌ است‌ ؟ اين‌ اسامي‌ را با مقاله‌ اصلي‌ نويسندگان‌وتاريخ‌ چاپ‌ آنها كنترل‌ نمائيد .
    نام‌ چند نويسنده‌ در منبع‌ مورد استفاده‌ وجود دارد ؟ اگر دو تا باشند بايد نام‌ هر دو را در هر كجاي‌ متن‌ مقاله‌كه‌ از آنها نام‌ مي‌ بريد بياوريد و اگر بيش‌ از دو نفر هستند ( گاهي‌ بيش‌ از سه‌ نفر) بايد نام‌ نويسنده‌ اول‌ را نوشته‌و بعد از آن‌ در متن‌ از لغت‌ et. al ( وسايرين‌ ) استفاده‌ نمائيد آيا بايد زير al.et خط‌ كشيد ؟ اين‌ سوال‌ وسوالات‌ زير را بايد با در نظر گرفتن‌ قالب‌ مجله‌ مورد نظر پاسخ‌ دهيد:
    آيا شماره‌ منبع‌ در متن‌ مقاله‌ هماني‌ است‌ كه‌ در فهرست‌ منابع‌ آمده‌ است‌ ؟ آيا بايد براي‌ مشخص‌ نمودن‌منابعي‌ از يك‌ گروه‌ از نويسندگان‌ يا يك‌ نويسنده‌ كه‌ در يك‌ سال‌ چاپ‌ شده‌ اند از حروف‌ a, b,c استفاده‌كنيد؟
    در هر صفحه‌ از متن‌ تايپ‌ شده‌ و فهرست‌ منابع‌ ، مكان‌ هر منبع‌ را در متن‌ بدقت‌ كنترل‌ نمائيد ، بعد از اينكاركنترل‌ كنيد كه‌ آيا براي‌ هر يك‌ از منابع‌ در فهرست‌ آخر مقاله‌ اينكار را كرده‌ايد ، يا به‌ عبارت‌ بهتر دركنار نام‌هريك‌ از منابع‌ علامت‌ * و جود دارد ؟
    اگر در كنار منبعي‌ علامت‌ * وجود ندارد بگرديد و ببينيد كه‌ در كجاي‌ متن‌ بايد نام‌ آن‌ را بياوريد و يا اينكه‌اگر اضافي‌ است‌ نام‌ آنرا از ليست‌ منابع‌ حذف‌ نمائيد. پس‌ از انجام‌ اين‌ مراحل‌ ، فهرست‌ منابع‌ جديد حاصله‌ رابا فهرست‌ اوليه‌ اي‌ كه‌ داشتيد كنترل‌ و مقايسه‌ كنيد تا از صحت‌ اطلاعات‌ موجود در فهرست‌ منابع‌ اطمينان‌حاصل‌ نمائيد .




    آماده‌ سازي‌ اشكال‌ و جداول‌:
    اگر مقاله‌ پذيرفته‌ شود، براي‌ تايپ‌ فرستاده‌ مي‌ شود. پس‌ بايد اشكال‌ و جداول‌ را به‌ همراه‌ عناوين‌ وزيرنويس‌ هاي‌ آنها جمع‌ آوري‌ كرده‌ و در انتهاي‌ مقاله‌ بعد از فهرست‌ منابع‌ بياوريد ، نبايد آنها را در جائيكه‌ ازآنها نام‌ برده‌ايد بياوريد، زيرا كه‌ جداول‌ و زير نويس‌ اشكال‌ معمولا با حروف‌ كوچكتري‌ نسبت‌ به‌ متن‌ اصلي‌تايپ‌ مي‌ شوند بنابراين‌ تايپ‌ كننده‌ ها دوست‌ دارندكه‌ وقتي‌ روي‌ مقاله‌ كار مي‌ كنند، بتوانند اين‌ دوقسمت‌ را ازيكديگر جدا نمايند .
    آياتمام‌ اشكال‌ و جداول‌ وجود دارند ؟ آيا تمام‌ آنهابدرستي‌ شماره‌ گذاري‌ شده‌اند؟ ازآنجا كه‌ ممكن‌ است‌موقع‌ نوشتن‌ مقاله‌ بعضي‌ از اشكال‌ و جداول‌ را حذف‌ يا جابجا نموده‌ باشيد پس‌ اشكال‌ و جداول‌ همراه‌ مقاله‌را با نامهاي‌ آنها در مقاله‌ كنترل‌ نمائيد و بر عكس‌ آنرا هم‌ انجام‌ دهيد .يعني‌ اشكال‌ و جداول‌ نام‌ برده‌ شده‌ درمقاله‌ را با اشكال‌ و جداول‌ موجود كنترل‌ و مقايسه‌ كنيد. همچنين‌ شماره‌ هر شكل‌ درمتن‌ را با شمارة‌ اصلي‌متعلق‌ به‌ آن‌ ، كنترل‌ نمائيد .




    نسخة‌ نهايي‌ مقاله‌:
    بخاطر داشته‌ باشيد كه‌ مقاله‌ اي‌ را كه‌ براي‌ مجله‌اي‌ مي‌ فرستيد بايد براساس‌ قواعد چاپي‌ و دستورالعمل‌آن‌ مجله‌ بخصوص‌ در قالب‌ بندي‌ درست‌، استفاده‌ از واحدهاي‌ صحيح‌ و نامگذاري‌ ، غيره‌ تنظيم‌ و آماده‌ شده‌باشد و به‌ تعداد كافي‌ كپي‌ هم‌ از آن‌ گرفته‌ باشيد. ( شكل‌ 6 )


    ممكن‌ است‌ فكر كنيد كه‌ اين‌ موضوع‌ چندان‌ مهم‌ نيست‌ اما براي‌ سردبير مجله‌ مهم‌ است‌ زيرا شما فقط ‌درباره‌ مقالة‌اتان‌ نگران‌ هستيد اما سردبير نگران‌ كل‌ مجله‌ است‌ به‌ همين‌ دليل‌ سردبير مي‌ خواهد كه‌ تمام‌واحدها، مخفف‌ ها و غيره‌ در تمام‌ مقالات‌ موجود در مجله‌ يكسان‌ و يكنواخت‌ باشند ، پس‌ بايد مطمئن‌ شويدكه‌ مقاله‌ نهايي‌ شما همان‌ طوري‌ است‌ كه‌ سردبير مي‌ خواهد ببيند .
    دوباره‌ به‌ مجله‌ و به‌ قسمت‌ «توصيه‌ هايي‌ براي‌ نويسندگان‌» توجه‌ كنيد. بعضي‌ توصيه‌ هاي‌ بسيار ريز ودقيقي‌ وجود دارند كه‌ به‌ شما مي‌ گويند كه‌ مقاله‌ اتان‌ را چطور تايپ‌ نمائيد.
    توجه‌ داشته‌ باشيد كه‌ چقدر بايد حاشيه‌ بگذاريد و بين‌ خطوط‌ چقدر فاصله‌ وجود داشته‌ باشد. اگرمي‌خواهيد عنوان‌ را بنويسيد بايد در سمت‌ چپ‌ بالاي‌ كاغذ باشد و يا در وسط‌ صفحه‌؟ چطور خطوط‌ كلفت‌ وپررنگ‌ وخطوط‌ كج‌ يا ايتاليك‌ وغيره‌ را نشان‌ دهيد؟ تمام‌ اين‌ نكات‌ در همين‌" قسمت‌ توصيه‌ هاي‌ به‌نويسندگان‌" آمده‌ است‌ .
    بايد مطمئن‌ شويد كه‌ نه‌ تنها شما، بلكه‌ كسيكه‌ مقاله‌ نهائي‌ شما را تايپ‌ مي‌ نمايد نيز از اين‌ اصول‌ آگاه‌است‌.




    شكل‌ 6 - مطمئن‌ شويد كه‌ مقاله‌ را آنطور كه‌ سردبير مي‌ خواهد آماده‌ كرده‌ و درست‌ بسته‌ بندي‌ نموده‌ايد .
    صفحات‌ را شماره‌ گذاري‌ نمائيد. اهميت‌ اينكار در زمان‌ پخش‌ صفحات‌ مشخص‌ مي‌شود. سردبيران‌ ،گاهي‌ ممكن‌ است‌ كه‌ قهوه‌ را روي‌ دست‌ نوشته‌ ها بريزند و بعد صفحات‌ را براي‌ خشك‌ شدن‌ آويزان‌ مي‌كنندو يا تايپ‌ كننده‌ ها اغلب‌ كاغذها را روي‌ زمين‌ مي‌ اندازند لذا شماره‌ هاي‌ صفحات‌ براي‌ دوباره‌ مرتب‌ كردن‌آنها بسيار مفيد خواهند بود.
    درمورد صفحه‌ عنوان‌ ، مطمئن‌ شويد كه‌ عنوان‌ نام‌ نويسندگان‌، آدرس‌ آنها ، ترتيب‌ آدرس‌ ها و چكيده‌ رادرست‌ نوشته‌ايد و كليد واژه‌ ها را در صورت‌ درخواست‌ مجله‌، آورده‌ ايد .
    همچنين‌ بايد وقتي‌ دست‌ نوشته‌هايتان‌ را براي‌ مجله‌ مي‌فرستيد، مشخص‌ نمائيد كه‌ براي‌ كارهاي‌ بعدي‌ واحتمالا رفع‌ اشكال‌ بايد با چه‌ كسي‌ تماس‌ بگيرند و مقاله‌ را براي‌ او بفرستند .
    به‌ عبارت‌ ديگر چه‌ كسي‌ مسئول‌ مقاله‌ است‌ تا سردبير يا ناشر بتوانند با او تماس‌ بگيرند. اگر اين‌ فردمشخص‌ نشده‌ باشد ، ناشر يا سردبير اسم‌ اولين‌ نفر در صفحه‌ عنوان‌ را نام‌ فرد مسئول‌ قرار مي‌ دهند . ودرصورت‌ نياز با او تماس‌ مي‌ گيرند .
    بعضي‌ از مجلات‌ براي‌ داشتن‌ اين‌ اطلاعات‌، از نويسندگان‌ مي‌ خواهند طي‌ نامه‌ اي‌ توضيحي‌، اين‌ مطالب‌را ذكر نمايند و آنرا همراه‌ مقاله‌ و كپي‌ هاي‌ آن‌ بفرستند .
    بعداز اينكارها تعداد كپي‌ ها را كنترل‌ نموده‌ ، سپس‌ كل‌ پاكت‌ را بدقت‌ بسته‌ بندي‌ نمائيد حال‌ به‌ مجله‌ نگاه‌كرده‌ و آدرس‌ صحيح‌ را بيابيد اغلب‌ مي‌ شود مقاله‌ را براي‌ سردبير و يا گروهي‌ از هيئت‌ ويراستاران‌ فرستاد كه‌از نظر آدرس‌ محل‌ چاپ‌ با يكديگر فرق‌ دارند بنابراين‌ مطمئن‌ شويد كه‌ آدرس‌ را صحيح‌ انتخاب‌ نموده‌ ايدبعضي‌ مجلات‌ سردبيران‌ متفاوتي‌ دارند كه‌ هر كدام‌ مسئول‌ كشورهاي‌ ناحية‌ خاصي‌ از جهان‌ مي‌ باشند و يابراي‌ هر گروه‌ از موضوعات‌ تحقيقي‌ خاص‌ مسئول‌ جداگانه‌ اي‌ دارند ، تمام‌ اين‌ اطلاعات‌ معمولا در داخل‌مجله‌ آمده‌ است‌ و بنابراين‌ مطمئن‌ شويد كه‌ اين‌ اطلاعات‌ را بدقت‌ خوانده‌ايد .
    نسخه‌ هاي‌ مقاله‌ اتان‌ را با پست‌ هوايي‌ بفرستيد و منتظر دريافت‌ پيام‌ مجله‌ مبني‌ بر رسيدن‌ مقاله‌ و تشكّرآنها باشيد .
    اگر بعد از شش‌ هفته‌ ويا حداكثر دو ماه‌ از تاريخ‌ فرستادن‌ مقاله‌اتان‌ نامه‌ اي‌ دريافت‌ نكرديد، بايد نامه‌ اي‌ به‌مجله‌ نوشته‌ و راجع‌ به‌ رسيدن‌ بستة‌ خود از آنها سوال‌ كرده‌ و مطمئن‌ شويد كه‌ بستة‌ شما را دريافت‌ نموده‌اند .
    قبل‌ از فرستادن‌ نسخه‌ هاي‌ مقاله‌ از داشتن‌ حداقل‌ يك‌ كپي‌ خوب‌ از همان‌ نسخه‌هايي‌ كه‌ مي‌ فرستيدمطمئن‌ شويد. اگر محتويات‌ نسخة‌ ارسالي‌ را روي‌ ديسك‌ ذخيره‌ كنيد بهتر است‌ چرا بايد چنين‌ كارهايي‌ كرد؟زيرا اگر مقاله‌ اتان‌ به‌ دلايلي‌ از بين‌ رفت‌، مي‌ توانيد دوباره‌ كپي‌هايي‌ با كيفيت‌ خوب‌ را براي‌ ناشر بفرستيد.

    قسمت‌ هاي‌ يك‌ مقاله‌
    اين‌ فصل‌ قسمتهاي‌ مختلف‌ يك‌ مقاله‌ را شامل‌ شده‌ و راجع‌ به‌ اينكه‌ در هر يك‌ از آنها معمولا چه‌ مطالبي‌بيان‌ مي‌ گردد بحث‌ مي‌ نمايد .


    عنوان‌ مقاله‌:The Title
    عنوان‌ مقاله‌ به‌ خواننده‌ مي‌ گويد كه‌ مقاله‌ راجع‌ به‌ چه‌ مطلبي‌ است‌ ( شكل‌ 7 ) عنوان‌ بايد مختصر، دقيق‌ وپر محتوا باشد. به‌ ياد داشته‌ باشيد عنوان‌ مقاله‌ اولين‌ چيزي‌ است‌ كه‌ خواننده‌ در ميان‌ فهرست‌ محتويات‌ مجله‌چاپ‌ شده‌، آنرا مي‌ بيند و بايد بتواند با ساير عنوانهاي‌ موجود در اطراف‌ خود رقابت‌ نمايد ( براي‌ اطلاع‌ بيشترازاينكه‌ افراد مقالات‌ را چگونه‌ مي‌ خوانند به‌ صفحه‌ 10 رجوع‌ كنيد)


    عنوان‌ مقاله‌ بايد :
    خلاصه‌ ، دقيق‌ ، پرمحتوا و خبري‌، فاقد كلمات‌ اضافي‌ ـ مهمترين‌ عبارت‌ آن‌ بايد توصيفي‌ يا گزارشي‌ باشد



    شكل‌ ـ 7 : عنوان‌ مقاله‌
    منظور از عنوان‌ مقاله‌ اين‌ است‌ كه‌ به‌ خواننده‌ بيشترين‌ اطلاعات‌ را در كمترين‌ كلمات‌ ممكنه‌ بدهيد. عنوان‌ بايدحاوي‌ تمام‌ لغات‌ كليدي‌ مقاله‌ باشد. فضا را با عباراتي‌ مثل‌ مشاهدات‌ روي‌ " observation on ..." و"مطالعه‌اي‌ راجع‌ به‌... ... A study of" و غيره‌ اشغال‌ نكنيد. سعي‌ كنيد مهمترين‌ قسمت‌ مقاله‌ اتان‌ را عنوان‌ آن‌بدانيد و آنرا طوري‌ بنويسيد كه‌ خواننده‌ اي‌ كه‌ درحال‌ حركت‌ چشم‌ و مرور عنوانهاست‌ بتواند به‌ راحتي‌ آنرابخواند . بعضي‌ مجلات‌ محدوديت‌ خاصي‌ را روي‌ حداكثر طول‌ عنوان‌ مقالات‌ اعمال‌ مي‌ نمايند كه‌ اين‌محدوديت‌ اغلب‌ بصورت‌ حداكثر لغات‌ و يا حداكثر حروف‌ مي‌ باشد .
    با انتخاب‌ دقيق‌ لغات‌ مي‌توان‌ عنوان‌ اكثر مقالات‌ را بطور خلاصه‌ توصيف‌ نمود. بعضي‌ مجلات‌ ياسردبيران‌ آنها محدوديت‌هاي‌ بيشتري‌ را اعمال‌ مي‌ نمايند، مثلا براي‌ عنوان‌، ده‌ كلمه‌ يا كمتر را در نظر مي‌گيرند. در چنين‌ حالاتي‌ احتمالا قادر به‌ نوشتن‌ عنوان‌ كامل‌ مقاله‌اتان‌ نخواهيد بود و لذا بايد به‌ بهترين‌ صورت‌آنرا خلاصه‌ نمائيد .
    برخي‌ مجلات‌، مقالات‌ را به‌ صورت‌ سري‌ در نظر گرفته‌ و مي‌ پذيرند، ولي‌ سايرين‌ چنين‌ نمي‌كنند. اگرمطلبي‌ داريد كه‌ گزارش‌ كاملي‌ از يك‌ كار تحقيقي‌ است‌، منطقي‌ اينست‌ كه‌ آنرا فقط‌ بصورت‌ يك‌ مقاله‌ چاپ‌نمائيد. زيرا اگر بخواهيد چند مقاله‌ چاپ‌ كنيد بعضي‌ مجلات‌ آن‌ را به‌ صورت‌ سري‌ در نظر گرفته‌ ونمي‌پذيرند. اگر شروع‌ به‌ نوشتن‌ يك‌ سري‌ مقاله‌ نموده‌ ايد و آنها را با شماه‌ هاي‌ III , II ,I و غيره‌ مشخص‌كرديد، اين‌ بدين‌ معني‌ است‌ كه‌ مي‌ خواهيد تمام‌ سري‌ مقالات‌ را در همان‌ مجله‌ چاپ‌ نمائيد . تعداد كمي‌ ازمجلات‌ هستند كه‌ مقالات‌ مربوط‌ به‌ يك‌ سري‌ را كه‌ مجله‌ اي‌ ديگر در حال‌ چاپ‌ آن‌ است‌ رامي‌ پذيرند ،نوشتن‌ و جاپ‌ مقاله‌ بصورت‌ سري‌ براي‌ شما بعنوان‌ نويسنده‌ هم‌ ممكن‌ است‌ مشكلاتي‌ را ايجاد نمايد مثلاچكار مي‌ كنيد اگر مقاله‌ شماره‌ سه ( ‌ ( 3سري‌ اتان‌ پذيرفته‌ و چاپ‌ شود ولي‌ مقاله‌ شماره‌ دو (2) را نپذيرند و ردنمايند .
    مي‌ توانيد عنوان‌ مقاله‌ اتان‌ را بصورت‌ يك‌ عبارت‌ يادر قالب‌ يك‌ جمله‌ يا عنوان‌ اصلي‌ بر روي‌ يك‌ جمله‌ ياعنوان‌ فرعي‌ بيان‌ نمائيد. هرچند بعضي‌ مجلات‌ وسردبيران‌ اين‌ روش‌ را مي‌ پسندند ولي‌ براي‌ سايرين‌ شيوه‌پذيرفتني‌ نيست‌. يكي‌ از مزاياي‌ اين‌ نوع‌ عنوان‌ نوشتن‌ دو سطري‌ ( درشت‌ و كوچك‌ ) اين‌ است‌ كه‌ به‌ راحتي‌موضوع‌ اصلي‌ را مي‌ توان‌ يافت‌ .
    دراين‌ روش‌، مهم‌ اين‌ است‌ كه‌ مهمترين‌ عبارت‌ كليدي‌ را در اول‌ آوريد.
    براي‌ مثال‌ مي‌ توانيد عبارت‌ زير رابراي‌ عنوان‌ مقاله‌ اي‌ ذكر كنيد.
    اثرات‌ خشكسالي‌، سن‌ گياه‌ و ميزان‌ فسفر روي‌ فعاليت‌ اسيد فسفاتاز برگ‌ گندم‌ »


    ويا مي‌ توانيد بنويسيد
    فعاليت‌ اسيد فسفاتاز برگ‌ گندم‌ واثرات‌ خشكسالي‌ ، سن‌ و مقدار فسفر روي‌ آن‌ .
    هر كدام‌ از دو جمله‌ فوق‌ داراي‌ مزايايي‌ هستند. راه‌ سومي‌ هم‌ براي‌ نوشتن‌ عنوان‌ فوق‌ وجود دارد كه‌ بصورت‌عبارت‌ زير است‌ .
    (فعاليت‌ اسيد فسفاتاز موجود در برگ‌ كندم‌ بوسيله‌ خشكسالي‌، سن‌ گياه‌ و ميزان‌ فسفر كاهش‌ مي‌ يابد .)
    بسياري‌ از سردبيران‌ اين‌ روش‌ سوم‌ را نمي‌ پسندند ولي‌ سايرين‌، نويسندگان‌ را بر اين‌ گونه‌ نوشتن‌ تائيد وتشويق‌ مي‌ نمايند .
    مزيت‌ اين‌ روش‌ اين‌ است‌ كه‌ اطلاعات‌ را به‌ خواننده‌ ايكه‌ در حال‌ ورق‌ زدن‌ مجله‌ و خواندن‌ عنوان‌ مقالات‌است‌ بطور سريع‌ و واضح‌ منتقل‌ مي‌ نمايد. اين‌ روش‌ با روش‌ معمول‌ در سبك‌ نوشتاري‌ براي‌ بيان‌ عنوان‌تفاوت‌ دارد و مي‌ تواند از اين‌ نظر غير مفيد و مضر به‌ نظر رسد .
    بسياري‌ از مجلات‌ از شما مي‌ خواهند كه‌ عنواني‌ مختصر يا اجمالي‌ را براي‌ مقاله‌اتان‌ نوشته‌ و ارسال‌ نماييد0تا وقتي‌ مقاله‌ در مجله‌ چاپ‌ مي‌شود، در بالا يا پائين‌ صفحات‌ مجله‌ آورده‌ شود كه‌ اين‌ عنوان‌ معمولا بين‌ سي‌تا پنجاه‌ حرف‌ است‌. اگر شما اين‌ عنوان‌ يا عبارت‌ را نسازيد ممكن‌ است‌ خود سردبير آنرا براي‌ مقاله‌ اتان‌ساخته‌ و بنويسد. پس‌ بهتر است‌ كه‌ خودتان‌ اينكار را انجام‌ دهيد . تا مطمئن‌ باشيد همان‌ چيزي‌ كه‌ منظورتان‌است‌ نوشته‌ و چاپ‌ مي‌ شود .



    اسامي‌ نويسندگان‌ مقاله‌:The Authors
    نام‌ نويسندگان‌ رابراساس‌ سبك‌ و حالتي‌ كه‌ مجله‌ مي‌ پسندد و مي‌ خواهد بنويسيد براي‌ مثال‌ ممكن‌ است‌مجله‌ اي‌ به‌ صورت‌ زير اين‌ اسامي‌ را بخواهد.
    كه‌ نام‌ نويسنده‌ اول‌ بطور كامل‌ ، نام‌ ساير نويسندگان‌ بجز آخري‌ بصورت‌ خلاصه‌ ونام‌ نويسنده‌ آخر نيزبصورت‌ كامل‌ نوشته‌ شود. بيشتر مجلات‌ از چاپ‌ درجة‌ علمي‌ و سمت‌ نويسندگان‌ مقالات‌ خودداري‌ مي‌نمايند. براي‌ اطلاع‌ بيشتر راجع‌ به‌ بعضي‌ اصول‌ و قواعد مربوط‌ به‌ اسامي‌ نويسندگان‌ به‌ صفحه‌ 46 رجوع‌نمائيد.



    آدرس‌ نويسندگان‌ مقاله‌: The Addresses
    بايد آدرس‌ تمام‌ نويسندگاني‌ كه‌ از آنها در صفحه‌ اول‌ نام‌ برده‌ايد، را بياوريد. اين‌ آدرس‌ ها نشاني‌نويسندگان‌ در زمان‌ انجام‌ كار تحقيقي‌ مقاله‌ مي‌ باشد و بايد آدرس‌ محل‌هايي‌ را نشان‌ دهد كه‌ كار تحقيقي‌ درآنجا انجام‌ شده‌ است‌. اگر نويسنده‌اي‌ از محل‌ مورد ذكر در مقاله‌ رفته‌ و تغيير آدرس‌ داده‌ است‌ بايد در پائين‌ورقه‌ ( زير نويس‌ ) آدرس‌ جديد او را ذكر نمائيد .
    همچنين‌ بخاطر داشته‌ باشيد كه‌ بايد نويسنده‌ اصلي‌ يا كسيكه‌ مسئول‌ مكاتبات‌ بعدي‌ با خوانندگان‌ مقاله‌است‌ را مشخص‌ نموده‌ و آدرس‌ پستي‌ او را بطور كامل‌ بنويسيد .



    چكيدة‌ مقاله‌ : The Abstract
    در مجلات‌ علمي‌، چكيده‌ مقاله‌ همانند و هم‌ معني‌ خلاصه‌ است‌. اما در لغت‌ نامه‌ اين‌ دو معنا و تعريفي‌متفاوت‌ دارند ولي‌ در متون‌ علمي‌ هر دو به‌ يك‌ معني‌ بكار مي‌ روند بطوريكه‌ بعضي‌ مجلات‌ از يك‌ لغت‌ براي‌هر دو قسمت‌ استفاده‌ مي‌نمايند ولي‌ اين‌ روش‌ فراگير نيست.
    چكيدة‌ مقاله‌ قسمتي‌ است‌ كه‌ خواننده‌ بعد از جذب‌ شدن‌ توسط‌ عنوان‌ مقاله‌ به‌ آن‌ نگاه‌ كرده‌ و آنرا مي‌خواند ، چكيده‌ بايد بطور معني‌ داري‌ خلاصه‌ شده‌ و حاوي‌ مطالب‌ اصلي‌ و مهمترين‌ يافته‌ هاي‌ مقاله‌ باشد.چكيده‌ علاوه‌ بر كوتاه‌ بودن‌ بايد حاوي‌ حقايق‌ و يافته‌هاي‌ مسلم‌ نيز باشد. ( شكل‌ 8 )
    بايد به‌ مجله‌اي‌ كه‌ مي‌ خواهيدبراي‌ آن‌ مقاله‌ بفرستيد نگاه‌ كرده‌ و طول‌ متوسط‌ چكيده‌ ها را آن‌ استخراج‌نمائيد، علاوه‌ براين‌ بايد به‌ قسمت‌ "توضيحاتي‌ براي‌ نويسندگان‌" رجوع‌ كرده‌ و اگر قانون‌ خاصي‌ براي‌ نوشتن‌چكيده‌ در آن‌ ذكر شده‌ آنرا رعايت‌ نمائيد. مثلا معمولاً گفته‌ مي‌ شود كه‌ چكيده‌ بايد بين‌ صدو پنجاه‌ تا دويست‌و پنجاه‌ كلمه‌ باشد .



    چكيده‌ بايد حاوي‌ :
    حقايق‌ واصول‌ بكار برده‌ شده‌
    روشها
    نتايج‌ اصلي‌
    اهميت‌ نتايج‌ و تعبير و تفسير آنها باشد .



    شكل‌ ـ 8 چكيده‌ مقاله‌
    چكيده‌ مقاله‌ بايد حاوي‌ مطالب‌ و حقايق‌ يافت‌ شده‌ در كار تحقيقي‌، و مهمترين‌ نتايج‌ و ميزان‌ اهميت‌ كار بوده‌ ومعني‌ هر يك‌ از يافته‌ ها را بيان‌ نمايد. نبايد در چكيده‌ مطالبي‌ رابيان‌ نمود كه‌ در مقاله‌ نيامده‌ است‌ و بلكه‌ بايديافته‌ هاي‌ مربوطه‌ را در برداشته‌ و دقيق‌ باشد .
    نبايد در قسمت‌ چكيده‌ از عباراتي‌ مثل‌ "اهميت‌ يافته‌ ها در اين‌ مقاله‌ بحث‌ شده‌ است‌..." استفاده‌ نمود زيرا اين‌عبارت‌ و نظاير آن‌ هيچگونه‌ اطلاعاتي‌ را به‌ خوانندگان‌ نمي‌ دهند و غير مفيد هستند بجاي‌ اينها بايد يافته‌ ها راذكر نموده‌ و بيان‌ كنيد كه‌ چرا اين‌ يافته‌ ها مهم‌ هستند .
    چهار جزء اصلي‌ هر چكيده‌ عبارتند از :
    1 - يافته‌ هايتان‌ ، يا چيزي‌ كه‌ قصد يافتن‌ و انجام‌ آنرا داشته‌ايد. اين‌ موضوع‌ ممكن‌ است‌ قبلا در قسمت‌ عنوان‌مقاله‌ ذكر شده‌ باشد.
    2 - اگر روشهاي‌ بكار برده‌ شده‌ در كار تحقيقي‌ جالب‌ هستند توضيحي‌ راجع‌ به‌ آنها ذكر كنيد در غير اينصورت‌لزومي‌ به‌ اينكار نيست‌ .
    3 - نتايج‌ اصلي‌ كار را همراه‌ با مقادير اصلي‌ آنها ذكر كنيد. هرگز نبايد از توصيفات‌ مبهم‌ استفاده‌ نمائيد .
    4 - تعبير و تفسيري‌ از نتايج‌ را براساس‌ اهميت‌ ، كاربرد و استنباط‌ آنها ذكر نمائيد .
    هر يك‌ از موارد فوق‌ را حداكثر در چند جمله‌ ذكر نموده‌ و از مخفف‌هايي‌ كه‌ فقط‌ در متن‌ استفاده‌ نموده‌ايدو يا خود مخفف‌ كرده‌ايد در قسمت‌ چكيده‌ استفاده‌ ننمائيد. در چكيده‌ از اشكال‌ و جداول‌ استفاده‌ ننموده‌ و به‌آنها آدرس‌ هم‌ ندهيد. از عبارات‌ ساده‌ و مسلم‌ همراه‌ با مقادير و اعداد استفاده‌ كنيد. مثلا بنويسيد:"هشتادوشش‌ درصد ( 86%) بيماران‌ بعد از درمان‌ سلامت‌ خود را به‌ دست‌ آوردند ".
    در اين‌ قسمت‌ جملات‌ را طوري‌ ننويسيد كه‌ نياز باشد به‌ منبعي‌ آدرس‌ بدهيد ولي‌ اگر لازم‌ شد كه‌ درچكيده‌ به‌ منبعي‌ آدرس‌ دهيد بايد تمام‌ مشخصات‌ منبع‌ يعني‌: زمان‌ چاپ‌ ، نام‌ نويسندگان‌ نام‌ مجلة‌ و غيره‌ راذكر كنيد.



    كليد واژه‌ها (نمايه‌ها) :Keywolds :
    مجلات‌ بسياري‌ از مايلند تا كليدواژه‌ هاي‌ مقاله‌ اتان‌ را فهرست‌ نمائيد تا خوانندگان‌ خود را در امر دست‌ يابي‌سريع‌ به‌ مقالة‌ شما ياري‌ نمايند . بعضي‌ مجلات‌ طالب‌ كليد واژه‌ هايي‌ بيش‌ از آنچه‌ كه‌ در عنوان‌ مقاله‌ آمده‌است‌ مي‌ باشند . ساير مجلات‌ ممكن‌ است‌ از شما يك‌ سري‌ كليد واژه‌ بخواهند كه‌ معمولاً بيشتر از ده‌ كلمه‌مي‌شود . بايد اطمينان‌ حاصل‌ نمائيد كه‌ كلمات‌ تا حد ممكن‌ مشخص‌ و رسا مي‌باشند براي‌ مثال‌ اگر روي‌اردك‌ها تحقيق‌ مي‌نمائيد بايد مطمئن‌ شويد كه‌ نوع‌ اردك‌ را مشخص‌ نموده‌ايد ، از لغاتي‌ كه‌ شامل‌ عنوانهاي‌كلي‌ مثل‌ خاك‌ ، يا اسيد آمينه‌ و غيره‌ است‌ استفاده‌ ننمائيد . بطور دقيق‌ و خلاصه‌ به‌ خواننده‌ اين‌ امكان‌ را دهيدكه‌ روي‌ كارتان‌ تمركز و دقّت‌ نمايد .


    براي‌ مثال‌ اگر عنواني‌ شبيه‌ زير :
    "بر آورد اقتصادي‌ كشساني‌ جانشين‌ بين‌ فيبر اوليه‌ و مواد جانشين‌ شده‌ سنتزي‌" داريد


    كليدواژه‌هاي‌ زير را مي‌توانيد براي‌ عنوان‌ فوق‌ ذكر نمائيد:
    Corchous spb : كشساني‌ مورد تقاضا ، مدل‌ اقتصادي‌، جانشين‌ اقتصادي‌ فيبر ، فيبرهاي‌ سنتزي‌ ، جهان‌



    مقدمه‌ مقاله‌ : The Introduction :
    در مقدمه‌ بايد به‌ اين‌ سوالات‌ پاسخ‌ دهيد كه‌ : چرا اينكار تحقيقي‌ را انجام‌ داديد ؟و دنبال‌ يافتن‌ چه‌ چيزي‌بوديد ؟(شكل‌ـ 9)
    اگر مقدمه‌اي‌ بخواهد پاسخ‌ گوي‌ سؤالات‌ فوق‌ باشد بايد مشتمل‌ بر سه‌ بخش‌ ذيل‌ باشد :
    الف‌ ـ زمينه‌ انجام‌ اين‌ تحقيق‌ در دنيا ، كه‌ به‌ خواننده‌ اين‌ اجازه‌ را مي‌دهد تا كار حاضر را مورد نقد و بررسي‌قرار دهد .
    ب‌ ـ خلاصه‌ اي‌ از منابع‌ و كارهاي‌ تحقيقي‌ موجود در اين‌ زمينه‌ كه‌ شما را به‌ انجام‌ اين‌ تحقيق‌ راهنمايي‌ نمود .
    ج‌ ـ توضيح‌ واضحي‌ از حقايق‌ و يافته‌هاي‌ كارتان‌ كه‌ آنها را در متن‌ شرح‌ خواهيد داد
    مقدمه‌ بايد حاوي‌ :زمينه‌ و چشم‌ انداز كار تحقيقي‌ ،خلاصه‌اي‌ از منابع‌ و متون‌ علمي‌ موجود در مورد كار تحقيقي‌ و روند انديشه‌ و تفكرمنطقي‌ كه‌ باعث‌ رسيدن‌ به‌ تحقيق‌ مورد نظر شد و نيز توضيحي‌ راجع‌ به‌ يافته‌ها و حقايق‌باشد .


    شكل‌ 9 : ساختار مقدمه‌ مقاله‌
    در اين‌ قسمت‌ بايد تئوري‌ تحقيق‌ و دلايل‌ منطقي‌ جهت‌ اثبات‌ تئوري‌ و نتايج‌ بدست‌ آمده‌ را ارائه‌ دهيد .توضيحات‌ مربوط‌ به‌ آزمايشات‌ را در جاي‌ خودش‌ ذكر نمائيد در اينجا و توضيح‌ دهيد كه‌ چطور فرضياتتان‌ درمورد انجام‌ كار شكل‌ گرفت‌. بطور خيلي‌ خلاصه‌ كارهاي‌ انجام‌ شده‌ قبلي‌ درباره‌ موضوع‌ مورد نظرتان‌ را مرورنمائيد ، اگر مقاله‌ فعلي‌ اتان‌ يك‌ كار خلاصه‌ كننده‌ و جمع‌ بندي‌ شده‌ روي‌ موضوع‌ است‌ مي‌توانيد نام‌ تحقيقات‌قبلي‌ را درضمن‌ مقاله‌ اتان‌ بگنجانيد ، بياد داشته‌ باشيد كه‌ براي‌ ارائه‌ هر مطلب‌ منبعي‌ را ذكر كنيد.
    مقدمه‌ بايد كوتاه‌ باشد از آنجا كه‌ در حال‌ نوشتن‌ يك‌ بازنگري (‌ (review در مورد موضوع‌ نيستيد بايد مقدمه‌ راخلاصه‌ بنويسيد.



    مواد و روشهاي‌ مورد استفاده‌: Materials and Methods :
    در اين‌ قسمت‌ بايد به‌ سوال‌ زير پاسخ‌ دهيد .
    از چه‌ چيزهايي‌ و چگونه‌ در حين‌ تحقيق‌ استفاده‌ نموديد ؟
    در اين‌ قسمت‌ از مقاله‌ تنها بذكر مواد و نحوه‌ استفاده‌ از روشها در حين‌ انجام‌ كار اكتفا كرده‌ نيازي‌ به‌ توضيح‌ وتفسير نيست‌ بنابراين‌ نوشتن‌ اين‌ قسمت‌ از مقاله‌ آسان‌ است‌ ولي‌ بايد مطمئن‌ شويد كه‌ در اين‌ بخش‌ نيز همه‌مطالب‌ را به‌ قدر كافي‌ توضيح‌ داده‌ايد .
    راجع‌ به‌ انتخاب‌ روش‌ مورد استفاده‌ و علل‌ ترجيح‌ آن‌ بر روشهاي‌ ديگر توضيح‌ دهيد ضمن‌ اينكه‌ در موردامكان‌ استفاده‌ از ساير روشها نيز توضيحاتي‌ بدهيد.
    راجع‌ به‌ فرض‌ ها و تقريب‌ هاي‌ بكار برده‌ شده‌ شرح‌ دهيد. اين‌ كار به‌ خوانندگان‌ مقاله‌ اين‌ امكان‌ را مي‌دهد كه‌اهداف‌ و مزاياي‌ روشهاي‌ انتخابي‌ شما را درك‌ نمايند. مسئله‌ مهم‌ و اساسي‌ در اين‌ قسمت‌ اينستكه‌ جزئيات‌ به‌اندازه‌ كافي‌ ذكر گردند تا ساير دانشمندان‌ و محققين‌ بتوانند با تكرار آزمايشات‌ شما نتايج‌ حاصله‌ را با همان‌دقت‌ و اعتبار بدست‌ آورند.
    روند منطقي‌ (شكل‌ ـ 10) را در نظر بگيريد ،
    اين‌ قسمت‌ از مقاله‌ بطور طبيعي‌ به‌ دو قسمت‌ كوچكتر تقسيم‌ مي‌شود .
    "مواد مورد استفاده‌ " و " روشهاي‌ مورد استفاده‌"



    مواد مورد استفاده‌ :Materials :
    در اين‌ بخش‌ راجع‌ به‌ اينكه‌ از چه‌ موادي‌ جهت‌ آزمايش‌ استفاده‌ نموده‌ ايد از قبيل‌ مواد شيميايي‌،حيوانات‌، گياهان‌ ، تجهيزات‌ ، محل‌ و مكان‌هاي‌ جغرافيايي‌ و غيره‌ توضيح‌ مي‌ دهيد تا ساير محققان‌ بتوانند ،دقيقاً همان‌ شرايط‌ آزمايشي‌ شما را بوجود آورند .
    مواد شيمايي‌ ، كودها و غيره‌ را بطور دقيق‌ و واضح‌ مشخص‌ نمائيد، تا ساير محققين‌ بتوانند دقيقاً همان‌ مواد راتهيه‌ نموده‌ و با همان‌ غلظت‌ و تركيب‌ موثر بكار گيرند.


    شكل‌ 10 : مواد و روشهاي‌ مورد استفاده‌ به‌ راحتي‌ به‌ بخش‌ هاي‌ كوچكتر تقسيم‌ مي‌شود .
    اگر از اسم‌ تجارتي‌ ماده‌ اي‌ در مقاله‌ استفاده‌ مي‌نمائيد . براي‌ نخستين‌ بار كه‌ اين‌ نام‌ را عنوان‌ نموديد بايد پس‌ ازآن‌ اسم‌ شيمايي‌ و استاندارد ماده‌ و تركيب‌ اجزاء آنرا ذكر نموده‌ ، پس‌ از آن‌ مي‌توانيد فقط‌ از نام‌ تجاري‌ يامخفف‌ آن‌ استفاده‌ نمائيد .
    بعضي‌ مجلات‌ از شما مي‌خواهند كه‌ نام‌ و آدرس‌ توليد كنندگان‌ و فروشندگان‌ مواد را ذكر نمائيد .
    هنگام‌ ذكر كردن‌ اسامي‌ از اسمهاي‌ استاندارد و بين‌ المللي‌ تركيبات‌ و مواد و همچنين‌ از سيستم‌ واحدهاي‌متريك‌ و نام‌ گذاري‌ استاندارد استفاده‌ كنيد .
    اگر از حيوانات‌ ، گياهان‌ و ميكروارگانيسم‌ ها استفاده‌ نموده‌ايد مشخصات‌ كامل‌ ، رده‌ ، تيره‌ ، گونه‌ ، نژاد،... آنهارا ذكر نمائيد . نام‌ گونة‌ اين‌ موجودات‌ را مي‌توان‌ خلاصه‌ نمود و از خلاصه‌ نام‌ آنها استفاده‌ كرد .
    بايد مواظب‌ باشيد كه‌ اين‌ خلاصه‌ كردن‌ ها باعث‌ تداخل‌ و اشتباه‌ نشود ، براي‌ مثال‌ StaphylloCoccusaureaus (استافيلو كوكوس‌ اورئس‌) Streptomyces Pneumonii (استرپتو مايسين‌ پنو) را مي‌توان‌ به‌ فرم‌زير S.aureaus و S.Pneumonii مخفف‌ نمود كه‌ ممكن‌ است‌ اين‌ نوع‌ مخفف‌ كردن‌ اسم‌ اوّل‌ اسامي‌ باعث‌اشتباه‌ گردد ولي‌ با استفاده‌ از مخفف‌ كردن‌ به‌ صورت‌ Staph و Strep. از ايجاد اشتباه‌ جلوگيري‌ مي‌شود .
    اگر نژادي‌ را توسعه‌ داده‌ يا كشف‌ نموده‌ايد راجع‌ به‌ آن‌ توضيح‌ كاملي‌ را ارائه‌ نمائيد.
    گروهها و مجلات‌ علمي‌ مختلف‌ ،نحوة‌ نامگذاري‌ متفاوتي‌ را مي‌پسندند ، قبل‌ از فرستادن‌ مقاله‌ و يا در حين‌نوشتن‌ اين‌ قسمت‌ مطمئن‌ شويد كه‌ قسمت‌ "راهنمايي‌ براي‌ نويسندگان‌" را مطالعه‌ نموده‌ و اسامي‌ را بر اساس‌قواعد مجله‌ نامگذاري‌ كرده‌ ايد.



    روشهاي‌ مورد استفاده‌ : Methods :
    در اين‌ قسمت‌ بايد به‌ اين‌ سوال‌ خواننده‌ كه‌ : چرا و چگونه‌ اينكار را انجام‌ داده‌ايد ؟ پاسخ‌ دهيد ، آزمايشات‌انجام‌ شده‌ خود را براساس‌ يك‌ ترتيب‌ منطقي‌ مثلا براساس‌ زمان‌ يا اندازه‌ و يا اهميّت‌ ،توضيح‌ داده‌ و توجيه‌نماييد تا درك‌ روش‌ براي‌ خواننده‌ آسان‌ شود .
    در صورت‌ استفاده‌ از روشهاي‌ شناخته‌ شده‌ فقط‌ نام‌ آنها را با ذكر منبع‌ توضيح‌ دهنده‌اي‌ دربارة‌ آنها عنوان‌نمائيد امّا اگر تغييري‌ در روشها ايجاد نموده‌ايد بايد آنرا توضيح‌ دهيد. خوانندگان‌ مقاله‌ خود ،دانشمند و محقق‌مي‌باشند پس‌ لازم‌ نيست‌ چيزهاي‌ معروف‌ و آشنا را بطور دقيق‌ و كامل‌ توضيح‌ دهيد .
    در نوشتن‌ اين‌ قسمت‌ بايد خلاصه‌ نوشت‌ ، اما اطلاعات‌ مهمّي‌ مانند اندازه‌ها ، حجم‌ ها ، سرعت‌هاي‌سانتريفوژ و يا تعداد تكثير پروتئين‌ها را نبايد حذف‌ نمود ، تكنيك‌هاي‌ آماري‌ مورد استفاده‌ را ذكر كنيد ولي‌لازم‌ نيست‌ راجع‌ به‌ جزئيات‌ آن‌ توضيح‌ دهيد ، اكثر تست‌هاي‌ آماري‌ شناخته‌ شده‌ اند و نيازي‌ به‌ توضيح‌ دربارة‌آن‌ها نيست‌ اگر تكنيكي‌ كه‌ بكار برده‌ايد مشهور و شناخته‌ شده‌ نيست‌ علاوه‌ بر معرفي‌ آن‌ نام‌ منبعي‌ را نيزبياوريد .
    اگر تكنيك‌ مورد استفاده‌ جديد و نو باشد و يا تازه‌ كشف‌ و بكار گرفته‌ شده‌ باشد بايد آنرا بطور كامل‌ ودقيق‌ شرح‌ دهيد، همانطور كه‌ قبلاً گفته‌ شد ممكن‌ است‌ مجله‌اي‌ براي‌ پذيرفتن‌ مقاله‌ براي‌ چاپ‌ يك‌ نوع‌ كارآماري‌ خاص‌ را هم‌ براي‌ كنترل‌ اطلاعات‌ و اعداد بخواهد ، پس‌ بايد اينكار را دقيقاً همانطور كه‌ خواسته‌ شده‌انجام‌ دهيد وگرنه‌ مقاله‌ شما برگشت‌ داده‌ مي‌شود تا تجزيه‌ و تحليل‌ آماري‌ خواسته‌ شده‌ را انجام‌ دهيد .



    قسمت‌ نتايج‌ حاصله‌ :The Results Section :
    اين‌ بخش‌ از مقاله‌ تنها شرح‌ و توصيف‌ آزمايشات‌ و اتفاقاتي‌ كه‌ در حين‌ اين‌ آزمايشات‌ رخ‌ داده‌ را ، دربردارد. روشهاي‌ چندي‌ براي‌ ارائه‌ اين‌ بخش‌ وجود دارد:
    روش‌ اوّل‌ : نتايج‌ بدست‌ آمده‌ را بدون‌ هيچ‌ توصيحي‌ ذكر نمائيد ، در اين‌ روش‌ شما در قسمت‌ بحث‌ و نتيجه‌گيري‌ توضيحات‌ كامل‌ خود را ذكر خواهيد كرد .
    روش‌ دوّم‌ : نتايج‌ را با توجه‌ به‌ نكته‌ يا مطلب‌ خاصي‌ به‌ طور خلاصه‌ توصيف‌ كرده‌ تا براساس‌ اين‌ مطلب‌ارتباطي‌ بين‌ نتايج‌ مختلف‌ حاصل‌ شود ، امّا در اين‌ حالت‌ نيز توضيحات‌ بيشتر را بايد در قسمت‌ بحث‌ و نتيجه‌گيري‌ ارائه‌ دهيد.
    شكل‌ـ 11 : با تقسيم‌ شدن‌ قسمت‌ نتايج‌ حاصله‌ به‌ چندين‌ بخش‌ متفاوت‌ و عنوانهاي‌ مختلف‌ ،بحث‌ در اين‌قسمت‌ آسان‌ تر مي‌شود .
    روش‌ سوّم‌ : مخلوط‌ و تركيب‌ كردن‌ نتايج‌ حاصله‌ با توصيف‌ و توضيح‌ هر نكته‌ از آن‌، كه‌ اين‌ روش‌ بهترين‌ راه‌براي‌ نوشتن‌ كوتاه‌ و يا براي‌ توصيف‌ آزمايشات‌ ساده‌ مي‌باشد . امّا اگر مراقب‌ نباشيد در اين‌ روش‌ امكان‌سردرگمي‌ و تداخل‌ مطالب‌ وجود دارد .
    هر كدام‌ از روشهاي‌ فوق‌ را كه‌ انتخاب‌ كنيد بايد نتايجي‌ را بيان‌ نمائيد كه‌ با حقايق‌ و يافته‌هاي‌ اصلي‌ اتان‌بطور منطقي‌ مرتبط‌ باشند. (شكل‌ ـ11)


    در پايان‌ اين‌ قسمت‌ ،تمام‌ نتايج‌ موافق‌ با تعبير و تفسير خود را ارائه‌ دهيد و از ذكر نتايج‌ منفي‌ و يا بحث‌جديد بويژه‌ بحث‌ درباره‌ نتايجي‌ كه‌ قبلاً عنوان‌ نشده‌اند ، خودداري‌ كنيد.
    اهداف‌ اوليه‌ خود را بياد بياوريد ، در يك‌ مقاله‌ تحقيقي‌، حقايق‌ يافته‌ شده‌اتان‌ به‌ شما مي‌گويند كه‌ راجع‌ به‌چه‌ چيزي‌ بايد بحث‌ نمائيد و نبايد از نتايجي‌ كه‌ مرتبط‌ با كار و تعبير شما نيستند نام‌ ببريد.
    اينكار وقتي‌ منطقي‌ و شدني‌ است‌ كه‌ اطلاعات‌ و اعداد زيادي‌ داشته‌ باشيد و كه‌ مناسب‌ نيستند را نديده‌بگيريد (فرض‌ كنيد كه‌ اطلاعات‌ نامربوط‌ اصلاً وجود نداشته‌ اند) ممكن‌ است‌ قسمت‌هاي‌ اينطور به‌ نظر رسدكه‌ مقداري‌ از اطلاعاتتان‌ را از دست‌ داده‌ايد امّا نهايتاً مقاله‌اي‌ خواهيد داشت‌ كه‌ به‌ مقدار زيادي‌ قابل‌ قبول‌ تر وخواندني‌ تر است،



    استفاده‌ از اشكال‌ و جداول‌
    (خوانندگاني‌ كه‌ مي‌خواهند راجع‌ به‌ روشهاي‌ رسم‌ اشكال‌ و نوشتن‌ جداول‌ علمي‌ اطلاعاتي‌ داشته‌ باشند بايدبه‌ راهنماهايي‌ كه‌ در اين‌ زمينه‌ نوشته‌ شده‌اند رجوع‌ نمايند)


    در نوشته‌هاي‌ خود به‌ اشكال‌ و جداولي‌ كه‌ كشيده‌ايد ارجاع‌ دهيد ولي‌ هرگز نوشتة‌ خود را براساس‌ آن‌ها تنظيم‌ننمائيد مثلاً بجاي‌ نوشتن‌ :
    " نتايج‌ آزمايش‌ A در جدول‌ يك‌ آمده‌ است‌ " بنويسيد : (روش‌ درمان‌ در آزمايش‌ A داراي‌ 50% بازدهي‌ بيشترنسبت‌ به‌ آزمايش‌ شماهد بود (جداول‌ ـ 1)
    وقتي‌ نام‌ اشكال‌ را در جداولي‌ آورديد ديگر آنها را در متن‌ اصلي‌ نياوريد ، در توصيف‌ اشكال‌ و جداول‌ به‌مجموعة‌ محتويات‌ و اعداد آن‌ها نظر بيندازيد و به‌ توصيف‌ تك‌ تك‌ مقادير نپردازيد ، مواظب‌ باشيد كه‌ درمقاله‌اتان‌ از اشكال‌ و جداول‌ نام‌ برده‌ و آنها را فرموش‌ نكنيد و مطمئن‌ شويد كه‌ راجع‌ به‌ هر چيزي‌ كه‌ در ان‌هاوجود دارد در متن‌ توضيحي‌ داده‌ايد . زيرا اگر دربارة‌ آنها توضيحي‌ نداريد پس‌ چرا آنها را به‌ مقاله‌ اتان‌ اضافه‌نموده‌ايد؟
    بياد داشته‌ باشيد كه‌ وقتي‌ قسمت‌ بحث‌ و نتيجه‌ گيري‌ را مي‌نويسيد به‌ قسمت‌ هاي‌ خاصي‌ از اين‌ بخش‌رجوع‌ مي‌نمائيد ، پس‌ اين‌ بخش‌ بايد كامل‌ باشد .



    بيان‌ نتايج‌ بصورت‌ اشكال‌ و جداول‌ :
    روشي‌ كه‌ نتايج‌ را بيان‌ مي‌نمائيد ميتواند اثر زيادي‌ روي‌ خواننده‌ بگذارد مثلاً اگر شما مقايسه‌اي‌ بين‌ چندروش‌ درمان‌ را انجام‌ داده‌ايد طبعاً مقادير نهايي‌ حاصل‌ از اين‌ روشها نزديك‌ به‌ يكديگر مي‌باشند حال‌ اگر شمااين‌ مقادير را روي‌ شكلي‌ بصورت‌ نمودار نشان‌ دهيد مقايسه‌ مؤثر تر خواهد بود. اگر بخواهيد نتايج‌ را بطوردقيق‌ مورد آزمايش‌ قرار دهيد داشتن‌ مقادير دقيق‌ مهم‌ است‌ در اينحالت‌ بهتر است‌ از جدول‌ استفاده‌ نماييدنمودارهاي‌ خط‌ مستقيم‌ تنظيم‌ يا كاليبره‌ كردن‌ را در مقاله‌ رسم‌ ننماييد بجاي‌ آن‌ بهتر است‌ اين‌ موارد را بطورخلاصه‌ توضيح‌ دهيد .
    بسياري‌ از نويسندگان‌ مقالاتي‌ را كه‌ شكل‌ ها و عكس‌ هاي‌ زيادي‌ داشته‌ باشند را دوست‌ دارند ولي‌ هميشه‌بودن‌ عكس‌ در مقاله‌ لازم‌ نيست‌ مثلاً اگر روي‌ گياه‌ برنج‌ تحقيق‌ مي‌نمائيد احتياجي‌ به‌ چاپ‌ عكس‌ گياه‌ برنج‌ درمقاله‌ نيست‌ زيرا بيشتر مردم‌ مي‌دانند كه‌ گياه‌ برنج‌ شبيه‌ چيست‌ علاوه‌ بر اين‌ در مقاله‌ نيازي‌ به‌ انداختن‌ و چاپ‌عكس‌ ظروف‌ و دستگاههاي‌ آزمايش‌ نمي‌باشد ، در حقيقت‌ ، چاپ‌ و داشتن‌ عكس‌ در مقاله‌ چندان‌ واجب‌نيست‌ ، بخصوص‌ اينكه‌ چاپ‌ عكس‌ هاي‌ رنگي‌ بندرت‌ مورد نياز مي‌باشد .



    آمار در مقاله‌ :
    بعضي‌ مجلات‌ نوع‌ خاصي‌ از محاسبات‌ آماري‌ را مشخص‌ مي‌نمايند و انتظار دارند كه‌ هر مقاله‌ اي‌ كه‌ دريافت‌مي‌نمايند اين‌ محاسبات‌ و عمليات‌ آماري‌ در آن‌ انجام‌ شده‌ باشد .
    اگر از آمار استفاده‌ مي‌نمائيد تست‌ يا محاسبة‌ آماري‌ را كه‌ انجام‌ داده‌ايد را بطور خلاصه‌ توضيح‌ دهيد و درصورت‌ لزوم‌ نام‌ منبعي‌ را در مورد روش‌ مورد استفاده‌اتان‌ را ذكر نمائيد .
    بعضي‌ مقالات‌ هيچ‌ گونه‌ كار آماري‌ ندارند ، مثلاً مقاله‌اي‌ كه‌ تكنيك‌ جديدي‌ را براي‌ توصيف‌ يك‌ بيماري‌جديد و يا يك‌ گونه‌ زنده‌ شرح‌ مي‌دهد، ولي‌ اگر چندين‌ آزمايش‌ انجام‌ داديد . بايد هر وقت‌ كه‌ ممكن‌ بود روي‌نتايج‌ كار آماري‌ انجام‌ دهيد ، در اين‌ حالت‌ مي‌توانيد درصد و سطوح‌ احتمال‌ را براي‌ نتايج‌ حاصله‌ بكار ببريداين‌ مطلب‌ احتمال‌ اينكه‌ نتايج‌ اتان‌ بصورت‌ اتفاقي‌ و شانسي‌ رخ‌ داده‌ باشند را از بين‌ مي‌برد .
    مطلب‌ مهم‌ ديگر اينكه‌ كار آماري‌ را در مقاله‌ انجام‌ ندهيد بلكه‌ آنرا در جاي‌ ديگري‌ انجام‌ داده‌ و فقط‌ سطوح‌احتمال‌ و ساير اطلاعات‌ و نتايج‌ را در مقاله‌ بيان‌ نمائيد .
    بهتر است‌ بجاي‌ تعداد زياد اعداد از متوسط‌ آنها استفاده‌ كرده‌ و سپس‌ با استفاده‌ از انحراف‌ استاندارد وانحراف‌ استاندارد مقدار متوسط‌ مقدار تغييرات‌ اعداد اصلي‌ و اوليه‌ را نشان‌ دهيد .
    بايد مقادير عددي‌ خود را با اعدادي‌ شبيه‌ 23/1 +ـ 34 كه‌ در آن‌ 34 مقدار ميانگين‌ و 23/1+ـ انحراف‌استاندارد است‌ بيان‌ نمائيد .



    قسمت‌ بحث‌ مقاله‌: Discussion :
    در اين‌ قسمت‌ بايد به‌ سوالاتي‌ مانند :
    " نتايج‌ كار من‌ چه‌ معنايي‌ دارند ؟ ، و تعبير و تفسير آنها چيست‌ ؟" پاسخ‌ دهيد (شكل‌ 12) اين‌ قسمت‌ عميق‌ترين‌ و متفكرانه‌ ترين‌ قسمت‌ مقاله‌ است‌ و بسيار مورد توجه‌ و علاقه‌ خوانندگان‌ مقاله‌ مي‌باشد.
    در اين‌ قسمت‌ بايد نتايج‌ كارتان‌ را براي‌ خوانندگان‌ توجيه‌ نمائيد ، تا آنها بتوانند معني‌ يافته‌ها را درك‌ كنند .قسمت‌ قبل‌ (قسمت‌ نتايج‌) بايد روابط‌ روشن‌ و واضحي‌ با كارهاي‌ قبلي‌ داشته‌ باشد امّا در اينجا مي‌توان‌ ازعلت‌ اتفاق‌ و يا عدم‌ اتفاق‌ بعضي‌ موارد بحث‌ نمود ، همچنين‌ مي‌توانيد تحقيق‌ تان‌ را با ميدان‌ و دايره‌ علمي‌خاصي‌ مرتبط‌ نموده‌ و نشان‌ داد كه‌ چطور كار تحقيقي‌اتان‌ به‌ ساير رشته‌ها و تخصص‌ هاي‌ علمي‌ مرتبط‌مي‌گردد و با توجه‌ به‌ تحقيق‌ انجام‌ شده‌ توصيه‌ و پيشنهاد ارائه‌ دهيد .
    علاوه‌ بر اين‌ با توجه‌ به‌ كارتان‌ بايد موضوعات‌ بعدي‌ و ساير كارهايي‌ را كه‌ مي‌توان‌ در اين‌ باره‌ براي‌ تحقيقات‌بيشتر انجام‌ داد ، ذكر نمائيد . بايد از قسمت‌ بحث‌ براي‌ توجيه‌ و تعبير نتايج‌ كارتان‌ استفاده‌ كنيد بخصوص‌توجه‌ خاصي‌ را به‌ فرضيات‌ و يا حقايقي‌ كه‌ در قسمت‌ مقدمه‌ مد نظر داشته‌ ايد، مبذول‌ نمائيد .


    قسمت‌ بحث‌ مقاله‌ از سه‌ بخش‌ تشكيل‌ شده‌ است‌ :
    الف‌ ـ حقايقي‌ كه‌ به‌ آن‌ دست‌ يافته‌ ايد.
    ب‌ ـ تفسير حقايق‌
    ج‌ ـ بيان‌ علمي‌ و تئوري‌ يافته‌ها
    اين‌ سه‌ قسمت‌ بايد در نوشته‌ شما با يكديگر وجود داشته‌ و داراي‌ هماهنگي‌ باشند اين‌ قسمت‌ از مقاله‌تفكر عميق‌ و دقيقي‌ را مي‌طلبد. با استفاده‌ از توجيهات‌ علمي‌ موجود و دانش‌ خود نتايج‌ كار را توجيه‌ نموده‌ ، بااين‌ كار مي‌توانيد مفهوم‌ يافته‌هايتان‌ را بسيار واضح‌ و روشن‌ ارائه‌ دهيد .


    قسمت‌ بحث‌ مشتمل‌ بر مطالب‌ زير است‌:
    چرا چنين‌ شد و معني‌ آن‌ چيست‌ ؟
    تفسير و توجيه‌ يافته‌ها
    هم‌ خواني‌ يافته‌ها با فرضيات‌
    ارتباط‌ يافته‌ها با ساير مراحل‌ تحقيق‌ ميزان‌ اعتبار يافته‌ها
    ميزان‌ پاسخگويي‌ اطلاعات‌ و نتايج‌ حاصله‌ به‌ سؤالات‌
    اظهار نظر راجع‌ به‌ اهميت‌ يافته‌ ها
    توضيح‌ و تفسير نتايج‌ غير موافق‌ و منفي‌
    ارتباط‌ آن‌ها با شرايط‌ و نتايج‌ فعلي‌
    خطوط‌ و موضوعات‌ جديد جهت‌ مطالعه‌


    شكل‌ 12 ـ قسمت‌ بحث‌ را از جهت‌ رسايي‌ مطالب‌ و نوع‌ نوشتن‌ بايد مشكل‌ ترين‌ بخش‌ مقاله‌ دانست‌ .
    يافته‌هاي‌ خود را به‌ كارهاي‌ قبلي‌ ربط‌ داده‌ و در صورت‌ عدم‌ همخواني‌ آنها ، دلايل‌ را بيابيد. در اين‌ قسمت‌تحقيق‌ را بصورت‌ جزئي‌ در نظر نگرفته‌ و آنرا بصورت‌ مرحله‌ به‌ مرحله‌ ذكر ننمائيد. بويژه‌ مواظب‌ باشيد كه‌اين‌ قسمت‌ از مقاله‌ اتان‌ شبيه‌ قسمت‌ نتايج‌ حاصله‌ كه‌ قبلاً نوشته‌ بوديد نگردد .
    راجع‌ به‌ نتايج‌ غير موافق‌ و منفي‌ بحث‌ نمائيد و مراجع‌ و منابع‌ مرتبط‌ با آنها را ذكر نموده‌، مواظب‌ باشيد كه‌ اين‌قسمت‌ از مقاله‌ بصورت‌ يك‌ بازنگري‌ و جمع‌ بندي‌ از مراجع‌ در نيايد .
    يك‌ نمونه‌ از قسمت‌ بحث‌ كه‌ بصورت‌ توضيحي‌ بوده‌ و با دليل‌ نوشته‌ شده‌ در زير آمده‌ :
    "ما دريافتيم‌ كه‌ درمان‌ به‌ روش‌ A بمقدار زيادي‌ از درمان‌ به‌ روش‌ B موثر تر است‌. (جدول‌ ـ 2) زيرا در قارچ‌هاانعطاف‌ و مقاومت‌ بيشتري‌ نسبت‌ به‌ مواد شيميايي‌ در روش‌ درمان‌ اوّل‌ (شكل‌ 1) ديده‌ شد . ويليامز (1984)چنين‌ چيزي‌ را در آزمايشاتي‌ مشابه‌ كه‌ در فيليپين‌ انجام‌ داد مشاهده‌ ننمود شايد علّت‌ آن‌، مقاومت‌ قارچ‌هاي‌آن‌ مكان‌ در مقابل‌ مواد شيميايي‌ استفاده‌ شده‌ بود،اين‌ نوع‌ مقاومت‌ توسط‌ سونسون(‌ (1985 توصيف‌ گرديده‌است‌ "



    قسمت‌ نتيجه‌ گيري‌ مقاله‌ :Conclusions :
    در اغلب‌ موارد نيازي‌ به‌ نوشتن‌ اين‌ قسمت‌ نيست‌، زيرا تمام‌ نتايج‌ اصلي‌ كار در انتهاي‌ قسمت‌ بحث‌ بيان‌شده‌است‌ .
    اما اگر نتايج‌ و بحثي‌ كه‌ راجع‌ به‌ آنها نموده‌ايد كامل‌ است‌ بهتر اين‌ است‌ كه‌ يافته‌ ها و توجيه‌هاتتان‌ را با هم‌ وبطور خلاصه‌ در اين‌ قسمت‌ ذكر نمائيد .



    فهرست‌ منابع‌: Reference lists :
    هميشه‌ قبل‌ از اينكه‌ دست‌ نوشتة‌ خود را تايپ‌ نمائيد روش‌ مطلوب‌ ذكر منابع‌ مورد نظر مجله‌اي‌ كه‌ مقاله‌ شمارا دريافت‌ مي‌كند را بدانيد و مواظب‌ باشيد كه‌ در نوشتجات‌ خود از روش‌ درست‌ استفاده‌ كنيد .
    اجازه‌ ندهيد كه‌ منشي‌ بخش‌ شما كه‌ مسئول‌ تايپ‌ نامه‌هاست‌ و اغلب‌ مقالات‌ را تايپ‌ مي‌نمايد ، مقاله‌ شمارا هم‌ به‌ روش‌ معمول‌ تايپ‌ كند. شايد اگر به‌ روش‌ معمول‌ تايپ‌ نمايد كار براي‌ شما و او آسان‌ باشد امّا اينكاربراي‌ سردبير مجله‌ مشكلات‌ زيادي‌ ايجاد كرده‌ . گاه‌ ممكن‌ است‌ منجر به‌ برگشت‌ مقاله‌تان‌ شده‌ تا مجدداً آن‌ راتايپ‌ نماييد .
    يك‌ فهرست‌ بد تايپ‌ شده‌، براي‌ سردبير مشكلات‌ زيادي‌ توليد مي‌كند ما در اينجا سه‌ روش‌ معمول‌ ارجاع‌و اشاره‌ به‌ منابع‌ را ذكر مي‌كنيم‌ : ممكن‌ است‌ براي‌ نشان‌ دادن‌ منابع‌ مورد استفاده‌ :
    الف‌ ) از شماره‌ هائيكه‌ در براكت‌ يا پرانتز هستند مثل‌ [1] يا (1) استفاده‌ كنيد .
    ب‌ ) از اعداد بالاوند مثل‌ 1
    ج‌ ) از نام‌ و تاريخ‌ مثل‌ (winarno ,1984) براي‌ آدرس‌ دادن‌ و نشان‌ دادن‌ منابع‌ مورد نظر استفاده‌ نمائيد .
    اگر از دو روش‌ اوّل‌ ( روش‌ شماره‌ گذاري‌) استفاده‌ مي‌كنيد منابع‌ مورد استفاده‌ را شماره‌ گذاري‌ نمود و به‌ترتيب‌ شماره‌ هائيكه‌ در متن‌ نام‌ برده‌ شده‌ مرتب‌ نمائيد .


    در روش‌ سوم‌ منابع‌ را بر اساس‌ ترتيب‌ الفبايي‌ مرتب‌ نموده‌ علاوه‌ بر اين‌ بايد دقت‌ شود كه‌ اسامي‌ رابطريقي‌ كه‌ مجلة‌ مورد نظر ذكر نموده‌ و انتظار دارد تايپ‌ كنيد . اين‌ بدين‌ معني‌ است‌ كه‌ در استفاده‌ از كاماها،براكت‌ها ، نقاط‌ پايان‌ جمله‌ها ، مخفف‌ها و غيره‌ بايد دقت‌ نمائيد ، براي‌ مثال‌ تاريخي‌ ممكن‌ است‌ بصورت‌1984 و يا (1984) خواسته‌ شده‌ باشد و يا نام‌ نويسندگان‌ به‌ صورت‌ نوشتن‌ يكي‌ از حروف‌ اوّل‌ نام‌ كوچك‌ ، وبعد نام‌ فاميلي‌ بطور كامل‌ و يا برعكس‌ ممكن‌ است‌ بصورت‌ اول‌ نام‌ فاميلي‌ بطور كامل‌ و بعد حرف‌ اول‌ نام‌كوچك‌ مثل‌ :
    حالت‌ اول‌ : Jones , A.G and P.S. smith
    حالت‌ دوم‌ :Jones, A.G and Smith, P.S
    براي‌ تمام‌ نويسندگان‌ جز نفر اول‌ خواسته‌ شده‌ باشد .


    اين‌ جزئيات‌ ممكن‌ است‌ كوچك‌ و جزئي‌ به‌ نظر رسند ولي‌ براي‌ سردبير زمان‌ زيادي‌ مي‌برد تا آنها را به‌شكل‌ و قالب‌ مورد نظر مجله‌ درآورد، كه‌ طبيعتاً اين‌ جزئيات‌ مي‌توانند روي‌ احتمال‌ پذيرفته‌ شدن‌ فوري‌مقاله‌اتان‌ تاثير بگذارند.
    گاهي‌ مرتب‌ نمودن‌ بعضي‌ اسامي‌ برحسب‌ حروف‌ الفبا بخصوص‌ اسامي‌ مصطلح‌ در كشورهاي‌ ديگر مشكل‌است‌ .ضميمة‌ يك‌ ـ بعضي‌ راهنمائيها را در اين‌ باره‌ به‌ شما مي‌دهد،
    توجه‌ داشته‌ باشيد بعضي‌ مجلات‌ از سبك‌ وانكور (Van Couver Style) استفاده‌ مي‌نمايند كه‌ سبكي‌ بدون‌وقفه‌ و نقطة‌ پايان‌ جمله‌ است‌ .


    مثل‌ :
    11 Nadel JA, Jones DGH. Heatstroke and running. Br Med J 1978; 1:21-25
    اين‌ سبك‌ در حال‌ گسترش‌ و همه‌ گير شدن‌ است‌ ولي‌ براي‌ تايپ‌ كنندگان‌ حرفه‌اي‌ اين‌ نوع‌ سبك‌ مشكل‌ است‌.زيرا كاماها و نقاطي‌ را كه‌ معمولاً بطور اتوماتيك‌ در جملات‌ بكار مي‌برند در اين‌ سبك‌ استفاده‌ نمي‌شوند .
    فهرستي‌ كه‌ به‌ اين‌ سبك‌ تايپ‌ شده‌ را بايد دوباره‌ كنترل‌ و بررسي‌ نمائيد .
    وقتي‌ به‌ مقاله‌ ايي‌ از يك‌ مجله‌ آدرس‌ مي‌دهيد بايد اطلاعات‌ زير را ذكر كنيد :
    ــ اسم‌ كوچك‌ و فاميل‌ تمام‌ نويسندگان‌.
    ــ سال‌ انتشار مقاله‌.
    ــ عنوان‌ كامل‌ مقاله‌ (گاهي‌ اوقات‌ لازم‌ نيست‌ ).
    ــ عنوان‌ مخفف‌ نشدة‌ مجله‌ ، همچنين‌ عنوان‌ مخفف‌ شده‌ آن‌ (اين‌ عنوان‌ عموماً در داخل‌ مجله‌ ذكرشده‌ است‌) همچنين‌ شمارة‌ سري‌ مجله‌ در صورت‌ وجود.
    ــ شمارة‌ جلد مجله‌ (گاهي‌ بصورت‌ شمارة‌ نشر يا شمارة‌ انتشار ذكر مي‌شود).
    ــ شمارة‌ صفحات‌ مورد استفاده‌ بصورت‌ ذكر اولين‌ و آخرين‌ صفحه‌. بعضي‌ مجلات‌ در قسمت‌ منابع‌تنها به‌ ذكر شمارة‌ صفحة‌ اوّل‌ مقاله‌ مورد استفاده‌ اكتفا نموده‌ و از شما مي‌خواهند كه‌ به‌ اين‌ صورت‌عمل‌ نمائيد .
    اگر مطلب‌ از كتابي‌ گرفته‌ شده‌ ذكر اطلاعات‌ زير لازم‌ است‌ :
    ــ اسم‌ و فاميل‌ تمام‌ نويسندگان‌
    ــ سال‌ انتشار كتاب‌
    ــ عنوان‌ و ساير زير عنوانهاي‌ كتاب‌
    ــ شمارة‌ چاپ‌ در صورت‌ وجود
    ــ فصل‌ و يا شمارة‌ بخش‌ در صورت‌ وجود
    ــ تعداد صفحات‌ مورد استفاده‌
    ــ نام‌ ويراستاران‌
    ــ نام‌ ناشر ، شهر و كشور محل‌ انتشار
    اگر مطلبي‌ از خلاصه‌ مقالات‌ كنفرانس‌ يا سمپوزيومي‌ (گردهمايي‌) گرفته‌ شده‌ بايد اطلاعات‌ زير نوشته‌ شود:
    ــ نام‌ ونام‌ خانوادگي‌ تمام‌ نويسندگان‌
    ــ سال‌ انتشار خلاصه‌ مقالات‌
    ــ عنوان‌ فصل‌ مورد استفاده‌
    ــ عنوان‌ سمپوزيوم‌ (گردهمايي‌) يا كنفرانس‌
    ــ محلّي‌ كه‌ كنفرانس‌ در آنجا برپا شده‌
    ــ شمارة‌ صفحات‌ مورد استفاده‌
    ــ نام‌ تمام‌ برگزاركنندگان‌
    ــ نام‌ ناشر ، شهر و كشور محل‌ انتشار
    ممكن‌ است‌ فكر كنيد كه‌ ذكر منابع‌ چندان‌ مهم‌ نيست‌ امّا آنها واقعاً مهم‌ مي‌باشند و سردبيران‌ مجلات‌ دقت‌بسياري‌ دارند تا مطمئن‌ شوند كه‌ منابع‌ و مأخذ ذكر شده‌ درست‌ و صحيح‌ باشد. شما بايد دوباره‌ منابع‌ را بامنابع‌ اصلي‌ به‌ روشي‌ كه‌ قبلاً تحت‌ عنوان‌ "اصلاح‌ و بازنگري‌ مقاله‌اتان‌ " ذكر شد كنترل‌ و بررسي‌ نمائيد .


    بررسي‌ آماري‌ و اتفاقي‌ بيش‌ از 300 (سيصد) منبع‌ ذكر شده‌ در شش‌ مجلة‌ پزشكي‌ ، در سال‌ 1985، نشان‌داد كه‌ 15% از نام‌ نويسندگاني‌ كه‌ در قسمت‌ منابع‌ از آنها نام‌ برده‌ شده‌ با آنچه‌ كه‌ در منبع‌ اصلي‌ ذكر شده‌، بودتفاوت‌ داشتند. پس‌ اگر نام‌ منبعي‌ را ماهها قبل‌ از روي‌ مجله‌اي‌ ياد داشت‌ نموده‌ايد هرگز به‌ صحت‌ آن‌ مطمئن‌نباشيد و دوباره‌ آنرا كنترل‌ نمائيد .


    قوانين‌ اخلاقي‌ و تعارفات‌ رايج‌ در چاپ‌: Publishing ethics:
    هميشه‌ بايد كارها را از طريق‌ راه‌ آن‌ها و طبق‌ اصول‌ شان‌ انجام‌ دهيد در چاپ‌ كارهاي‌ علمي‌ هم‌ اصول‌اخلاقي‌ دقيق‌ و مشخصي‌ وجود دارد كه‌ در زير آورده‌ شده‌اند .



    دوباره‌ چاپ‌ كردن‌ (چاپ‌ مضاعف‌ مقاله‌):Double Publishing:
    چاپ‌ مضاعف‌ مقاله‌ هنگامي‌ روي‌ مي‌دهد كه‌ از يك‌ سري‌ اطلاعات‌ و اعداد براي‌ چاپ‌ دو مقاله‌ در دومحل‌ مختلف‌ استفاده‌ شود اين‌ عمل‌ در كارهاي‌ علمي‌ به‌ شدّت‌ ممنوع‌ بوده‌ و علاوه‌ بر اين‌ نبايد يك‌ مقاله‌ رادر يك‌ زمان‌ براي‌ چند مجله‌ فرستاد. زيرا ارسال‌ همزمان‌ مقاله‌ براي‌ چند مجله‌ گرفتاري‌ و دردسر زيادي‌ ايجادخواهد نمود. بسياري‌ از مجلات‌ بين‌ المللي‌ قوانين‌ و تنبيهات‌ سختي‌ را براي‌ اين‌ چنين‌ نويسندگاني‌ در نظرگرفته‌اند ، دوباره‌ چاپ‌ كردن‌ مقاله‌ و يا فرستادن‌ همزمان‌ آن‌ براي‌ چند مجله‌ شبيه‌ حقه‌ بازي‌ يا به‌ عبارت‌ بهتركلاهبرداري‌ علمي‌ مي‌باشد و همان‌ عواقب‌ كلاهبرداري‌ را در بر خواهد داشت‌ .
    بيشتر مجلات‌ شرايطي‌ را ايجاد نموده‌اند تا در هنگام‌ پذيرش‌ مقاله‌اي‌ جهت‌ بررسي‌ و چاپ‌ هيچ‌ مجلة‌ ديگري‌آنرا قبول‌ ننمايد. يك‌ مقاله‌ را در يك‌ زمان‌ فقط‌ به‌ يك‌ مجله‌ ارائه‌ نمائيد ، سعي‌ نكنيد از يك‌ سري‌ اطلاعات‌ ويافته‌ها دو يا چند مقاله‌ مختلف‌ بنويسيد ، همچنين‌ اگر مقاله‌اي‌ به‌ زبان‌ اصلي‌ خودتان‌ چاپ‌ نموده‌ايدنمي‌توانيد انتظار داشته‌ باشيد كه‌ آنرا ترجمه‌ كرده‌ و براي‌ يك‌ مجله‌ انگليسي‌ زبان‌ بفرستيد و آنرا در مجله‌چاپ‌ نمائيد . اگر قصد چنين‌ كاري‌ را داريد به‌ سردبير آن‌ مجله‌ انگليسي‌ زبان‌ بگوئيد كه‌ درباره‌ اين‌ مقاله‌ چه‌كاري‌ را انجام‌ داده‌ايد .
    اگر مقاله‌ تحقيقي‌ اتان‌ در مجله‌اي‌ به‌ زباني‌ چاپ‌ شده‌، ممكن‌ است‌ هنوز بتوانيد آنرا ترجمه‌ نموده‌ و با تغييرو تبديل‌ ساختار، آن‌را در مجلة‌ ديگري‌ چاپ‌ نمائيد . ولي‌ در اين‌ حالت‌ هم‌ بهتر است‌ موضوع‌ را با سردبيرمجله‌ دوّم‌ در ميان‌ بگذاريد ، همچنين‌ بخاطر داشته‌ باشيد ابتداء كه‌ بايد اجازة‌ مجلة‌ اوّلي‌ را براي‌ استفاده‌ ازمطالب‌ براي‌ كار مورد نظر كسب‌ نمائيد .


    اگر مقاله‌ يا قسمتي‌ از مطالب‌ كار تحقيقي‌ اتان‌ را قبلاً به‌ عنوان‌ خبر و مكاتبة‌ اوليه‌ (Prelimintary Communication) و يا بصورت‌ مقالة‌ گردهمايي‌ (سمپوزيوم‌) در قسمت‌ خلاصه‌ مقالات‌چاپ‌ نموده‌ايد ، بايد اين‌ موضوع‌ را به‌ سردبير ياد آوري‌ نمائيد . اين‌ گونه‌ چاپ‌ كرد نهاي‌ قبلي‌ و در ميان‌گذاشتن‌ آن‌ با سردبير به‌ اين‌ معني‌ نيست‌ كه‌ مقاله‌ اتان‌ پذيرفته‌ نشده‌ و برگشت‌ داده‌ خواهد شد .

    تمام‌ اين‌ نكات‌ را به‌ طور كامل‌ به‌ سردبير بگوئيد تا در صورت‌ ايجاد مشكلات‌ بعدي‌ از شما حمايت‌ نمايد .
    اگر مقاله‌ خود را در كنفرانسي‌ ارائه‌ نموده‌ايد با سازمان‌ برگزار كننده‌ تماس‌ گرفته‌ و از آنها براي‌ كارهاي‌بعدي‌ اجازه‌ بگيريد، زيرا ممكن‌ است‌ مشكلاتي‌ در رابطه‌ با قانون‌ حق‌ چاپ‌ (Copyright) پيش‌ آيد. (براي‌اطلاع‌ بيشتر به‌ بخش‌ بعدي‌ رجوع‌ نمائيد.)



    قوانين‌ مربوط‌ به‌ نويسندگان‌:
    موضوع‌ بعدي‌ كه‌ بايد در نظر گرفته‌ شود قواعد مربوط‌ به‌ نويسندگان‌ است‌. چه‌ كسي‌ اطلاعات‌ را جمع‌آوري‌ نموده‌ ؟ چه‌ كسي‌ تحقيق‌ را انجام‌ داده‌ است‌؟ آيا شما اين‌ حق‌ را داشته‌ ايد كه‌ مقاله‌ نوشته‌ و آن‌ را چاپ‌نمائيد؟ نام‌ چه‌ كساني‌ بايد در مقاله‌ ذكر شود ؟
    اگر كار تحقيقاتي‌ را براي‌ طي‌ دورة‌ فوق‌ ليسانس‌ يا دكتري‌ در كشور ديگري‌ انجام‌ داده‌ايد، مي‌توانيد دربارة‌كارتان‌ مقاله‌ بنويسيد. امّا بايد در مقاله‌اتان‌ مشخص‌ سازيد كه‌ تحت‌ راهنمايي‌ كدام‌ استاد، كدام‌ انستيتو(موسسه‌) و در كدام‌ كشور كار كرده‌ايد.
    اگر مي‌خواهيد اسم‌ بعضي‌ از افراد را به‌ عنوان‌ همكار و ... بياوريد بايد ابتداء نظر خودشان‌ را بپرسيد تامطمئن‌ شويد مخالفتي‌ ندارند .
    اسامي‌ ذكر شده‌ در قسمت‌ نويسندگان‌ بايد مربوط‌ به‌ كساني‌ باشند كه‌ در كار تحقيقي‌ شركت‌ داشته‌اند و نه‌ساير افراد . بعضي‌ مجلات‌ كه‌ تعدادشان‌ كم‌هم‌ است‌ اجازة‌ نوشتن‌ جملاتي‌ مثل‌ "با استفاده‌ از كمك‌ فني‌assistance" "With the technical را بر روي‌ صفحه‌ عنوان‌ مي‌دهند .
    مجلات‌ مايل‌ نيستند تا اسم‌ مسئول‌ اداره‌ يا سازماني‌ كه‌ در آن‌ تحقيق‌ انجام‌ شده‌ را در صورتي‌ كه‌ در تحقيق‌نقش‌ و تاثيري‌ نداشته‌ ، در ابتدا و يا در هر جاي‌ مقاله‌ بياوريد .لزومي‌ نيست‌ بواسطه‌ تعارف‌، اسامي‌ بي‌تاثير راذكر كنيد با استفاده‌ از اسامي‌ زياد قسمت‌ عنوان‌ نويسندگان‌ مقاله‌ اتان‌ را شلوغ‌ ننمائيد .
    قسمت‌ نام‌ نويسندگان‌ مقاله‌، قسمت‌ حساس‌ و مشكل‌ آفريني‌ است‌ و گردانندگان‌ مجله‌ راجع‌ به‌ اعتراض‌يكي‌ از نويسندگان‌ و يا ادّعا راجع‌ به‌ اينكه‌ نتايج‌ كارشان‌ دزديده‌ و دوباره‌ چاپ‌ شده‌ حساس‌ هستند .
    بنابراين‌ مطمئن‌ شويد كه‌ هر كسي‌ كه‌ نامش‌ را نوشته‌ايد با چاپ‌ مقاله‌ به‌ صورتي‌ كه‌ شما تنظيم‌ نموده‌ايدموافق‌ است‌ .
    راهنمائيهاي‌ زير براي‌ قسمت‌ نويسندگان‌ پيشنهاد مي‌شود :
    ــ نام‌ اولين‌ نويسنده‌ بايد نام‌ كسي‌ باشد كه‌ بيشترين‌ مقدار از كار را انجام‌ داده‌ و بيشترين‌ مقدار مقاله‌ را نوشته‌است‌ .
    ــ نام‌ دوّمي‌ كه‌ نوشته‌ مي‌شود بايد مربوط‌ به‌ كسي‌ باشد كه‌ تحقيق‌ را هدايت‌ نموده‌ و آنرا طراحي‌ كرده‌ و درنوشتن‌ مقاله‌ كمك‌ نموده‌ است‌ به‌ عبارت‌ ديگر كسي‌ است‌ كه‌ كمترين‌ مقدار كار عملي‌ را انجام‌ داده‌ است‌ . بعداز آن‌ نام‌ افراد را براساس‌ كم‌ شدن‌ نقش‌ شان‌ در انجام‌ كار تحقيقي‌ بياوريد .



    حق‌ انحصاري‌ در مورد چاپ‌ مطالب‌: Copyright
    وقتي‌ كسي‌ مطلبي‌ را مي‌نويسد چه‌ كوتاه‌ باشد چه‌ بلند، بطور طبيعي‌ نسبت‌ به‌ نوشتة‌ خود داراي‌ اختيارات‌ وحقوقي‌ مي‌گردد ، تعلق‌ گرفتن‌ اين‌ حقوق‌ براين‌ مبناست‌ كه‌ از آنجا كه‌ وقت‌ خود را صرف‌ انجام‌ كار و نوشتن‌مطلبي‌ نموده‌ايد، پس‌ نسبت‌ به‌ آن‌ داراي‌ حق‌ و امتياز مي‌شويد. حال‌ اگر كسي‌ بخواهد از مطلبتان‌ استفاده‌ نمايداين‌ انتظار را داريد كه‌ براي‌ استفاده‌ از آن‌ از شما اجازه‌ گرفته‌ و راضيتان‌ نمايد. شما بعنوان‌ نويسندة‌ مقاله‌ حق‌انتخاب‌ داريد كه‌ از مقاله‌ اتان‌ در كجا و چگونه‌ استفاده‌ شود. به‌ اين‌ قانون‌ قاعده‌ حق‌ انحصار چاپ‌(Copyright) گويند .
    شما حق‌ انحصار كارتان‌ را داريد . اگر كار نوشته‌ شده‌اي‌ بخواهد چاپ‌ شود ، معمولاً نويسندگان‌ با توافق‌رسمي‌ بعضي‌ و يا تمامي‌ حقوق‌ انحصار خود را به‌ ناشر واگذار مي‌نمايند .
    دو حق‌ از اين‌ حقوق‌ عبارتند از :حق‌ گرفتن‌ كپي‌ از كار چاپ‌ شده‌ ، و حق‌ اجازه‌ در توزيع‌ اين‌ كپي‌ ها. اين‌ حقوق‌بين‌ المللي‌ هستند ، بيشتر مجلات‌ وقتي‌ مي‌خواهند حق‌ انحصار رعايت‌ شود، آنرا در مجلة‌ خود اعلام‌مي‌نمايند، كه‌ اين‌ اعلام‌ معمولاً با استفاده‌ از علائم‌ رايج‌ براي‌ اينكار انجام‌ مي‌شود كه‌ عبارتند از :
    يك‌ حرف‌ C كوچك‌ در يك‌ دايره‌ يا خود لغت‌ حق‌ انحصار (Copyright) كه‌ گاهي‌ بكار مي‌رود، علاوه‌ بر اينهاسال‌ انتشار و نام‌ دارندة‌ حق‌ را نيز ذكر مي‌نمايند .
    گاهي‌ نيز از عبارت‌ "تمام‌ حقوق‌ محفوظ‌ است‌ All rights reserved " استفاده‌ مي‌شود .
    نويسندگان‌ مقاله‌ در مجلات‌ نيز دقيقاً همان‌ حقوق‌ نويسندگان‌ كتاب‌ را دارا مي‌باشند ، بنابراين‌ وقتي‌مقاله‌اي‌ توسط‌ يك‌ مجله‌ بين‌المللي‌ پذيرفته‌ شد از نويسنده‌ مي‌خواهند كه‌ با امضاء يك‌ قرار داد رسمي‌ تمام‌حقوق‌ را به‌ ناشر واگذار نمايد در اين‌ حالت‌ ناشر "دارندة‌ حق‌ انحصار" مي‌شود.



    اجازه‌ براي‌ استفاده‌ و چاپ‌ مطالب‌ :
    اگر بخواهيد مطلبي‌ مثل‌ يك‌ شكل‌ يا يك‌ جدول‌ از كار منتشر شده‌اي‌ كه‌ تحت‌ حق‌ انحصار است‌ را مورداستفاده‌ قرار دهيد بايد از دارندة‌ حق‌ انحصار اجازة‌ بگيريد ، اين‌ مسئوليت‌ به‌ دوش‌ شما به‌ عنوان‌ نويسندة‌مقاله‌ يا كتاب‌ است‌ ، كار چندان‌ مشكلي‌ نيست‌ نامه‌اي‌ به‌ ناشر مي‌نويسيد و در آن‌ جزئيات‌ دقيقي‌ راجع‌ به‌قسمتي‌ كه‌ مي‌خواهيد از آن‌ استفاده‌ نمائيد و محلي‌ را كه‌ مي‌خواهيد از آن‌ كپي‌ بگيريد را مشخص‌ مي‌كنيدبيشتر ناشرين‌ با خواسته‌هاي‌ معقول‌ بدون‌ دريافت‌ پول‌ امّا به‌ شرط‌ راضي‌ بودن‌ نويسنده‌ موافقت‌ مي‌نمايند .


    در اين‌ موقع‌ با ارسال‌ نامه‌اي‌ براي‌ نويسندة‌ موافقتش‌ را درخواست‌ مي‌نمائيد. وقتي‌ توافق‌ نويسنده‌ را كسب‌كرديد كپي‌ هر دو نامه‌ را با مقاله‌ خودتان‌ براي‌ ناشر يا سردبير مجله‌اي‌ كه‌ مي‌خواهيد مقاله‌اتان‌ را چاپ‌نمايد، مي‌فرستيد.
    مواظب‌ باشيد كه‌ در مقاله‌اتان‌ و تمام‌ كپي‌ هاي‌ آن‌ اين‌ موضوع‌ را بطور كامل‌ با ذكر نام‌ منبع‌ ، نام‌ نويسندگان‌،شماره‌ نشريه‌، تاريخ‌ و نام‌ ناشر و... ذكر نمائيد .
    يك‌ نمونه‌ از اجازه‌ نامه‌ را در مورد اجازة‌ استفاده‌ از شكلي‌ در زير آمده‌ است‌ .
    (Reproduced with premission from CSIRO Australia , from Jones, A.B. (1985)
    Aust,J.Bot. 53, 121-125)
    كه‌ معادل‌ فارسي‌ آن‌ كه‌ در نوشتن‌ مقالات‌ و كتابهاي‌ فارسي‌ مي‌تواند بكار رود مي‌شود: (دوباره‌ چاپ‌ شده‌است‌ با اجازه‌ از موسسه‌ CSIRO استراليا،اي‌ .ب‌ . جونز ، (1985) ، دارنده‌ مقاله‌ در مجله‌ Aust.J.Bot ، جلد53، صفحه‌ 125-121)



    تضمين‌ مطالب‌ مقاله‌ : Gurantee of material:
    با امضاء قرارداد و يا با فرستادن‌ مقاله‌ براي‌ يك‌ مجله‌ نويسندگان‌ آن‌ بايد تضمين‌ نمايند كه‌ :
    1 ـ كار آنها اصلي‌ بوده‌، يعني‌ تاكنون‌ چاپ‌ نشده‌ است‌ .
    2 ـ نويسندگان‌ خودشان‌ كار را انجام‌ داده‌ باشند .
    3 ـ هيچ‌ قسمتي‌ از آن‌ قبلاً چاپ‌ نشده‌ باشد.

    4 ـ با جاي‌ ديگري‌ راجع‌ به‌ چاپ‌ تمام‌ و يا قسمتي‌ از آن‌ توافقي‌ صورت‌ نگرفته‌ باشد .
    اگر بخش‌ اصلي‌ كارتان‌ را قبلاً چاپ‌ نموده‌ايد و حالا ميخواهيد قسمت‌ ديگري‌ از آن‌ را چاپ‌ كنيد بايد اجازة‌مجله‌ قبلي‌ را مبني‌ بر استفاده‌ از اطلاعات‌ قبلي‌ كسب‌ نمود و آنرا براي‌ ناشر جديد بفرستيد. بايد توجه‌ داشته‌باشيد كه‌ اين‌ موضوع‌ در واقع‌ رعايت‌ حق‌ انحصار در مورد مقاله‌ خودتان‌ است‌ .


    چاپ‌ مقاله‌ در گردهمايي‌ علمي‌ / مجله‌ :
    اگر مقاله‌اي‌ را در يك‌ كنفرانس‌ قرائت‌ نمائيد خلاصه‌ مقالات‌ اين‌ همايش‌ معمولاً ديرتر از تاريخ‌ برگزاري‌ آن‌چاپ‌ مي‌شود .
    حال‌ اگر شما همان‌ مقاله‌ را براي‌ مجله‌اي‌ بفرستيد اين‌ خطر وجود دارد كه‌ در معرض‌ دو اتهام‌ قرار گيريد :
    يكي‌ چاپ‌ دوبارة‌ مطلب‌ يا همان‌ چاپ‌ مضاعف‌ و ديگري‌ نقض‌ قوانين‌ حق‌ انحصار، اگر مقاله‌ مورد نظر درمجله‌ تحقيقي‌ زودتر از خلاصه‌ مقالات‌ كنفرانس‌ چاپ‌ مي‌شود. شما به‌ اجازة‌ سردبير مجله‌ براي‌ چاپ‌ اين‌مقاله‌ در كتابچه‌ خلاصه‌ مقالات‌ كنفرانس‌ (گردهمايي‌) نياز داريد حتي‌ اگر قبل‌ از فرستادن‌ مقاله‌ براي‌ مجله‌ آنرادر كنفرانس‌ ارائه‌ و قرائت‌ نموده‌ باشيد .
    اگر برعكس‌، مقاله‌ اتان‌ در مجله‌اي‌ در حال‌ چاپ‌ شدن‌ بود ولي‌ در خلاصه‌ مقالات‌ كنفرانس‌ زودتر چاپ‌شد، شما نيازمند اجازة‌ ناشر خلاصه‌ مقالات‌ كنفرانس‌ براي‌ چاپ‌ مقاله‌ اتان‌ در مجله‌ تحقيقي‌ مي‌باشيد .
    گاهي‌ ممكن‌ است‌ كه‌ اطلاعات‌ شما در كنفرانس‌ و مجله‌ با هم‌ چاپ‌ شوند و عواقبي‌ را براثر اينكار در پي‌داشته‌ باشند ، چاره‌ چيست‌ ؟ راه‌ ساده‌ اينستكه‌ اينكار را انجام‌ ندهيد يعني‌ مقاله‌ خود را فقط‌ براي‌ يكي‌ از اين‌دو بفرستيد و يا قبل‌ از ارائه‌ مقاله‌ براي‌ مجله‌، آنرا از خلاصه‌ مقالات‌ كنفرانس‌ خارج‌ كرده‌ و پس‌ بگيريد.
    منتظر نباشيد تا ببينيد كه‌ آيا مجلة‌ مقاله‌تان‌ را مي‌پذيرد آنگاه‌ بخواهيد آنرا از كنفرانس‌ پس‌ بگيريد .
    بسياري‌ از كارهاي‌ ارائه‌ شده‌ در كنفرانس‌ ها بصورت‌ خام‌ بوده‌ و يا قسمتي‌ از يك‌ كار بزرگتر مي‌باشد. اگر كارشما نيز چنين‌ مي‌باشد مي‌توانيد كل‌ آنرا براي‌ مجله‌اي‌ بفرستيد، امّا اوّل‌ بايد از گردانندگان‌ كنفرانس‌ براي‌ چاپ‌همان‌ قسمت‌ هايي‌ كه‌ ارائه‌ نموده‌ بوديد اجازة‌ چاپ‌ بگيريد و در همان‌ ابتداء براي‌ سردبير بنويسيد كه‌ چكاركرده‌ايد.


    اين‌ خلاصه‌اي‌ از قوانين‌ حق‌ انحصار (Copyright) بود ، حق‌ انحصار موضوع‌ پيچيده‌اي‌ مي‌باشد. ناشرين‌روي‌ مسائل‌ مربوط‌ به‌ حق‌ انحصار بسيار دقيق‌ هستند ، شما بايد قبل‌ از اقدام‌ به‌ چاپ‌ مقاله‌ از موقعيت‌ خود وحقوق‌ انحصاري‌ مطمئن‌ شويد. توصيه‌ ميشود كه‌ براي‌ گرفتن‌ اطلاعات‌ بيشتر به‌ كتابهاي‌ نام‌ برده‌ شده‌ در بخش‌منابع‌ و يا حتي‌ به‌ سردبيران‌ مجلات‌ رجوع‌ نمائيد .


    بعد از فرستادن‌ مقاله‌ چه‌ وقايعي‌ رخ‌ مي‌دهد ؟
    پس‌ از ارائه‌ مقاله‌ به‌ مجله‌، ديگر كنترل‌ آن‌ از دست‌ شما خارج‌ شده‌ است‌ ، مقاله‌ اتان‌ براي‌ ويراستاري‌ و چاپ‌مي‌رود. اين‌ مراحل‌ پيچيده‌ و معمولاً كند هستند (شكل‌ 13)
    تنها راه‌ سرعت‌ بخشيدن‌ به‌ اين‌ مراحل‌، اصلاح‌ سريع‌ مقاله‌ و پاسخ‌ دادن‌ فوري‌ به‌ نامه‌هاي‌ سردبير و فرستادن‌هر چه‌ سريعتر مدارك‌ خواسته‌ شده‌، مي‌باشد.


    سردبير مجله‌ :The editor :
    شما به‌ عنوان‌ نويسندة‌ مقاله‌ فقط‌ يك‌ چيز را مد نظر داريد و به‌ آن‌ فكر مي‌كنيد، آنهم‌ نوشتن‌ مقاله‌ اتان‌ و چاپ‌آن‌ است‌ امّا سردبيران‌ مسائل‌ مختلفي‌ را مدنظر دارند، ودر اين‌ رابطه‌ سه‌ نوع‌ مسئوليت‌ دارند :
    مسئوليت‌ نسبت‌ به‌ مجله‌ ، مسئوليت‌ نسبت‌ به‌ نويسندگان‌، و مسئوليت‌ نسبت‌ به‌ خوانندگان‌.
    پس‌ اولين‌ و مهمترين‌ وظيفه‌ سردبيران‌ كيفيت‌ مجله‌ است‌. يك‌ سردبير مجله‌ تمايل‌ دارد كه‌ ببيند بهترين‌ مقالات‌رسيده‌ چاپ‌ شده‌ و مقالات‌ بد و يا داراي‌ كيفيت‌ پائين‌ برگشت‌ داده‌ شده‌اند .
    بنابراين‌ تعيين‌ كيفيت‌ و انتخاب‌ مقالات‌ مناسب‌ وظيفه‌ سردبير است‌ . مقاله‌ شما يكي‌ از بيشمار مقاله‌اي‌است‌ كه‌ به‌ دفتر مجله‌ رسيده‌ و ممكن‌ است‌ انگيزه‌ خاصي‌ را براي‌ بررسي‌ و چاپ‌ بوجود نياورد .



    مقاله‌ اتان‌ از سه‌ جهت‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرد :
    ابتداء بطور كلي‌ بررسي‌ مي‌شود كه‌ آيا موضوع‌ مطرح‌ شده‌ و مورد تحقيق‌ قرار گرفته‌ در مقاله‌، در حيطة‌موضوعات‌ مورد بحث‌ و نظر مجله‌ هست‌ يا خير؟
    سپس‌ محتواي‌ علمي‌ آن‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرد و در حالت‌ سوم‌ جزئيات‌ فني‌ و تكنيكي‌ بيان‌ مطالب‌ وچاپ‌ مقاله‌اتان‌ بشرط‌ قابل‌ قبول‌ بودن‌ آن‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرد.
    در دفتر بسياري‌ از مجلات‌ كار بدين‌ صورت‌ است‌ كه‌ سردبير، مقاله‌اتان‌ را دريافت‌ كرده‌ و بطور سريع‌ به‌ آن‌نگاه‌ مي‌كند تا مطمئن‌ شود كه‌ موضوع‌ اصلي‌ كارتان‌ براي‌ مجله‌ مناسب‌ است‌. بيشتر سردبيران‌ اين‌ اختيار رادارند كه‌ مقالاتي‌ را كه‌ بطور واضح‌ و روشني‌ خارج‌ از ميدان‌ كاري‌ مجله‌ است‌ ، را بدون‌ مشورت‌ با ديگران‌ وبصورت‌ تام‌ الاختيار برگشت‌ دهند. بيشتر سردبيران‌ قضاوتي‌ دربارة‌ مقاله‌اي‌ كه‌ مناسب‌ مجله‌ بنظر مي‌رسدنمي‌نمايند بلكه‌ فقط‌ به‌ موضوع‌ مورد بحث‌ مقاله‌ نگاه‌ كرده‌ و داوران‌ مناسبي‌ را كه‌ در موضوع‌ و رشته‌ موردبحث‌ مقاله‌ مهارت‌ و تخصص‌ دارند را انتخاب‌ مي‌نمايند. سپس‌ از داوران‌ مي‌خواهند تا نظرات‌ خود را راجع‌ به‌مقاله‌ بگويند.



    داور مقاله‌ :The referee :
    از داور مقاله‌ مي‌خواهند كه‌ كيفيت‌ و محتواي‌ علمي‌ مقاله‌ (شكل‌ 14) را بررسي‌ كرده‌ و نظر خود را راجع‌ به‌ارزش‌ داشتن‌ مقاله‌ براي‌ چاپ‌، اظهار نمايد و يا در صورت‌ عدم‌ ارزشمند بودن‌ براي‌ چاپ‌، چطور مي‌توان‌ آنرااصلاح‌ نمود .
    از داور مقاله‌ انتظار مي‌رود تا به‌ سوالاتي‌ نظير سوالات‌ فهرست‌ شده‌ در زير پاسخ‌ دهد .
    1 ـ آيا مقاله‌ يك‌ گزارش‌ جديد و قابل‌ توجه‌ و يا يك‌ كار و تحقيق‌ تازه‌ مي‌باشد؟
    2 ـ آيا عنوان‌ مقاله‌ دقيق‌ و رسا است‌ ؟
    3 ـ آيا مقاله‌ چكيده‌ دارد ؟
    4 ـ آيا روشهاي‌ مورد استفاده‌ بخوبي‌ شرح‌ داده‌ شده‌ است‌ ؟
    5 ـ آيا آزمايشات‌ بدرستي‌ طراحي‌ شده‌ اند ؟
    6 ـ آيا نتايج‌ معتبر هستند ؟
    7 ـ آيا نتايج‌ بدرستي‌ بيان‌ و توصيف‌ شده‌اند؟
    8 ـ آيا قسمتهايي‌ از مقاله‌ احتياج‌ به‌ حذف‌ و كوتاه‌ شدن‌ و يا اضافه‌ كردن‌ مطالب‌ و طولاني‌تر شدن‌ ندارند؟
    9 ـ آيا اطلاعات‌ بيان‌ شده‌، حقايق‌ و ادعاهايي‌ را كه‌ در مورد آزمايشات‌ اظهار شده‌ را تائيد مي‌نمايند؟
    10 ـ آيا نتايج‌ در كاري‌ كه‌ قبلاً چاپ‌ شده‌ باشد بطور كامل‌ بحث‌ نشده‌ است‌ ؟
    11 ـ آيا مقاله‌ به‌ قدر كافي‌ از منابع‌ استفاده‌ نموده‌ و نام‌ آنها را ذكر كرده‌ است‌ ؟
    12 ـ آيا اشكال‌ ، جداول‌ و تصويرهايي‌ كه‌ وجود دارند ضروري‌ هستند ؟
    13 ـ آيا مقاله‌ را از اينكه‌ هست‌ مي‌توان‌ بهتر نمود ؟
    بنابراين‌ شما به‌ عنوان‌ نويسندة‌ مقاله‌ بايد قبل‌ از فرستادن‌ و ارائه‌ مقاله‌ اين‌ سوالات‌ را در نظر بگيريد .
    توصيه‌هائيكه‌ در ذيل‌ آمده‌ است‌ شما را در انجام‌ اينكار ياري‌ مي‌نمايد :
    ــ حيطه‌ و دامنه‌اي‌ كه‌ كار در صورت‌ چاپ‌ شدن‌، در برمي‌گيرد.
    ــ دقت‌ منطقي‌ موجود در كار
    ــ تكرار پذيري‌
    ــ دقت‌ كار انجام‌ شده‌
    ــ پايه‌اي‌ و اصلي‌ بودن‌
    ــ اهميت‌ و مهم‌ بودن‌ كار
    ــ ارتباط‌ كار با موضوع‌
    ــ اعتبار آماري‌ كار
    ــ كار برد موضوع‌ مقاله‌ براي‌ حل‌ مشكلات‌ عملي‌


    شكل‌ 14 ـ انواع‌ كيفيت‌ هايي‌ كه‌ سردبيران‌ و داوران‌ در مقاله‌ آنها را جستجو مي‌نمايند.


    فرآيند اصلاح‌ مقاله‌ : The devision Process :
    فقط‌ تعداد كمي‌ از مقالات‌ بدون‌ انجام‌ هيچ‌ گونه‌ اصلاحي‌ براي‌ چاپ‌ شدن‌ در مجله‌ پذيرفته‌ مي‌شوند.
    سردبير راجع‌ به‌ مقاله‌ اتان‌ با شما تماس‌ خواهد گرفت‌ ، اگر مقاله‌اتان‌ رد شده‌ باشد ، به‌ طور قطع‌ يك‌ يا چندگزارش‌ از داوران‌ را دريافت‌ خواهيد نمود كه‌ توصيه‌هايي‌ جهت‌ انجام‌ تغييرات‌ و افزودن‌ آنها به‌ دست‌نوشته‌هايتان‌ را به‌ شما مي‌دهند . علاوه‌ بر اينها دعوت‌ نامه‌ايي‌ را نيز دريافت‌ خواهيد نمود كه‌ شما را به‌ انجام‌تصحيحات‌ و دوباره‌ فرستادن‌ تشويق‌ مي‌نمايد. بخاطر داشته‌ باشيد كه‌ اگر مقاله‌اتان‌ رد شده‌ باشد به‌ اين‌ معني‌است‌ كه‌ سردبير آمادة‌ همكاري‌ با شما براي‌ قابل‌ قبول‌ شدن‌ مقاله‌ اتان‌ براي‌ چاپ‌ در مجله‌ است‌. هيچوقت‌سردبير را به‌ عنوان‌ يك‌ دشمن‌ يا فرد مغرض‌ فرض‌ ننمائيد ، بلكه‌ او را به‌ عنوان‌ كسي‌ بدانيد كه‌ مي‌خواهد درچاپ‌ مقاله‌ اتان‌ به‌ شما كمك‌ نمايد .
    بايد نامة‌ سردبير و گزارشات‌ داوران‌ را بدّقت‌ خوانده‌ و تصحيحات‌ مورد نظر آنها را بطور دقيق‌ انجام‌ دهيدزيرا سردبير انتظار دارد كه‌ شما به‌ تك‌ تك‌ آنها عمل‌ نمائيد . اگر با يكي‌ از تصميمات‌ ارائه‌ شده‌ موافق‌ نيستيدبايد دلايل‌ دقيق‌ و حتي‌ ريز و جزئي‌ را براي‌ سردبير بنويسيد ، امّا بايد بياد داشته‌ باشيد كه‌ تقريباً هميشه‌سردبير بجاي‌ دلايل‌ شما، حرف‌ داور مورد اعتماد خود را قبول‌ مي‌نمايد، ممكن‌ است‌ سردبير يك‌ كپي‌ ازدست‌ نوشته‌هايتان‌ را كه‌ بر اساس‌ سبك‌ نوشتاري‌ ، تصحيحات‌ دستور زبان‌ ، مخفف‌ ها و غيره‌ ويراستاري‌شده‌ را برايتان‌ بفرستد.
    مقاله‌ اتان‌ را به‌ سبك‌ مورد نظر مجله‌ نوشته‌ و متن‌ مقاله‌ را بگونه‌اي‌ بنويسيد كه‌ بهتر و روان‌ تر باشد، تمام‌تغييراتي‌ را كه‌ انجام‌ داده‌ايد بررسي‌ و كنترل‌ نمائيد و مطمئن‌ شويد كه‌ معني‌ و منظورتان‌ در اثر تصحيحات‌ تغييرنكرده‌ است‌ .
    مقاله‌اتان‌ را براساس‌ گزارشات‌ داوران‌ تصحيح‌ نموده‌ و دوباره‌ آنرا تايپ‌ نمائيد ، كپي‌ هاي‌ نسخة‌ تصحيح‌شدة‌ جديد را به‌ همراه‌ نسخة‌ قبلي‌ و نامه‌اي‌ كه‌ بيان‌ مي‌دارد كه‌ چطور به‌ هر مورد پاسخ‌ داده‌ايد را براي‌ سردبيربفرستيد . در اين‌ حالت‌ سردبير ممكن‌ است‌ كه‌ مقاله‌ را براي‌ كنترل‌ بيشتر پيش‌ داوران‌ بفرستد و يا تصميم‌بگيرد كه‌ مقاله‌ را يكدفعه‌ بپذيرد .
    وقتي‌ كه‌ مقاله‌اتان‌ پذيرفته‌ شد، بايد صبر كنيد تا تايپ‌ شود. در اين‌ مرحله‌ ناشر برايتان‌ كپي‌ هايي‌ از مقالة‌ تايپ‌شده‌ را مي‌فرستد ، بايد به‌ دقّت‌ آنها را خوانده‌ ، بررسي‌ نموده‌ و ايرادها را تصحيح‌ نمائيد . غلط‌ ها را با علائم‌نشان‌ داده‌ و با حروفي‌ شبيه‌ حروف‌ استاندارد چاپي‌ تصحيح‌ كنيد ، مقاله‌ تصحيح‌ شده‌ را هر چه‌ سريعتر به‌مجله‌ برگردانيد، در اين‌ مرحله‌ نبايد هيچ‌ تغييري‌ را در متن‌ مقاله‌ بوجود آوريد كه‌ اينكار باعث‌ تأخير و ايجادايراد و غلط‌ هاي‌ بيشتري‌ مي‌گردد، بيشتر سردبيران‌ از نوشته‌هاي‌ جديد صرف‌ نظر مي‌نمايند پس‌ شما بايدفقط‌ متن‌ را از نظر غلط‌ هاي‌ تايپي‌ بررسي‌ كنيد و مطمئن‌ شويد كه‌ تمام‌ اشكال‌ و جداول‌ در جاي‌ خود آورده‌شده‌ و جابجا نگشته‌ اند.
    بخصوص‌ به‌ جداول‌، نظري‌ دقيق‌ بياندازيد و كپي‌ هائيكه‌ دريافت‌ نموده‌ايد را با متن‌ تايپ‌ شدة‌ قبلي‌ خود كه‌ ازقبل‌ نگه‌ داشته‌ايد بدقت‌ مقايسه‌ و كنترل‌ نمائيد.
    اگر بعد از چند ماه‌ از ناشر خبري‌ دريافت‌ ننموديد بايد با آنها تماس‌ بگيريد تا مطمئن‌ شويد كه‌ مقاله‌ يانامه‌هايتان‌ را دريافت‌ نموده‌اند، و در طي‌ پست‌ شدن‌ و ارسال‌ گم‌ نشده‌اند.اگر مقاله‌اتان‌ رد شده‌ و برگشت‌ داده‌شده‌، مايوس‌ نشويد ، معمولاً براي‌ رد مقاله‌اتان‌ دلايل‌ خيلي‌ خاص‌ و ويژه‌اي‌ را دريافت‌ مي‌نمائيد. و گاهي‌ هم‌براي‌ بهبود مقاله‌ اتان‌ توصيه‌هايي‌ به‌ شما ارائه‌ مي‌شود، بر طبق‌ آنها عمل‌ نموده‌ و اطلاعات‌ و مطالب‌ خود رادوباره‌ تعبير و توجيه‌ نمائيد ، براي‌ مثال‌ تجزيه‌ و تحليل‌ هاي‌ آماري‌ را دوباره‌ انجام‌ دهيد . با انجام‌ اينكار و بااستفاده‌ از مطالب‌، يك‌ مقاله‌ جديد و بهتر را بوجود آوريد و دوباره‌ آنرا براي‌ همان‌ مجله‌ بفرستيد. سعي‌ نكنيدمقاله‌ را براي‌ مجلة‌ ديگري‌ بفرستيد ، زيرا شكل‌ و قالب‌ مقاله‌اتان‌ براي‌ مجله‌ جديد مناسب‌ نبوده‌ و رد مي‌شودو حداقل‌ براي‌ پذيرفته‌ شدن‌ مقاله‌ ، بايد دوباره‌ آنرا به‌ سبك‌ و قالب‌ مجله‌ جديد تايپ‌ نمائيد.



    نتيجه‌ :
    نوشتن‌ مقالة‌ علمي‌ چندان‌ هم‌ مشكل‌ نيست‌ بشرطي‌ كه‌ بدانيد چه‌ مي‌خواهيد بگوئيد .
    از توصيه‌هاي‌ ارائه‌ شده‌ در اين‌ راهنما براي‌ بهبود مقاله‌ نويسي‌ استفاده‌ نمائيد ، مواظب‌ باشد كه‌ پيغامتان‌واضح‌ و روشن‌ باشد ، و راجع‌ به‌ ساختار انگليسي‌ نوشتة‌ خود زياد نگران‌ نباشيد. در نهايت‌ وقتي‌ مقاله‌ چاپ‌شدة‌ خود را در مجله‌ مشاهده‌ نمائيد احساس‌ خوشحالي‌ و سربلندي‌ به‌ شما دست‌ خواهد داد.


    فصل‌ سوم‌
    سبك‌ نگارش‌ علمي‌ و انگليسي‌

    اغلب‌ مطالبي‌ كه‌ در اين‌ راهنما نوشته‌ شده‌ را مي‌توان‌ براي‌ نوشتن‌ مقاله‌ علمي‌ به‌ هر زباني‌ ، بكار برد ولي‌بعضي‌ نكات‌ در زبان‌ علمي‌ انگليسي‌ وجود دارند كه‌ بايد در نظر گرفته‌ شوند. امّا در ابتداء يادآوري‌ مي‌شود كه‌تعداد بسيار كمي‌ از مقالات‌ به‌ خاطر متن‌ انگليسي‌ بد آنها رد شده‌ و يا برگشت‌ داده‌ مي‌شوند، اگر محتواي‌علمي‌ مقاله‌ به‌ اندازه‌ كافي‌ خوب‌ و قوي‌ باشد، ايرادهاي‌ مربوط‌ به‌ زبان‌ را مي‌توان‌ رفع‌ نمود، اگر چه‌ بايد ذكركرد كه‌ بعضي‌ مجلات‌ شايد بطور خود پسندانه‌ و كوتاه‌ نظرانه‌ ، مقاله‌اي‌ را كه‌ زبان‌ نوشتاري‌ آنها ضعيف‌ است‌را براي‌ تصحيح‌ برگشت‌ مي‌دهند، بايد در نظر داشت‌ كه‌ سبك‌ نگارش‌ انگليسي‌ معمول‌ با سبك‌ نگارش‌انگليسي‌ علمي‌ تفاوت‌ دارد .
    شما به‌ عنوان‌ نويسنده‌اي‌ كه‌ انگليسي‌ را به‌ عنوان‌ زبان‌ خارجي‌ خود مي‌داند و مي‌نويسد نبايد انتظار داشته‌باشيد كه‌ بتوانيد انگليسي‌ كامل‌ و ادبي‌ را نگارش‌ نمائيد . زبان‌ انگليسي‌ براي‌ خوب‌ نوشتن‌ زبان‌ مشكلي‌ است‌،خود انگليسي‌ زبانها نيز بين‌ خودشان‌ اين‌ مشكل‌ را دارند، راجع‌ به‌ نكات‌ ريز گرامري‌ زبان‌ انگليسي‌ نگران‌نبوده‌ و وقت‌ خود را صرف‌ آنها ننمائيد ، اغلب‌ سردبيران‌ مجلات‌ و يا ناشران‌، متن‌ شما را اصلاح‌ مي‌نمايند،مهمترين‌ مطلب‌ اينستكه‌ پيامتان‌ واضح‌ و آشكار باشد. براي‌ اين‌ منظور بايد در سبك‌ نگارشتان‌ به‌ زبان‌نوشتاري‌ علمي‌ دقت‌ نمائيد ، تا بدين‌ وسيله‌ مزاحمت‌ ها و موانع‌ رسا بودن‌ پيغامتان‌ را كاهش‌ دهيد .
    محتواي‌مطلب‌ و مقاله‌اتان‌ مهمترين‌ نكته‌ مي‌باشد و سبك‌ نوشتاري‌ نبايد براي‌ شما مهمتر از محتوا گردد همانطور كه‌قبلاً هم‌ گفته‌ شد سردبيران‌ معمولاً ايرادهاي‌ مربوط‌ به‌ زبان‌ در مقاله‌اتان‌ را اصلاح‌ خواهند نمود ، امّا وقتي‌مي‌توانند اينكار را انجام‌ دهند كه‌ قادر به‌ درك‌ و فهم‌ هدف‌ مقالة‌ شما باشند پس‌ سعي‌ كنيد تا آنجا كه‌ ممكن‌است‌ مشخص‌ و دقيق‌ بنويسيد. از استفاده‌ از عبارات‌ گنگ‌ و مبهم‌ اجتناب‌ نمائيد. درباره‌ هر چيزي‌ كه‌مي‌خواهيد بگوئيد مطمئن‌ باشيد.


    نكات‌ زير را دربارة‌ سبك‌ نگارش‌ علمي‌ به‌ زبان‌ انگليسي‌ در نظر بگيريد:


    زبان‌ ساده‌ و بيان‌ صريح‌ :
    هميشه‌ ساده‌ ترين‌ راه‌ را براي‌ بيان‌ انتخاب‌ نمائيد، از لغات‌ ساده‌ بجاي‌ مشكل‌ ، صريح‌ بجاي‌ مبهم‌ ، و خلاصه‌از لغات‌ آشنا و مصطلح‌ بجاي‌ نادر و از بين‌ رفته‌ استفاده‌ نمائيد، تحت‌ تاثير كتب‌ علمي‌ پيشرفته‌ قرار نگيريدچون‌ اينگونه‌ كتابها اكثراً بد نوشته‌ مي‌شوند. مطلب‌ خود را با جملات‌ پيچيده‌ بيان‌ ننمائيد ، اين‌ نوع‌ جملات‌براي‌ نوشتن‌ مقاله‌ مناسب‌ نيستند. نوشتار علمي‌ خوب‌ آن‌ است‌ كه‌ با عبارات‌ ساده‌ و مناسب‌ موضوع‌ را مطرح‌و بيان‌ نمايد هرچند موضوع‌ علمي‌ مورد نظر پيچيده‌ باشد. متن‌ را از جملات‌ مشكل‌ و غير ضروري‌ عاري‌سازيد ، زيرا نه‌ تنها فهميدن‌ مطلب‌ و موضوع‌ علمي‌ را متوقف‌ مي‌سازند بلكه‌ خواندن‌ متن‌ را از نظر فيزيكي‌ نيزمشكل‌ مي‌نمايند.



    لغات‌ مشکل‌ و غير ضروري‌:
    لغت‌ «غامض‌ گويي‌» (Verbosity) ، را به‌ ياد داشته‌ باشيد كه‌ به‌ معني‌ بيان‌ كردن‌ چيزي‌ يا مطلبي‌ به‌ شكل‌پيچيده‌ و مشكل‌ آن‌ است‌. اينكار براي‌ ايجاد لحن‌ و آهنگ‌ در جمله‌ و متن‌ اهميت‌ دارد امّا استفاده‌ از اينكاربراي‌ سبك‌ نوشتاري‌ علمي‌ نامناسب‌ است‌ ، هميشه‌ سعي‌ كنيد از ساده‌ ترين‌ بيان‌ استفاده‌ نموده‌ و از لغات‌اضافي‌ و افعالي‌ كه‌ بين‌ عامه‌ مردم‌ بكار مي‌روند ولي‌ معني‌ دقيق‌ و مشخصي‌ ندارند، استفاده‌ ننمائيد .



    دوبار منفي‌ كردن‌ :
    در زبان‌ انگليسي‌ مي‌توانيد از دو لغت‌ منفي‌ و يا دو فعل‌ منفي‌ براي‌ ايجاد جملات‌ مثبت‌ استفاده‌ نمائيد،براي‌ مثال‌ داريم‌ . "اين‌ نامطلوب‌ نيست‌" در اينجا "نيست‌ ، منفي‌ است‌ و از آنجا كه‌ "نامطلوب‌" نيز منفي‌ است‌به‌ همين‌ دليل‌ اين‌ دو منفي‌ يكديگر را خنثي‌ نموده‌ و جمله‌ معني‌ مثبت‌ پيدا مي‌كند كه‌ بصورت‌ ذيل‌ معني‌مي‌دهد، "اين‌ مطلوب‌ است‌" اين‌ نوع‌ ساختار جمله‌اي‌ رايج‌ بوده‌ واغلب‌ در صحبت‌ هاي‌ عادي‌ و ساده‌ از آنهااستفاده‌ مي‌شود ولي‌ بهتر است‌ از آنها در متون‌ علمي‌ استفاده‌ ننمائيد . زيرا معمولاً تفاوت‌ معنايي‌ كوچكي‌ بين‌معني‌ جمله‌ مثبت‌ و جمله‌ دوبار منفي‌ وجود دارد ، اگر زبان‌ مادري‌ شما انگليسي‌ نيست‌ بهتر است‌ از استفاده‌ ازاين‌ ساختار اجتناب‌ نمائيد.



    نقل‌ قول‌ معلوم‌ و مجهول‌ :
    بسياري‌ از كتابهايي‌ كه‌ در رابطه‌ با آموزش‌ نحوه‌ نگارش‌ انگليسي‌ نوشته‌ شده‌اند به‌ شما مي‌گويند كه‌ بايد ازاستفاده‌ از بيان‌ مجهول‌ اجتناب‌ نمائيد زيرا استفاده‌ از آن‌، جمله‌اتان‌ را گنگ‌ و نامفهوم‌ خواهد نمود . اين‌ مطلب‌ممكن‌ است‌ صحّت‌ داشته‌ باشد امّا در نوشته‌هاي‌ علمي‌ گاهي‌ استفاده‌ از نقل‌ قول‌ مجهول‌ يك‌ ضرورت‌ است‌،جمله‌" ما تغيير را اندازه‌ گيري‌ نموديم‌ " بيان‌ معلوم‌ بوده‌ و مشخص‌ است‌ كه‌ فاعل‌ ما، بعضي‌ كارها(اندازه‌گيري‌) را در مورد مفعولي‌ (تغيير) انجام‌ داده‌ايم‌ ،
    امّا در نقل‌ قول‌ مجهول‌ مفعول‌ در ابتداي‌ جمله‌ مي‌آيد و فاعل‌ را مي‌توان‌ با حروف‌ ربطي‌ كه‌ معمولاً byاست‌ در انتهاي‌ جمله‌ آورد "The Variation was measured by us "كه‌ معادل‌ فارسي‌ روان‌" تغييربوسيله‌ما اندازه‌گيري‌ شد" است‌ همچنين‌ در نقل‌ قول‌ مجهول‌ مي‌توانيد فاعل‌ را ذكر نكنيد مثل‌:
    The variation was measured «تغيير اندازه‌گيري‌ شد» .
    در اين‌ حالت‌ مي‌توانيد فاعل‌ را حذف‌ نمائيد، علّت‌ اينكه‌ چرا بيان‌ مجهول‌ را بايد در سبك‌ نوشتاري‌ علمي‌وارد كنيد اينستكه‌ بيشتر اوقات‌ فاعل‌ كار ، شماي‌ نويسندة‌ مقاله‌ هستيد ، پس‌ فاعل‌ مهم‌ نبوده‌ و نيازي‌ نيست‌ به‌خواننده‌ گفته‌ شود كه‌ اينكار را من‌ انجام‌ داده‌ام‌، مثل‌: "من‌ تغيير را اندازه‌ گيري‌ كردم‌". خوانندگان‌ مي‌دانند كه‌چه‌ كسي‌ كار تحقيقي‌ را انجام‌ داده‌ زيرا اسمتان‌ را روي‌ صفحة‌ عنوان‌ مقاله‌ ديده‌اند. علاوه‌ بر اين‌ هر وقت‌توانستيد بايد در جاي‌ مناسب‌ از بيان‌ معلوم‌ استفاده‌ نماييد . زيرا اين‌ كار به‌ نوشتة‌ شما تنوع‌ و جذابيت‌مي‌بخشد ، امّا اين‌ كار را بايد وقتي‌ انجام‌ دهيد كه‌ فاعل‌ مهم‌ باشد، مثل‌:
    "ويليامز(1985) دريافت‌ كه‌ ..." .



    ضماير شخصي‌ :
    اگر از بيان‌ معلوم‌ استفاده‌ مي‌نمائيد اغلب‌ خواهيد گفت‌ "من‌" و يا "ما اين‌ كار را انجام‌ داديم‌" اگر كاري‌ را انجام‌داده‌ و يا فكر مي‌كنيد كه‌ مطلبي‌ را درست‌ فهميده‌ ايد استفاده‌ از اين‌ نوع‌ بيان‌ ايرادي‌ ندارد و بايد مطلب‌ موردنظرتان‌ را ذكر نمائيد ، امّا هيچوقت‌ نگوئيد "اين‌ موضوع‌ توسط‌ ما اينطور احساس‌ مي‌شود... " و يا "يكي‌ از ما...زيرا نوشتن‌ مطلب‌ علمي‌ اين‌ را مي‌طلبد كه‌ از فرضيات‌ و حدسهاي‌ شخصي‌ دوري‌ نموده‌ و مطالب‌ قابل‌خواندن‌ و حقيقي‌ را عرضه‌ نمائيد. گاهي‌ اوقات‌ استفاده‌ از ضمائر شخصي‌ متن‌ را زيباتر كرده‌ و خواندن‌ آنراآسان‌تر مي‌نمايد .



    اسامي‌ حاصل‌ از افعال‌ :
    اين‌ نوع‌ اسمها را اسامي‌ چكيده‌ يا خلاصه‌ گويند، مي‌توانيد به‌ سادگي‌ از فعل‌ يا مصدر يك‌ اسم‌ بسازيد مثل‌مصدر "اندازه‌ گيري‌ كردن‌" كه‌ به‌ شما كلمه‌ "اندازه‌ گيري‌" را مي‌دهد ، كه‌ در زبان‌ انگليسي‌ يك‌ اسم‌ است‌ ، و به‌همين‌ علّت‌ بايد بعد از آن‌ فعل‌ بكار ببريد براي‌ مثال‌ بگوئيد "اندازه‌ گيري‌ انجام‌ شد"
    اغلب‌ آسانتر است‌ كه‌ از فعل‌ استفاده‌ نموده‌ و بگوئيد كه‌ بعضي‌ چيزها انداه‌ گيري‌ شد، در اين‌ صورت‌ نبايدبنويسيد "اندازه‌ گيريها روي‌ تغيير انجام‌ پذيرفت‌" بلكه‌ بايد بگوييد " تغيير اندازه‌ گيري‌ شد" و يا همانطور كه‌قبلاً ديديم‌ اگر فاعل‌ مهم‌ باشد بايد بنويسيد "ويليامز (1988) تغيير را اندازه‌ گيري‌ نمود"
    مثالهاي‌ معمول‌ ساخت‌ اسم‌ از مصدر عبارتند از : "توليد" از "توليد كردن‌" "تعبير" از "تعبير كردن‌" و غيره‌
    استفاده‌ از چنين‌ اسامي‌ در اغلب‌ موارد جملات‌ طولاني‌ و مبهمي‌ را مي‌سازد كه‌ اين‌ طول‌ اضافي‌ در جملات‌انگليسي‌ با پسوند"tion" ايجاد مي‌شود و همين‌ پسوند است‌ كه‌ باعث‌ به‌ كارگرفتن‌ افعال‌ اضافي‌ مي‌گردد.
    مبهم‌ بودن‌ معاني‌ حاصله‌ از مخفف‌ شدن‌ در اين‌ گونه‌ اسامي‌ باعث‌ مي‌شود كه‌ افعال‌ ديگري‌ كه‌ معمولاًافعال‌ ضعيف‌ و نارسا هستند را بايد به‌ همراه‌ آنها بكار گيريد.
    اين‌ اسامي‌ رابا فعلهايي‌ به‌ كار گيريد كه‌ به‌ شما امكان‌ بيشتري‌ در بكارگيري‌ فاعل‌ و بيان‌ صريح‌ تر، دقيق‌ ترو... مي‌دهد.
    در نوشتارهاي‌ علمي‌ امروزي‌ اين‌ اسامي‌ خلاصه‌ شده‌ بسيار رايج‌ هستند ،امّا بايد از استفاده‌ از آنها اجتناب‌كنيد . وقتي‌ دست‌ نوشته‌هاي‌ خود را مرور مي‌نمائيد بدنبال‌ اين‌ اسامي‌ نيز باشيد. اين‌ اسامي‌ را مي‌توان‌ با ديدن‌پسوندهايي‌ مثل‌ tion و cy, ness, ment , sion تشخيص‌ دهيد و بجاي‌ آنها از يك‌ فعل‌ مناسب‌ استفاده‌كرده‌ و جمله‌ را دوباره‌ مرتب‌ نمائيد . اين‌ تغييرات‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ كوتاه‌ شدن‌ جمله‌ و واضح‌ تر شدن‌مقصود و ساختار آن‌ گردد.



    اسامي‌ مركب‌ :
    اين‌ نوع‌ اسامي‌ را به‌ آساني‌ مي‌توان‌ تعريف‌ نمود. اينها يك‌ سري‌ اسم‌ هستند كه‌ بدنبال‌ يكديگر قرارگرفته‌اند تا يك‌ عبارت‌ را بسازند. بعضي‌ از آنها از لحن‌ زيبا و هيجان‌ انگيزي‌ برخوردارند.
    امّا اين‌ عبارات‌ در واقع‌ مفهوم‌ و منظور اصلي‌ را ارائه‌ نمي‌دهند ، و پيام‌ را غير مشخص‌ و گنگ‌ مي‌نمايند. دراينحالت‌ حتماً راههاي‌ ديگري‌ براي‌ بيان‌ مطلبي‌ كه‌ قصد ابراز آنرا داريد وجود دارد . نويسندگان‌ ضعيف‌ و غيرمسلط‌ معمولاً از اين‌ لغات‌ و عبارات‌ استفاده‌ مي‌نمايند. تا آنجا كه‌ مي‌توانيد از اين‌ اسامي‌ مركب‌ استفاده‌ننمائيد . درك‌ اين‌ اسامي‌ بسيار مشكل‌ و متن‌ نگارش‌ يافته‌ با آنها نامفهوم‌ است‌ لذا براي‌ نوشتن‌ از انگليسي‌ساده‌ استفاده‌ كنيد.
    توجه‌ داشته‌ باشيد كه‌ در اسامي‌ مركب‌ معمولاً از اسمهاي‌ گرفته‌ شده‌ از افعال‌ و يا از اسمهاي‌ خلاصه‌ شده‌استفاده‌ مي‌شود .
    گاهي‌ اوقات‌ بجاي‌ استفاده‌ از آنها مي‌توانيد به‌ عقب‌ برگشته‌ و جمله‌ را با استفاده‌ از افعال‌ مناسب‌ بطور صحيح‌و با معني‌ و در ضمن‌، رسا بنويسيد براي‌ مثال‌ در موارد زير به‌ راهي‌ كه‌ مي‌توانيد اسامي‌ مركب‌ را بسازيد توجه‌نمائيد ، مي‌توانيد با عبارت‌ زير شروع‌ كنيد :


    تحقيق‌ باعث‌ مي‌شود كه‌: Research , wich lead on to :
    انتشار تحقيق‌ سپس‌:Research dissemination then :
    انتشار نتيجه‌ تحقيق‌ سپس‌ :Research result dissemination then
    بهبود و سيستم‌ انتشار نتيجه‌ تحقيق‌ و:Research tesult dissenlination improvement and:
    روشهاي‌ بهبود سيستم‌ انتشار نتيجه‌ تحقيق‌ :
    Research result dissemination improvement methods:


    درك‌ عبارت‌ آخر بسيار مشكل‌ بوده‌ و كلمات‌ آن‌ داراي‌ آهنگ‌ و رديف‌ نيست‌ بنابراين‌ بهتر است‌ آنرا با استفاده‌از افعال‌ شكسته‌ و بگوئيد :
    روشهاي‌ توسعه‌ دادن‌ انتشار نتايج‌ تحقيقات‌ ،
    Methods of improving the dissemination of the results of research,
    متأسفانه‌ اسامي‌ مركب‌ در نوشتارهاي‌ علمي‌ امروزي‌ بسيار معمول‌ و رايج‌ هستند، امّا بايد بدانيد كه‌ وجود آنهانشانه‌اي‌ از سبك‌ نوشتاري‌ بد نويسنده‌ است‌ . تا دو اسم‌ را مي‌توان‌ به‌ راحتي‌ درك‌ كرده‌ و فهميد ولي‌ با افزوده‌شدن‌ بيشتر، معني‌ عبارت‌ از دست‌ مي‌رود .
    به‌ متني‌ كه‌ نوشته‌ايد نگاه‌ كنيد و هركجا دو يا تعداد بيشتري‌ اسم‌ را با يكديگر يافتيد به‌ عقب‌ برگرديد و سعي‌كنيد بجاي‌ اسامي‌ ، جمله‌ ،يا عبارت‌ را با استفاده‌ از افعال‌ بنويسيد.



    جملات‌ طولاني‌ :
    تا آنجا كه‌ مي‌توانيد از نوشتن‌ جملات‌ بلند پرهيز نمائيد و بجاي‌ آنها از جملات‌ كوتاه‌ استفاده‌ كنيد ، هرچند كه‌ گاهي‌ در مقالات‌ علمي‌ نمي‌توان‌ از جملات‌ بلند استفاده‌ نكرد و جمله‌ با چه‌ مقدار طول‌ جمله‌ بلندمحسوب‌ مي‌شود ؟ هر جمله‌اي‌ كه‌ پس‌ از تايپ‌ بيش‌ از دو خط‌ طول‌ داشته‌ باشد جمله‌ بلند تعريف‌ مي‌شود،بخاطر داشته‌ باشيد كه‌ مخلوطي‌ از جملات‌ بلند و كوتاه‌ باعث‌ تنوع‌ و جذابيت‌ نوشته‌ اتان‌ مي‌شود . مشكل‌جملات‌ بلند اينستكه‌ تا فهميدن‌ پيام‌ جمله‌ ، بايد تمام‌ آنرا به‌ خاطر سپرد ، و از آنجا كه‌ اطلاعات‌ بسياري‌ درجملة‌ بلند پشت‌ سر هم‌ رديف‌ شده‌ و با يكديگر آمده‌اند ، عملاً فهميدن‌ پيام‌ جمله‌ مشكل‌ است‌ ، در اينحالت‌براي‌ تصحيح‌ جمله‌ به‌ عقب‌ برگشته‌ و جايي‌ را بيابيد كه‌ بتوانيد جمله‌ را از آن‌جا به‌ چند قسمت‌ تقسيم‌ نمائيد.
    قبل‌ از اين‌ كار سعي‌ كنيد جمله‌ را بطور مجزّا خوانده‌ و از خود بپرسيد كه‌ «آيا تمام‌ منظور جمله‌ را مي‌فهميد؟»



    اشتباه‌ در معني‌ و شكل‌ كلمات‌ :
    مطمئن‌ شويد معني‌ تمام‌ كلماتي‌ را كه‌ استفاده‌ نموده‌ايد را مي‌دانيد. از كلمات‌ بلند بدليل‌ خوش‌ آهنگ‌ بودنشان‌استفاده‌ نكنيد مگر اينكه‌ از معني‌ آنها مطمئن‌ باشيد، اگر آنها را اشتباه‌ به‌ كار برده‌ باشيد ممكن‌ است‌ كه‌ خيلي‌نادان‌ و يا گيج‌ بنظر آئيد . و منظور شما در پردة‌ ابهام‌ بماند، پس‌ بهتر است‌ از چند لغت‌ ساده‌ و هم‌ معنا استفاده‌نمائيد تا معناي‌ صحيح‌ را رسانده‌ و براحتي‌ درك‌ شوند ، لغات‌ زيادي‌ در انگليسي‌ وجود دارند كه‌ ظاهراًيكسان‌ هستند، ولي‌ در معنا با يكديگر فرق‌ دارند. چند تا از كتبي‌ كه‌ در فهرست‌ منابع‌ ذكر شده‌اند در اين‌ موردبحث‌ نموده‌اند. بياد داشته‌ باشيد كه‌ لغاتي‌ نظير (اطلاعات‌)Data و (معيار) Criteria، جمع‌ هستند و مفردندارند ، بنابراين‌ بايد آنها را جمع‌ بكار برده‌ و بنويسيد "اطلاعات‌ نشان‌ داده‌ شده‌اند" و "يا معيارهايي‌ كه‌استفاده‌ كرديم‌ اينها بودند..."



    نمادها و مخفّف‌ ها :
    نمادها به‌ سيستمي‌ از علامات‌ و يا حروف‌ اطلاق‌ مي‌شوند كه‌ معني‌ خاصي‌ دارند، و اگر معني‌ نمادي‌ را ندانيدنمي‌توانيد به‌ منظور و مفهوم‌ جملة‌ حاوي‌ آن‌ ؛ دست‌ يابيد.
    تمام‌ رشته‌ هاي‌ علمي‌ براي‌ خودشان‌ لغات‌ فني‌ دارند كه‌ بطور خاصي‌ آنها را مخفف‌ كرده‌ و بيان‌ مي‌نمايند، امّابايد خيلي‌ مراقب‌ باشيد كه‌ در دست‌ نوشته‌هايتان‌ از اين‌ نمادها بدون‌ توضيح‌ قبلي‌ استفاده‌ ننمائيد .
    زبان‌ انگليسي‌ زبان‌ علمي‌ امروزي‌ دنيا است‌ زيرا بسياري‌ از مردم‌ اين‌ زبان‌ را درك‌ كرده‌ و مي‌فهمند هرچندممكن‌ است‌ اينطور فكر كنيد كه‌ همه‌ معاني‌ لغات‌ خلاصه‌ شده‌ را مي‌دانند امّا در اشتباه‌ هستيد ، ساير محققين‌كه‌ در رشته‌هاي‌ ديگري‌ به‌ جزء رشته‌ شما هستند معني‌ اين‌ اصطلاحات‌ را درك‌ نمي‌كنند بنابراين‌ مراقب‌باشيد و دست‌ نوشته‌هايتان‌ را بازنگري‌ كنيد و مطمئن‌ شويد كه‌ تمام‌ نمادها و مخفف‌ ها را قبلاً تعريف‌ وتوصيف‌ نموده‌ايد.





    فصل‌ چهارم‌
    فهرست‌ منابع‌

    فهرست‌ ذيل‌ چندان‌ دقيق‌ نيست‌ ، چاپ‌ هاي‌ جديدي‌ از كتابها و توصيه‌ نامه‌هاي‌ زير نوشته‌ و عرضه‌شده‌اند. بطوريكه‌ مي‌توان‌ تمام‌ موارد زير را با چاپ‌ هاي‌ جديد تر جايگزين‌ نمود. خواننده‌ بايد سعي‌ كند كه‌چاپ‌ يا نسخه‌هاي‌ جديد تر را تهيه‌ نمايد .



    صورت‌ اسامي‌ :
    ــ كتاب‌ حاوي‌ كدهاي‌ بين‌ المللي‌ براي‌ نامگذاري‌ جانوارن‌ و اسامي‌ جانور شناسي‌ (1964)
    International trust for Zoological Nomenclature , 14
    Belgrave squore , London , Sw1, U.K.
    ــ كتاب‌ حاوي‌ كدهاي‌ بين‌ المللي‌ براي‌ نامگذاري‌ گياهان‌ و اسامي‌ گياه‌ شناسي‌ (1972)
    International Bureau for plant Taxonomy and Nomenclature, Transitorium 2,
    Universiteits Centrum de uithof, padualaan 3, 3584, CH. Utrecht, The Netherlands.
    ــ منبع‌ حاوي‌ كدهاي‌ بين‌المللي‌ براي‌ نامگذاري‌ باكتريها و قوانين‌ كميته‌ بين‌ المللي‌ باكتري‌ شناسي‌ (1975)
    Amerian Society for Microbiology, 1913 1st street N.W. , Washington, DC 2000 6,U.S.A
    ــ تقسيم‌ بندي‌ و نامگذاري‌ ويروسها : اولين‌ گزارش‌ از كميتة‌ بين‌المللي‌ نامگذاري‌ ويروسها(1971)
    S. Karger verlag, Arnold- B cklin- Strasse 25, CH-4011 Basel , switzerland,
    گزارش‌ دوّم‌ در اين‌ مورد كه‌ در سال‌ 1976 چاپ‌ شده‌ از همين‌ ناشران‌ قابل‌ تهيه‌ است‌ .
    ــ راهنمايي‌ تعيين‌ و شناسايي‌ باكتري‌ ، و باكتري‌ شناسي‌ برگيس‌
    Bergey's Manual of Determinative Bacteriology Ballire, Tindall & cox, London , U.K
    ــ فرهنگ‌ قارچ‌ شناسي‌ آين‌ ورث‌ و بيس‌ باي‌ (1983)
    Hawksworth, D.L, sutton B.C. and Ainsworth, G.C, 7th edn, commonwealthAgricultural Bureau, surrey , U.K
    ــ مخمّرها ، نامگذاري‌ و مطالعه‌ (1974) The yeasts: A Taxonomic study (1974) by Lodder (ed) Elsevier / North- Holland,Amsterdam, The Nether lands.
    ــ لغت‌ نامه‌ و فرهنگ‌ در مورد گياهان‌ گل‌ دارو سرخس‌ها (1980)
    A Dictionary of the flowering plants and Ferns (1980) willis, J.c, 8th edn, Cambridgeuniversity Press, Cambridge , U.K.



    منابعي‌ راجع‌ به‌ نوشتن‌ ، ويراستاري‌ و چاپ‌ كردن‌ :
    فرهنگ‌ مخفف‌ ها (1985)
    Abbreviations Dictionary (1985) R.De sola, 7th edn Elsevier, Amsterdam, theNetherlands
    ــ راهنماي‌ آئين‌ نگارش‌ شيكاگو (1982)
    The chicago Manual of style (1982) university of Chicago press, chicago.IL, u.s.A.
    ــ فرهنگ‌ كوتاه‌ انگليسي‌ اكسفورد (جلد اوّل‌ و دوّم‌) (1980)
    The shorter oxford English Dictionary (Vols land2) (1980) Clarendon Press, oxford,U.K,
    ــ فرهنگ‌ راهنما براي‌ نويسندگان‌ و ويراستاران‌ اكسفورد (1982)
    The oxford Dictionary for writers and Editors (1982) Clarendon Press, oxford, U.K.
    ــ فرهنگ‌ لغات‌ جديد و بسترز (1980)
    Webster's New world Dictionary (1980) Simon and Schuster, New York, Ny, U.S.A
    ــ ويراستاري‌ كتابهاي‌ علمي‌ و مجلات‌ (1978)
    Editing Scientific Books and Journals (1978) Maeve o'connor. Pitman Medical, Kent,U.K.
    ــ راهنماي‌ آئين‌ نگارش‌ CBE ، راهنمايي‌ براي‌ نويسندگان‌ ، ويراستاري‌ و ناشران‌ علوم‌ بيولوژيكي‌ (1983)
    CBE Style Manual : aguide for authors, editors and publishers in the biologicalscience (1983) 5th edn, Council of Biology Editors Inc, Bethesda, MD, U.S.A.
    ــ استفاده‌ مدرن‌ از انگليسي‌ (1965)
    Modern English usage (1965) H.W. Fowler, Clarendon . Press, oxford, U.K.
    ــ لغات‌ ساده‌ و كامل‌ (1976)
    The complete plain words (1976) Sir Ernest Gowers, penguin Books, Middlesex, U.K.ــ دايرة‌المعارف‌ علمي‌ وان‌ نو ستراند (1983)
    Van Nostrand's scientific Encyclopedia (1983) D.M Considine and G.E. Considine(eds) 6th edn, van Nostrand Reinhold Co, New York, Ny, U.S.A.
    ــ اطلاعات‌ براي‌ مقاله‌ دهندگان‌
    Information for Contributors , Biochimica et Biophysica Acta, Elsevier, BiomedicalPress Amsterdam The Netherlands.
    ــ راهنماي‌ نگارش‌ CSIRO
    CSIRO Style Guide, CSIRO, Melboume, Vic, Australia.
    ــ قواعد هارت‌ براي‌ حروفچين‌ ها و خوانندگان‌ ، مطالب‌ دانشگاهي‌ (1967)
    Hart's Rules for Compositors and Readers at the university Press, oxford (1967)37edn, oxford university Press , London, U.K.
    ــ آزمايشگاه‌ ملي‌ فيزيك‌ (1973) سيستم‌ بين‌ المللي‌ واحدها
    National Physical labroatory (1973) The International System of units. HMSO.Landon.World list of Scientific Periodicals (1963-65) 4th edn. P.Brown and G.B. stratton,Butterworth. London, U.K.
    ــ انتشارات‌ ادواري‌ انجمن‌ فيزيك‌
    British union Catalogue of periodicals , Butterworth, London, U.K.
    ــ واحدها، علامات‌ و مخفف‌ ها : راهنمايي‌ براي‌ نويسندگان‌ و ويراستاران‌ رشته‌هاي‌ علوم‌ پزشكي‌ و بيولوژي‌(1977)
    Units, symbols and abbreviations: a guide for biological and medical authors andeditors (1977) 3rd edn , Royal Society of Medicine, London, U.K. (Note: a newedition is being prepared)
    توجه‌ : چاپ‌ جديد اين‌ مطلب‌ در سال‌ 1986 بيرون‌ آمده‌
    بيان‌ اطلاعات‌ و دانسته‌ ها در علم‌ (1982)
    Presentation of Data in sciencc (1982) L.Reynolds and D.simmonds, Martinus Nijhoff,The Hague, The Netherlands.
    ــ چطور مقاله‌ علمي‌ نوشته‌ و منتشر نمائيم‌ (1983)
    How to write and publish a scientific paper(1983) Robert, A.Day 2nd edn , ISI press,philadelphia, PA. U.S.A.
    ــ راهنمايي‌ براي‌ نوشتن‌ موضوعات‌ علمي‌ (1984)
    A Guide to scientific writing (1984) David Lindsay, Longman Cheshire, Melbourne,Vic, Australia.







    ضمائم


    ضيمه‌ I
    مرتب‌ كردن‌ اسامي‌ به‌ ترتيب‌ حروف‌ الفبا
    معمولاً هنگامي‌ از مرتب‌ كردن‌ اسامي‌ براساس‌ حروف‌ الفبا استفاده‌ مي‌نمائيد كه‌ بخواهيد فهرست‌ منابع‌مقاله‌اتان‌ را مرتب‌ كنيد، اكثر اوقات‌ اينكار آسان‌ است‌ ، امّا بعضي‌ اسامي‌ ممكن‌ است‌ ايجاد سر درگمي‌ وگيجي‌ نمايند، قاعدة‌ اوّل‌ اينكه‌ اسامي‌ را براساس‌ نام‌ فاميلي‌ ، يا القاب‌، (نامي‌ كه‌ در اسامي‌ غربي‌ در پايان‌ اسم‌قرار مي‌گيرد) به‌ ترتيب‌ حرف‌ اوّل‌ مرتب‌ نمائيد، اينكار براي‌ اسامي‌ مثل‌
    "Swan, D.g" آسان‌ است‌ امّا براي‌ اسامي‌ مثل‌ :
    "Van Epstein" و يا "de la Mere" و اسمهاي‌ اينچنيني‌ كه‌ در ساير كشورها وجود دارد مشكل‌ است‌ .
    اگر در اين‌ مورد مشكل‌ داريد مي‌توانيد به‌ فهرست‌ منابع‌ مجله‌ مورد نظر رجوع‌ نموده‌ و مثالها و راه‌حل‌هاي‌ خوبي‌ را در اين‌ مورد بيابيد.
    علاوه‌ براين‌ در اينجا بعضي‌ راهنمائيهاي‌ مفيد آمده‌اند:


    نامهايي‌ كه‌ با "Mac" و"Mc" شروع‌ مي‌شوند :
    اين‌ اسامي‌ را با فرض‌ اينكه‌ بصورت‌ "Mac" هستند مرتب‌ نمائيد .


    اسامي‌ كه‌ داراي‌ Van و Von هستند:
    اين‌ نوع‌ اسامي‌ كمي‌ ايجاد سردر گمي‌ مي‌نمايند بعضي‌ اسامي‌ هلندي‌ با Van و بعضي‌ اسامي‌ آلماني‌ با Vonشروع‌ مي‌شوند يك‌ راه‌ اينستكه‌ به‌ Von و Van توجهي‌ نكرده‌ و فاميلي‌ اصلي‌ را مدّ نظر قرار دهيد و Von وVan و مابقي‌ را بعد از آن‌ قرار دهيد. مثل‌:
    Klaus, Von, D.J.L
    Meer, Van, P.H.
    Veer, Von de, T.R


    راه‌ حل‌ّ دوّم‌ اينكه‌ در صورتي‌ كه‌ Von در اسامي‌ وجود داشت‌ آنرا جزو اسم‌ قرار داده‌ و قبل‌ از كلماتي‌ كه‌ باVan شروع‌ مي‌شوند بياوريد و Van را جزو اسم‌ فرض‌ نكنيد ما بقي‌ را به‌ ترتيب‌ حروف‌ الفبا مرتب‌ نمائيد :
    Von Klaus, D.J.L.
    Van Meer , P.H.
    Van de Veer , T.R,
    بسياري‌ از مجلات‌ براي‌ مرتب‌ نمودن‌ اينگونه‌ اسامي‌ قواعد خاصي‌ دارند ، دقت‌ نمائيد كه‌ Von و Van درمنابع‌ اصلي‌ با حروف‌ كوچك‌ يا حروف‌ بزرگ‌ ذكر شده‌اند شما هم‌ همانطور بنويسيد.


    اسامي‌ كه‌ با Saint همراه‌ هستند:
    هر وقت‌ بخواهند از Saint (بزرك‌ ، پيشرو) استفاده‌ كنند . آنرا بصورت‌ St مخفف‌ مي‌نمايند معمول‌ است‌ كه‌اين‌ حروف‌ را نيز جزو فهرست‌ در آورند ، اگر بصورت‌ Saint تلفظ‌ شود بصورت‌ هاي‌ زير مي‌نويسند"Saint-Saens" و"St. Laurent" لذا از خط‌ فاصله‌ چشم‌ پوشي‌ نمائيد .


    اسامي‌ عربي‌ :
    اسم‌ فاميل‌ اسامي‌ عربي‌ بعد از اسم‌ شخص‌ مي‌آيد ، بنابراين‌ اسم‌ آخر را براي‌ مرتب‌ نمودن‌ به‌ اوّل‌ بياوريد، واز پيشوندهايي‌ نظير ، ابن‌ ، ibn ، و يا ابو abu ، صرف‌ نظر نمائيد.


    اسامي‌ برمه‌اي‌:
    برمه‌ايها از نام‌ فاميلي‌ استفاده‌ نمي‌نمايند، پس‌، از قسمت‌ مهم‌ اسمشان‌ براي‌ مرتب‌ كردن‌ به‌ ترتيب‌ حروف‌ الفبااستفاده‌ نمائيد ، معمولاً از اول‌ اسمشان‌ براي‌ اينكار استفاده‌ كنيد.


    اسامي‌ چيني‌:
    اسامي‌ را براساسي‌ كه‌ خود نويسندگان‌ در مقاله‌اشان‌ ذكر نموده‌اند هجي‌ كرده‌ و بكار بريد .
    اسامي‌ چيني‌ ها بطور قراردادي‌ بصورت‌ قرارگرفتن‌ نام‌ فاميلي‌ د رابتداء است‌ پس‌ آن‌ها را جابجا نكرده‌ و يابراي‌ آنها از كاما استفاده‌ نكنيد مگر اينكه‌ اسامي‌ بصورت‌ غربي‌ درآورده‌ شده‌ باشند مثل‌ T.J.chin


    اسامي‌ هندي‌ :
    فاميلي‌ بعد از اسم‌ قرار مي‌گيرد ، و بعضي‌ از هنديها فقط‌ اسم‌ دارند


    اسامي‌ اندونزيايي‌ :
    بسياري‌ از اندونزيايها داراي‌ يك‌ اسم‌ بوده‌ و يا فقط‌ از يك‌ اسم‌ استفاده‌ مي‌نمايند. اگر در جايي‌ از دو يا چنداسم‌ استفاده‌ نموده‌اند ، اسم‌ آخري‌ را به‌ عنوان‌ فاميلي‌ فرض‌ كنيد.


    اسامي‌ ژاپني‌ :
    اسم‌ فاميلي‌ در اسامي‌ ژاپني‌ اوّل‌ مي‌آيد پس‌ بايد مانند اسامي‌ چيني‌ با آنها رفتار نمود ، هرچند كه‌ در بسياري‌ ازمجلات‌ اين‌ اسامي‌ تبديل‌ به‌ معادل‌ غربي‌ مي‌شوند و فاميل‌ بعد از اسم‌ قرار مي‌گيرد .


    اسامي‌ اسپانيايي‌ :
    اسم‌ فاميل‌ و القاب‌ بصورت‌ دوقسمتي‌ مي‌آيند مثل‌ " Hos ortega Garcia" از ortega براي‌ مرتب‌ كردن‌استفاده‌ نمائيد .


    از اجزاء و وجوه‌ وصفي‌ مثل‌ 'y' و 'de' چشم‌ پوشي‌ كنيد و بعد از آنها به‌ حرف‌ اوّل‌ نام‌ فاميل‌ توجه‌ نمائيد .

    اسامي‌ تايلندي‌ :
    در اسامي‌ تايلندي‌ فاميلي‌ بعد از اسم‌ مي‌آيد ، بنابراين‌ بايد جابجا شوند .


    اسامي‌ ويتنامي‌:
    در اسامي‌ ويتنامي‌ نام‌ فاميل‌ قبل‌ از اسم‌ كوچك‌ مي‌آيد بنابراين‌ نبايد در آنها تغييري‌ ايجاد نمود .



    ضيمه‌ II
    جهت‌ آشنايي‌ بيشتر با قواعد چگونگي‌ آماده‌ سازي‌ مقاله‌، چندين‌ نمونه‌ از "راهنمائيهايي‌ براي‌ نويسندگان‌" رااز چند مجله‌ مختلف‌ انتخاب‌ و آورده‌ايم‌.


    منبع : مترجمان :دكتر غريبي،شهرياري تمامي



  14. 2 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  15. #8

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض کتاب های الکترونیکی حسابداری و مالی

    کتاب های الکترونیکی حسابداری و مالی

    دانلود
    کتاب حسابداری مالیاتی

    از [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دانلود نمایید.







  16. 2 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  17. #9

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض کتاب آشنایی با حسابداری دولتی

    کتاب آشنایی با حسابداری دولتی

    تدوین و گردآوری : جمشید کاویانی
    شامل :
    تعریف حسابداری دولتی
    مقایسه حسابداری دولتی و حسابداری بازرگانی
    استفاده کنندگان حسابداری دولتی
    کاربرد حسابداری دولتی
    مبانی حسابداری دولتی
    حسابدار دولتی کیست؟
    ثبت اسناد در دستگاههای دولتی
    شفافیت بودجه ای و نقش حسابداری دولتی

    از
    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دانلود نمایید.




  18. 2 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


  19. #10

    http://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gifhttp://up.vbiran.ir/images/rgk38wbh3cfxod62rhr2.gif
    کاربر VIP
    تاریخ عضویت
    Jan 2010
    نوشته ها
    8,308
    سپاس ها
    5,178
    سپاس شده:
    24,069 بار در 10,072 پست
    نوشته های وبلاگ
    265
    میزان امتیاز
    0
    saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute saman 2010 has a reputation beyond repute

    پیش فرض کتاب حسابداری مالیاتی دانشگاه پیام نور

    کتاب حسابداری مالیاتی دانشگاه پیام نور

    از[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دانلود نمایید.




  20. 3 کاربر از پست مفید saman 2010 سپاس کرده اند .


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

     

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0